III SA/Gl 1243/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. i T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (określenie zobowiązania podatkowego i odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, tj. wspólników spółki cywilnej) w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wraz ze skargą strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczyli, że wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne. T. K. ciężko choruje od 2007 r. W 2012 r. z kolei poważnie zachorowała J. K. Wydatki na lekarstwa i wizyty lekarskie wynoszą miesięcznie około [...] zł. Roczne dochody z gospodarstwa rolnego zamykają się w kwocie około [...] zł, natomiast T. K. otrzymuje rentę w wysokości [...] zł, która jest jednak obciążona zajęciem w kwocie [...] zł. Z uwagi na tak ciężki stan finansowy oraz zdrowotny, skarżący nie są w stanie ponosić kosztów sądowych. Skarżący oświadczyli, że obowiązek uiszczenia każdej kwoty będzie dla nich ogromnym obciążeniem. Skarżący tworzą wspólne gospodarstwo domowe. miesięczny dochód w tym gospodarstwie domowym kształtuje się następująco: T. K. uzyskuje rentę – [...] zł brutto, natomiast dochód z gospodarstwa rolnego wynosi około [...] zł na miesiąc. Strona mieszka w domu o powierzchni [...] m2, a gospodarstwo rolne ma powierzchnię [...] ha. Dom z lat pięćdziesiątych obciążony jest kredytem hipotecznym zaciągniętym w 2004 r. na sfinansowanie remontu tego domu. Do wniosku skarżący dołączyli jako załączniki: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności T. K. z dnia [...] r. (umiarkowany stopień niepełnosprawności, orzeczony na stałe); pismo z ZUS z dnia [...] r., z którego wynika, że świadczenie rentowe T. K. wynosi [...] zł netto miesięcznie oraz dokumentacja medyczna obojga skarżących. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 22 lipca 2013 r. wezwał skarżących do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wnioskach o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować rzeczywisty i aktualny stan majątkowy wnioskodawców. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wnioskach o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłali następujące dokumenty: zaświadczenie z ARiMR w C., z którego wynika, że małżonkowie K. nie korzystają z pomocy unijnej dla producentów rolnych; liczne kserokopie rachunków, obrazujących zakupy dokonywane w aptece; kserokopię odpisu księgi wieczystej; pisma komornika sądowego z dnia [...] r. będące wezwaniem do dokonywania potrąceń z renty lub emerytury oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji (skierowane do T. K.); oraz pismo Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. stanowiące wezwanie do dobrowolnej zapłaty (skierowane do J. K.); zaświadczenie z Urzędu Gminy K. odnośnie powierzchni gospodarstwa rolnego małżonków K.; zawiadomienia o wysokości rat z "A"; decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia [...] r. (łączna kwota – [...] zł); rachunki opłat za energię elektryczną ([...] zł); kserokopia druku przelewu obrazująca składki J. K. na KRUS; Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. K. i T. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący wykazali w stopniu dostatecznym swój stan majątkowy. Ich sytuacja majątkowa jest rzeczywiście obiektywnie trudna. Łączny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym skarżących oscyluje w granicach około [...] zł miesięcznie. Należy jednak mieć na względzie ciężką sytuacje zdrowotną obojga małżonków K. Stan zdrowia nie stanowi wprawdzie samoistnej przesłanki uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak skarżący korzystają z pomocy medycznej, na którą składają się wizyty lekarskie, zakup leków. A leczenie generuje przecież koszty, które skarżący muszą przecież ponosić. Ponadto w stosunku do skarżącego T. K. orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe. W efekcie, trudno wymagać od wnioskodawcy, aby był on w stanie znaleźć dodatkowe źródło dochodu i wykonywał dodatkową pracę. Nie należy również tracić z pola widzenia faktu, że skarżący, wnosząc skargi na decyzje organu podatkowego, zainicjowali trzynaście postępowań sądowoadministracyjnych (III SA/Gl 1243 – 1255/13). Każde z tych postępowań sądowych generuje koszty postępowania. W efekcie, wnioskodawcy nie byliby w stanie ponosić tych kosztów sądowych bez wyraźnego i ewidentnego uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.