III SA/Gl 1246/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 30 września 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przywrócenie terminu do złożenia skargi postanawia przywrócić termin do złożenia skargi. Przed wniesieniem skargi na decyzję z dnia [...] r. wnioskiem z dnia [...] r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) J. B. zwrócił się do tut. Sądu o zwolnienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 21 marca 2011 r. (sygn. akt III SO/GL 39/10) Sąd zwolnił stronę skarżącą z kosztów sądowych i ustanowił pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Pismem z dnia 16 maja 2011 r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła M. K. doradcę podatkowego do wykonywania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r. (złożonym w Urzędzie Pocztowym dnia [...] r.) pełnomocnik wnosił o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję z dnia [...] r. dołączając stosowną skargę. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] r. otrzymał pismo Krajowej Rady Doradców Podatkowych z dnia [...] r. i od tego dnia do momentu złożenia skargi przyjął dokumenty od strony, zapoznał się z nimi i przygotował skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminu ewentualnie o jej oddalenie w przypadku rozpoznawania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd jest zobowiązany zwrócić uwagę, czy wniosek ten wpłynął w terminie, gdyż jeśli nie, to wniosek należy odrzucić nie rozpatrując go merytorycznie, co wynika z art. 88 P.p.s.a. Przyjmuje się, że fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie. Jeśli z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (zob. B.Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 88 P.p.s.a.). Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne występujące w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że nie można ustalić jednoznacznie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu w postaci braku możliwości sporządzenia skargi, dlatego przyjąć należy, że moment sporządzenia skargi przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu, tj. dzień 21 czerwca 2011 r., będzie początkowym terminem jego biegu. Tym samym wniosek z dnia 21 czerwca 2011 r. nadany w Urzędzie Pocztowym dnia 22 czerwca 2011 r. został wniesiony w terminie. Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii przywrócenia terminu w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że w świetle wyżej wymienionych przepisów nie dochowany termin należy przywrócić, gdy wnioskodawca uprawdopodobni we wniosku, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. W literaturze i orzecznictwie panuje zgodność, co do tego, że spełnienie tej przesłanki polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy jej ocenie Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (M.Jaśkowska, A.Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego.Komentarz" Kraków 2000, str. 368-370; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego" Tom 1, Warszawa 2003, str. 362; wyrok NSA z 4.11.1998 r. III SA 1243/97; postanowienie NSA z 2.10.2002 r. V SA 793/02, Mon. Pr. z 2002 r., Nr 23, str. 1059). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że pełnomocnik strony skarżącej uprawdopodobnił, że wystąpiły okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika przed wszczęciem postępowania na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a. strona złożyła jeszcze w terminie otwartym do wniesienia skargi. Poza tym wyznaczony pełnomocnik uzyskał informację o konieczności reprezentowania strony dnia 27 maja 2011 r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że okres od dnia następnego po tym dniu do dnia sporządzenia skargi i jej wniesienia, czyli do dnia 22 czerwca 2011 r., był okresem niezbędnym do zapoznania się z aktami sprawy, obowiązującym stanem prawnym i orzecznictwem sądowym, a w końcu do sporządzenia stosownych zarzutów w skardze. Tym samym uznać należy, że strona bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd orzekł, jak w sentencji.