III SA/Gl 125/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.M. (M.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 82.103,00 zł, skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika domagał się zwolnienia od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W treści powyższego wyjaśnił, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza w zakresie sprzedaży hurtowej odpadami i złomem została zlikwidowana w 2007 r. z uwagi na brak rentowności. Ponieważ sam prowadzi gospodarstwo domowe jego jedynym źródłem utrzymania jest obecnie wynagrodzenie za pracę na ½ etatu w kwocie 693,00 zł brutto, tj. 538,00 zł netto miesięcznie. Nie posiada bowiem żadnego majątku, o którym mowa w rubryce nr 7 formularza ani oszczędności. Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano: - decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. o wykreśleniu skarżącego z ewidencji podmiotów gospodarczych; - zaświadczenie o zarobkach, z którego wynika, że wnioskodawca zatrudniony jest od [...] r. na stanowisku Dyrektora Spółki za wynagrodzeniem w kwocie 681,50 zł brutto (tj. 548,53 zł netto); - oświadczenie z dnia [...] r. o niekorzystaniu ze świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej; - pismo z dnia [...] r. "A" informujące o wysokości posiadanego zadłużenia w kwocie 1.196,99 zł i 431,84 zł wraz z odsetkami rzędu 238,07 zł i 45,67 zł; - rachunki ponoszonych opłat za gaz (144,74 zł), energię elektryczną (12,00 zł) oraz czynsz (462,75 zł - zaległości w płatnościach z tego tytułu na dzień [...] r. wynosiły 2.300,82 zł, jako że skarżący uiszcza jedynie pewną jego część, tj. ok. 200,00 zł); - wyjaśnienie z dnia [...] r., z którego ustalono, iż spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, w którym skarżący zamieszkuje przysługuje jego ojcu; - zeznania podatkowe za ostatnie dwa lata kalendarzowe, gdzie wypracowany dochód wynosił 12.812,25 zł i 6.270,68 zł; - umowę rachunku oszczędnościowego wraz z raportem dokonywanych w okresie ostatnich trzech miesięcy operacji księgowych wynoszących 26,00 zł, podczas gdy saldo początkowe konta wynosiło 34,72 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 cyt. ustawy zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w cytowanym wyżej przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Zasadność złożonego wniosku rozpatruje się bowiem w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony wysokości środków, którymi ona dysponuje. Mając zatem na uwadze fakt, iż mieszkanie, które skarżący zajmuje zadłużone jest na kwotę 2.300,82 zł (vide: rozliczenie czynszu z dnia 23 grudnia 2010 r.), a pobierane przez niego wynagrodzenie za pracę wynosi 548,53 zł netto (vide: zaświadczenie o zarobkach z dnia [...] r.), uznać należało, iż zasługuje on na dofinansowanie z budżetu Państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Tym bardziej, że należna kwota wpisu sądowego, do którego uiszczenia został zobowiązany wynosi 82.103,00 zł. Dlatego też przyjąć należało, iż poniesienie, występujących w sprawie kosztów sądowych rzeczywiście przekracza możliwości finansowe strony. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.