III SA/Gl 1251/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys- Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W toku postępowania sądowego, wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że jej sytuacja życiowa (zawodowa i finansowa) uległa znacznemu pogorszeniu w związku z prowadzonymi przeciwko niemu postępowaniami: podatkowym i karnym. Strona została zwolniona z firmy w związku z jej upadłością. Obecnie skarżący jest zatrudniony na [...] etatu i zarabia około [...]zł brutto. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną B. oraz trójką dzieci: A. ([...] lat); K. ([...] lat) i J. ([...] lat). Na dochód wspólnego gospodarstwa, oprócz wynagrodzenia skarżącego składa się również wynagrodzenie żony, zatrudnionej na [...] etatu w wysokości [...] zł brutto. Jednak żona skarżącego posiada udział w [...] własności domu, w którym skarżący zamieszkuje z rodziną, oraz "samochód, nieruchomości". Wnioskodawca podkreślił, że posiada zobowiązania kredytowe i "inne". W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 20 listopada 2014 r. wezwał stronę skarżącą za pośrednictwem jej pełnomocnika procesowego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, tj. : - udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez jego żonę - tj. odpis umowy o pracę skarżącego i jego żony oraz zaświadczenia pracodawców o wysokości wynagrodzeń wypłaconych im w ostatnim miesiącu, wskazującego też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy); - nadesłanie kopii zeznania podatkowego za rok 2013 złożonego przez skarżącego i jego żonę (bądź też ich wspólne zeznanie) a w przypadku, gdyby zeznanie takie nie zostało złożone (jeżeli np. strona nie osiągnęła w tym roku podatkowym żadnych dochodów), należałoby przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego potwierdzające ten fakt; - przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; w razie likwidacji tych kont, należałoby przedstawić zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; - przedłożenie aktualnego zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem wskazanym na formularzu PPF, jako miejscem zamieszkania skarżącego; - przedstawienie stosownych dokumentów, potwierdzających fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego (np. stosowne zawiadomienia, postanowienia o zajęciu określonych praw majątkowych); - doprecyzowanie na jakich warunkach zaciągnięte zostały przez skarżącego kredyty, opisane w rubryce 9 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF oraz wskazać na sposób i warunki spłaty kredytów oraz potencjalnych zaległości kredytowych (np. przesyłając odpisy umów kredytowych wraz z harmonogramami spłat kredytów lub innymi dokumentami z których wynikałaby wysokość miesięcznej raty spłaty kredytu); - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp. Należy także wskazać jakie są źródła, z których strona skarżąca czerpie środki na pokrycie tych kosztów. Jeżeli źródłem tych środków są pożyczki, to należy nadesłać kopie stosownych umów, jeżeli źródłem tych środków jest pomoc finansowa osób trzecich, to należy nadesłać oświadczenia tych osób, potwierdzające ten fakt oraz miesięczną wysokość udzielanej pomocy. Jeżeli strona skarżąca ma zaległości płatnicze z tytułu należności za czynsz i opłat za tzw. media, to fakt ten należy udokumentować stosownymi zaświadczeniami bądź innymi dokumentami (np. wydanymi przez zarządcę budynku). Postanowieniem z 22 grudnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na niewykonanie zarządzenia z 20 listopada 2014 r. Jednakże już po tej dacie, tj. 12 stycznia 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, datowane na [...]r. i nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...]r. do którego dołączono następujące dokumenty źródłowe: -odpisy oświadczeń o osiągniętym dochodzie za rok 2013 skarżącego i jego małżonki -odpisy umów o pracę i zaświadczenia o zarobkach -odpis umowy pożyczki z "A" S.A. w W. wraz z wykazem spłat na rok 2013 -zawiadomienia o wszczęciu egzekucji na podstawie bankowych tytułów egzekucyjnych wystawionych przez "B" S.A. oraz na podstawie orzeczenia Sądu Okręgowego w K.. W ślad za tym pismem pełnomocnik złożył datowany na [...] r. sprzeciw od postanowienia referendarza, doręczonego w dniu [...] r. W sprzeciwie tym powołał się na okoliczność złożenia żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po przeprowadzeniu analizy złożonych dokumentów stwierdzić należy, że w sprawie nie wykazano istnienia przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Skarżący nadesłał bowiem jedynie część dokumentów, o które był wzywany. Jest faktem, że wnioskodawca i jego małżonka są zatrudnieni w wymiarze połowy etatu. Wynagrodzenie miesięczne małżonki skarżącego na podstawie mowy o pracę wynosi [...] zł brutto a wynagrodzenie skarżącego [...] zł brutto. Biorąc pod uwagę wysokość zadeklarowanych kwot i fakt, że zgodnie z treścią formularza skarżący i jego małżonka mają na utrzymaniu trójkę dzieci a także w oparciu o doświadczenie życiowe za wysoce wątpliwe uznać należy utrzymanie gospodarstwa domowego w oparciu o kwotę [...] zł na osobę. Zwraca się uwagę, że skarżący nie wykazał by jego rodzina korzystała z pomocy społecznej. Nie nadesłał też –pomimo wezwania referendarza – wykazu ponoszonych opłat związanych z utrzymaniem domu (czynsz, opłaty za media etc.) ani dokumentów obrazujących wysokość i stan zaległości z tego tytułu. Zatem, poza enigmatycznym stwierdzeniem we wniosku, że całe dochody skarżącego i jego żony pokrywa ich bieżące utrzymanie, brak jest konkretnych informacji na temat rodzaju i wysokości tychże wydatków. W tym zakresie godzi się podnieść, że skoro wynagrodzenie skarżącego było przedmiotem zajęć egzekucyjnych i to dokonanych w 2014 roku zasadny jest wniosek, że zatrudnienie, o którym poinformował nie jest jego jedynym. Ponadto we wniosku znalazła się informacja o rozwiązaniu poprzedniego stosunku pracy wnioskodawcy, należy jednak podkreślić, że małżonka skarżącego w 2013 r. osiągała wyższy roczny przychód aniżeli wynikający z zawartej przez nią umowy o pracę na [...] etatu. Różnice między tymi przychodami nie zostały w jej przypadku wyjaśnione. Skarżący nie nadesłał również wyciągu z żadnego z prowadzonych przez siebie rachunków bankowych. Ograniczył się jedynie do tytułów egzekucyjnych, z których niezbicie wynika fakt posiadania takiego rachunku (postanowienie komornika sądowego z [...]r. o uchyleniu zajęcia), jednak nie wiadomo jaki jest stan środków na tymże rachunku. Wiadomo, że przynajmniej do końca 2012 r. skarżący spłacał zawartą w 2010 roku umowę pożyczki oraz że przyjęty był harmonogram spłat tejże na rok 2013. Brak jest danych czy skarżący w dalszym ciągu posiada zdolność kredytową czy też ją utracił. Nie mając informacji na temat stanu konta skarżącego, w szczególności czy osiąga on na bieżąco przychody i jakie opłaty ponosi Sąd nie jest w stanie dokonać rzetelnej oceny jego sytuacji majątkowej. Wreszcie nie ustosunkowano się do wezwania referendarza sądowego w zakresie danych meldunkowych. Należy nadmienić, że spośród trójki dzieci skarżącego dwoje obciążonych jest ustawowym obowiązkiem szkolnym, jednak jedno jest już pełnoletnie (ma skończone [...]lat) wobec czego nie można wykluczyć, że pracuje i osiąga stały dochód, jak również, że jako osoba pełnoletnia .faktycznie nie mieszka z rodzicami. Nie dysponując zaświadczeniem potwierdzającym fakt zameldowania pod wskazanym przez wnioskodawcę adresem nie można rozstrzygnąć tej kwestii. Powyższe wątpliwości, niedające się usunąć pomimo wezwania wnioskodawcy w tym zakresie, wykluczają przyznanie mu prawa pomocy choćby w części, albowiem orzeczenie tego winno opierać się na danych wykazanych a nie tylko prawdopodobnych i to w stopniu, jak w analizowanej sprawie, wątpliwym. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.