III SA/Gl 1254/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-12-07
Skład orzekający: Anna Apollo, Mirosław Kupiec, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo trudnej sytuacji materialnej strony, była zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek jest decyzją uznaniową, którą organ może podjąć po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, zważył interes publiczny i słuszny interes obywatela, a brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz posiadanie przez stronę stałych dochodów uzasadnia odmowę umorzenia. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a nie słuszność zastosowania ulgi, i nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego mającego wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
J. K. złożyła wniosek do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne dotyczących spółki cywilnej, której była wspólnikiem, wskazując na trudną sytuację materialną i wysokie koszty utrzymania dzieci. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności oraz że strona posiada stałe dochody i prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc naruszenia prawa materialnego i niewłaściwą ocenę sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Dnia [...] r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w D. wniosek J. K. dotyczący umorzenia należności z tytułu składek przypadających od "A" spółka cywilna. We wniosku tym strona wskazała, iż po potrąceniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. egzekwowanych należności oraz po potrąceniu pożyczki mieszkaniowej zaciągniętej w zakładzie pracy w miesięcznej kwocie po [...] zł, otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości niewiele ponad [...] zł miesięcznie. Środki te nie pozwalają na utrzymanie skarżącej i jej dzieci co ma uzasadniać złożony wniosek .
W toku postępowania administracyjnego w dniu [...] r. strona złożyła pisemne oświadczenie, w którym wskazała dodatkowe okoliczności mające uzasadniać przychylenie się do złożonego wniosku. W tym względzie podniosła, iż córki osiągają bardzo wysokie wyniki w nauce oraz w konkursach przedmiotowych, w których biorą udział. Na potwierdzenie powyższego dołączyła do akt sprawy dyplomy i wyróżnienia dla A. i M. K.. Wskazała, iż wiąże się to z koniecznością ponoszenia przez nią znacznych kosztów finansowych, takich jak opłacanie dodatkowych zajęć w [...] w K., ponoszenia kosztów dojazdu, zakupu pomocy dydaktycznych, co obecnie jest dla niej zbyt dużym wydatkiem.
Na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3 oraz art. 28 ust. 2,3 i ust. 3a w związku z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z poz. zm. ) ZUS Oddział w S. Inspektorat w D. po rozpatrzeniu wniosku odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP w części finansowanej przez płatnika przypadających od "A" spółka cywilna określonych w decyzji nr [...] z dnia [...] r. za okres 07/2001-07/2006 r. w łącznej kwocie [...] zł.
ZUS odmawiając umorzenia wskazał m.in. iż w świetle obowiązujących przepisów umorzenie należności może być rozpatrywane w oparciu o art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. ( Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 z ze zm.). Zgodnie z treścią art. 28 ust.2 ww. ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3 a.
Art. 28 ust. 3 określa okoliczności , w których zachodzi całkowita nieściągalność , o której mowa w ust. 2. Należą do nich:
• śmierć dłużnika, który nie pozostawił żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji,
• oddalenie przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzenie postępowania,
• zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, nie zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
• nieznaczna wysokość zaległych składek nie przekraczająca kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
• stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku , z którego można prowadzić egzekucję ,
• brak możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
ZUS podkreślił, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, oznacza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.
Dalej organ wskazał, iż przepis art. 28 ust. 3a stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny , w szczególności w przypadku:
• gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,
• poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,
• przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności
ZUS wskazał, iż w świetle powyższego muszą zaistnieć niezależne od strony zdarzenia losowe, które będą przemawiać za umorzeniem ze względu na stan majątkowy lub sytuację rodzinną.
Następnie ZUS powołał się na ustalenia faktyczne dokonane w sprawie, tzn., że J. K.
- w okresie od [...] r. do [...] r. prowadziła działalność gospodarczą w spółce cywilnej "A" z E. K., Z. K. oraz K. K. w zakresie świadczenia usług [...],[...] oraz [...] na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...] wydanego przez Urząd Miejski w D.( z dniem [...] r. spółka dokonała wyrejestrowania działalności gospodarczej).
- w zeznaniach podatkowych za lata 2007-2008 wykazała w 2007r. przychód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł (dochód w wysokości [...] zł) w 2008r. przychód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł (dochód w wysokości [...] zł ) oraz przychód z działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy zlecenia) w wysokości [...] zł (dochód w wysokości [...] zł), od dnia [...] r. jest zatrudniona w "B" w D. na stanowisku [...] z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto (średnia za okres [...]/2009-[...]/2009r.). Z powyższego wynagrodzenia prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego D. w ramach którego dokonywane są miesięczne potrącenia w wysokości około [...] zł, potrącana jest także pożyczka mieszkaniowa zaciągnięta przez stronę w zakładzie pracy w miesięcznej kwocie po [...] zł (do spłaty pozostało [...] zł),po odliczeniu powyższego do dyspozycji pozostaje kwota około [...] zł.
- wg oświadczenia strona podejmuje także dodatkowe prace jako [...], [...], [...],[...], z których uzyskuje średni miesięczny dochód w wysokości około [...] zł,
- zgodnie z Komputerowym Systemem Informatycznym ZUS w okresie [...]r. do [...] r. oraz [...]r. do [...]r. strona była zatrudniona na umowę zlecenie w "C" w D., natomiast w okresie od [...] r. do [...] r. była zatrudniona na umowę zlecenie w "D". Od dnia [...] r. do nadal jest zatrudniona na umowę zlecenie w "C" w D.,
- od miesiąca [...] r. pozostaje z mężem K. K. w separacji orzeczonej sądownie (wyrok Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] Cywilny Rodzinny z dnia [...] r., sygn. akt [...]),
- mąż od dnia [...]r. przebywa w Areszcie Śledczym w S. i koniec kary przypada na dzień [...] r., zgodnie z zaświadczeniem Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia [...] r. K. K. nie jest zatrudniony odpłatnie i nie posiada żadnych środków na koncie depozytowym,
- na utrzymaniu strona są dwie córki: A. K.- [...] lat i M. K. -[...] lat,
- wyrokiem Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] Cywilny Rodzinny z dnia [...]r., sygn. akt [...] zasądzono alimenty na córki po [...] zł miesięcznie dla każdej z nich,
- wg oświadczenia strony w czasie gdy mąż przebywał na wolności utrzymywał się z prac dorywczych i płacił na dzieci co najwyżej [...] zł miesięcznie, a od około roku nie płaci żadnych pieniędzy,
- wraz z dziećmi strona zajmuje mieszkanie spółdzielcze o powierzchni [...] m ², stałe miesięczne opłaty mieszkaniowe wynoszą: czynsz [...] zł, energia [...] zł, telefon + internet [...] zł, gaz [...] zł,
- wg oświadczenia miesięcznie strona ponosi wydatki na edukację i rozwój swoich dzieci: bilet miesięczny dla córki [...] zł, lekcje języka angielskiego [...] zł, zajęcia plastyczne [...] zł, wypożyczenie i konserwacja instrumentu muzycznego [...] zł.
W świetle tak dokonanych ustaleń w zakresie sytuacji finansowej i powołanych regulacji prawnych ZUS podjął decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika za okres 07/2001-07/2006 r. w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
ZUS wskazał, iż nie stwierdzono występowania okoliczności wymienionych w art. 28 ust. 3 ww. ustawy świadczących o całkowitej nieściągalności. Strona posiada bowiem stały miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia w "B" w D., z którego prowadzone jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego D. skuteczne postępowanie egzekucyjne. W toku egzekucji przekazywane są stałe miesięczne wpłaty w średniej wysokości około [...] zł.
Zgłoszony przez stronę wniosek ZUS rozpoznał także pod względem zbadania i oceny okoliczności przewidzianych w art. 28 ust. 3a ww. ustawy oraz § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za osoby ubezpieczone będące równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.
ZUS podkreślił, iż w przypadku decyzji podejmowanych na postawie art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia organ dysponuje prawem do umorzenia należności w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w sprawach o umorzenie należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć wnioskowane należności, pomimo stwierdzenia istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek, bowiem składki na ubezpieczenia społeczne mają charakter należności publicznoprawnych i dlatego ZUS zobligowany jest do zachowania szczególnej ostrożności w dysponowaniu nimi, ważąc z jednej strony interes budżetu państwa, a z drugiej strony zaś uwzględniać ważny interes zobowiązanego. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi bowiem wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania.
ZUS odniósł się także do zawartego we wniosku o umorzenie należności oświadczenia skarżącej, iż w jej ocenie umowa spółki cywilnej zawarta w dniu [...] r. z E. K., Z. K. oraz K. K. jest nieważna, ponieważ została wprowadzona w błąd przez wspólników spółki K. K. i Z. K., którzy zapewniali skarżącą, iż nie będzie ponosić negatywnych skutków prowadzenia tej spółki, co miał gwarantować zapis § 10 powyższej umowy jak i twierdzenia, iż w dniu [...] r. złożony został w Sądzie Rejonowym w D. pozew o uznanie umowy spółki cywilnej za nieważną w zakresie dotyczącym J. K. .W tym względzie ZUS wskazał, iż decyzją nr [...] z [...] r. orzeczono o odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej za zobowiązania s. c. "A", której była wspólnikiem. Ponieważ strona nie złożyła odwołania od powyższej decyzji, w związku z tym po jej uprawomocnieniu zostało wdrożone przymusowe dochodzenie należności wynikającej z tej decyzji .
W odniesieniu do argumentów strony, iż posiada zaległości względem ZUS, a także zaległości wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w D., Banku "E" S.A. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej "F" w D., ZUS podniósł, iż nie stanowi to okoliczności uzasadniającej umorzenie zadłużenia z tytułu składek, ponieważ ZUS jako wierzyciel należnych składek nie może uwzględniać interesów innych wierzycieli dłużnika, a strona nie ma podstaw by przedkładać ich interesy ponad zobowiązania wobec ZUS.
ZUS podkreślił, iż wnioskując o umorzenie nie wystarczającym jest wskazanie na uciążliwość i trudność w zapłacie zaległości. W takich przypadkach istnienie przeszkód jest oczywiste, natomiast odstąpienie od dochodzenia tych należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych lub wyjątkowych, gdy ze względu na podeszły wiek, poważny stan zdrowia lub też całkowity brak dochodów na utrzymanie o charakterze trwałym niemożliwe staje się wywiązywanie przez zobowiązanego ze spłaty zadłużenia.
Odmawiając umorzenia należności ZUS wskazał, iż skarżąca osiąga stały miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia w "B" w D. w wysokości około [...] zł brutto (średnia za okres [...]/2009-[...]/2009 r.). Ponadto podejmuje dodatkowe prace na umowę zlecenie. Zgodnie z Komputerowym Systemem Informatycznym ZUS w okresie od [...] r. do [...] r. oraz [...] r. do [...] r. była zatrudniona na umowę zlecenie w "C" w D., natomiast w okresie od [...] r. do [...] r. była zatrudniona na umowę zlecenie w "D". Obecnie od dnia [...] r. skarżąca jest zatrudniona na umowę zlecenie w "C" w D.. Tak więc w ocenie Zakładu uzyskiwany przez stronę dochód z tytułu zatrudnienia, wiek aktywności zawodowej, kwalifikacje zawodowe, brak udowodnionych zdrowotnych przeciwwskazań do kontynuowania zatrudnienia oraz innych przeszkód w uzyskiwaniu dochodów czyni wniosek strony o umorzenie należności z tytułu składek ZUS za bezzasadny.
ZUS odmawiając przychylenia się do wniosku miał także na uwadze, iż strona nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, nie pobiera świadczeń rodzinnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co pozwala na przypuszczenie, iż jest w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe swoje i rodziny.
Reasumując ZUS mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, oraz uznaniowy charakter decyzji podejmowanej w przedmiocie umorzenia należności, orzekł, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu składek. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] r. strona powtórzyła argumenty przywołane we wniosku o umorzenie podkreślając, iż jej sytuacja materialno finansowa uniemożliwia regulowanie należności z tytułu składek należnych wobec ZUS.
W związku z wnioskiem strony z [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) w związku z art. 83 ust. 4 oraz w świetle art. 28 ust. 2,3 , ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ) ZUS Oddział w S. postanowił utrzymać w mocy sporną decyzję nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP w części finansowanej przez płatnika przypadających od "A" spółka cywilna określonych w decyzji z dnia [...] r. za okres 07/2001-07/2006 r. w łącznej kwocie [...] zł.
ZUS Oddział w S. wydając decyzję z [...] r. wskazał, iż na tle stanu faktycznego zaistniałego w sprawie nie zachodzą przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.
W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 115 Ordynacji podatkowej strona wraz z pozostałymi wspólnikami spółki cywilnej i spółką odpowiada za zaległości spółki wynikające z jej działalności. W związku z tym wobec wszystkich wspólników zostało wdrożone przymusowe postępowanie egzekucyjne, którego rezultatem są comiesięczne wpłaty.
ZUS stwierdził także, iż nie wystąpiła przesłanka z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uzasadniająca uznanie należności za całkowicie nieściągalne albowiem jest prowadzone przymusowe postępowanie egzekucyjne, w toku którego egzekwowane są stałe miesięczne wpłaty z wynagrodzenia jakie strona uzyskuje ze stosunku pracy.
Stwierdzono, iż w takiej sytuacji istnieje możliwość umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych to jest w trybie przepisów § 3 ust. Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365. Biorąc jednak pod uwagę ustalony stan faktyczny stwierdzono, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż J. K. nie wykazała, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności w jej przypadku zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Po przytoczeniu okoliczności dotyczących stanu dochodów i wydatków gospodarstwa domowego strony składającego się z trzech osób, w tym dwojga dzieci ZUS stwierdził, iż ustawodawca ustalając wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę jako kwotę wolną od potrąceń w istocie przewidział swoisty próg, który ma zapewnić minimum egzystencji. Skoro strona uzyskuje wynagrodzenie wyższe od wyznaczonego minimum, zdaniem ZUS należy przyjąć, iż ewentualne przeznaczenie "nadwyżki" wynagrodzenia na spłatę zadłużenia nie stoi w kolizji z przepisem § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej 31 lipca 2003 r., który mówi że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. ZUS podkreślił, iż uciążliwości i trudności w zapłacie zaległości nie są wystarczającymi okolicznościami do umorzenia zaległości. Albowiem w takich wypadkach umorzenie jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnych, gdy ze względu na podeszły wiek, poważny stan zdrowia lub całkowity brak dochodów na utrzymanie o charakterze trwałym niemożliwe staje się wywiązanie z zapłaty zadłużenia . Jednakże biorąc pod uwagę fakt stałych miesięcznych dochodów z tytułu zatrudnienia oraz dodatkowych dochodów z umów zleceń w ocenie Zakładu, wiek aktywności zawodowej, kwalifikacje zawodowe, brak udowodnionych zdrowotnych przeciwwskazań do kontynuowania zatrudnienia oraz innych przeszkód w uzyskiwaniu dochodów powoduje iż wniosek o umorzenie należności z tytułu składek ZUS nie może być przychylnie rozpoznany. ZUS odmawiając umorzenia należności z tytułu zaległych składek miał także na uwadze, iż strona nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, nie występowała o dodatek mieszkaniowy alimentacyjnego, co oznacza, iż aktualna sytuacja materialno finansowa strony nie wymusza na niej konieczności ubiegania się o dodatkowe środki. To zaś w ocenie organu świadczy o tym, iż trudności finansowe strony nie mają charakteru trwałego .
Również fakt posiadania zaległości przez stronę wobec ZUS, Naczelnika Urzędu Skarbowego w D., Banku "E" S.A. oraz "F" w D., w ocenie ZUS nie stanowi okoliczności uzasadniającej umorzenie zadłużenia z tytułu składek, ponieważ ZUS jako wierzyciel należnych składek nie może uwzględniać interesów innych wierzycieli dłużnika, a strona nie ma podstaw by przedkładać ich interesy ponad zobowiązania wobec ZUS.
Na powyższą decyzję J. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W złożonej skardze skarżąca szczegółowo opisała swoją sytuację materialną i okoliczności powstania zadłużenia. Skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie uregulować należności z tytułu składek, gdyż opłacenie ich pozbawia ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jej rodziny. W skardze zawarła również wnioski m.in. o: wydanie przez Sąd tymczasowego zarządzenia o zawieszeniu toczącego się przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego, zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy sygn. akt [...] toczącej się przed Sądem Okręgowym w K., powiadomienie o toczącym się sporze Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka w celu ewentualnego przystąpienia wymienionych Rzeczników do niniejszego postępowania po stronie skarżącej się, a co najmniej w celu umożliwienia wymienionym Rzecznikom przedstawienia Sądowi swoich opinii w przedmiocie tego postępowania. Dokonując wyliczeń co do wysokości dochodu netto jaki jej pozostaje po koniecznych potrąceniach, w tym co do dochodu jaki pozostaje jej na jeden dzień podniosła, iż z braku środków reguluje tylko cześć zobowiązań związanych z utrzymaniem mieszkania. Korzysta przy tym z pomocy finansowej członków rodziny i znajomych jednak dalej tak postępować nie może. Strona dokonała wyliczeń co do okresu spłaty ciążących na niej zobowiązań wskazując, iż przy osiąganych dochodach trwać to będzie ponad 71 lat.
ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie brak jest przesłanek do uchylenia wydanej decyzji administracyjnej, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które to naruszenia mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zachodzą również przesłanki skutkujące wznowieniem postępowania.
Odnosząc się jednocześnie do wniosków skarżącej ZUS podniósł, że toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym odnośnie uznania umowy spółki cywilnej "A" nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, orzekanie zaś o zawieszeniu toczącego się postępowania egzekucyjnego nie leży w kompetencjach sądu administracyjnego. Nie zachodzą także przesłanki uzasadniające udział RPO lub RPD w postępowaniu albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia praw lub dobra dziecka ani do naruszenia wolności , praw człowieka i obywatela.
W piśmie procesowym skierowanym do Sądu pełnomocnik strony ustanowiony z urzędu postawił ZUS zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 28 ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż w sprawie ten przepis jak i przepis § 3 rozporządzenia M.G.P. i PS z 31. 07.2003 nie mają zastosowania, pomimo tego, iż interes skarżącej jest na tyle uzasadniony i udowodniony, iż pomimo braku całkowitej nieściągalności składek na ubezpieczenie społeczne oraz odsetek winny one być umorzone, naruszenie art. 7 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż strona osiąga stały dochód z tytułu zatrudnienia w "B" w D., przy jednoczesnym pominięciu dowodów ilustrujących ponoszone wydatki na utrzymanie strony i dzieci jak i stanu zdrowia. W uzasadnieniu pisma podniesiono, iż sytuacja materialno finansowa strony gdzie wydatki niezbędne na utrzymanie strony i jej rodziny znacząco przekraczają kwotę miesięcznego dochodu uzasadnia twierdzenie o wykazaniu spełnienia przesłanki, iż strona nie jest w stanie opłacić należności ponieważ pozbawiłoby to stronę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Nadto zaakcentowano to, iż ZUS nie prowadzi egzekucji wobec pozostałych wspólników, które to doprowadziły do powstania zaległości spółki z tytułu składek. Wskazano też, iż z badań Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych wynika, iż minimum socjalne dla jednej osoby zapewniające biologiczne przeżycie w skali miesiąca wynosiło w 2008 r. kwotę 413,20 zł. Tymczasem jak twierdzi pełnomocnik, ZUS nie wziął pod uwagę zarówno tego, iż strona ma na utrzymaniu dwoje dzieci jak i dowodów przez stronę przedłożonych z których wynika, iż miesięcznie na utrzymanie strony i dzieci pozostaje kwota [...] zł. Podkreślono też, iż niedopuszczalne jest założenie, iż interes społeczny przewyższa swą rangą interes prywatny. Zatem organ winien załatwić sprawę mając na uwadze zarówno interes społeczny jak i słuszny interes obywateli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga nie okazała się zasadna. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić.
Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.): "Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.
2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.
3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.
4. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty."
W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej jako rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.). § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że: "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.
3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ".
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu ustawy. Treść art. 28 ust. 2, jak i poprzedzającego go ust. 1 wskazuje, iż decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy.
Decyzje uznaniowe, podobnie jak decyzje związane, winny zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne (wyrok NSA z dnia 1 lutego 1982 r., I SA 2671/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 13), a zatem organ działając w ramach uznania administracyjnego określonego w wyżej wskazanych przez Sąd przepisach, nie jest zwolniony z obowiązku podania w uzasadnieniu swej decyzji motywów, jakimi kierował się, wydając decyzję odmowną. W wyroku z dnia 19 lipca 1982 r. (sygn. akt. II SA 883/82, PiP 1983, z. 6, s. 141 z glosą A. Wasilewskiego) NSA stwierdził, że: "1. Organ państwowy działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek: wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 10 § 1 oraz 77 k.p.a.); rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. 2. Decyzje uznaniowe wymagają również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.)." Podobnie w wyroku z dnia 20 czerwca 1984 r., (sygn. akt III SA 87/84, GAP 1986, nr 13, s. 44), NSA przyjął, że: "1. Okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji."
W uchwale z dnia 6 maja 2006r. (sygn. akt II UZP 6/04 – OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy stwierdził, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwarza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Wskazać należy także na tezę wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2007r. (sygn. akt II GSK 141/07 – LEX nr 368197): "Decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy (...) o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia."
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie przyczyną odmowy umorzenia należności z tytułu składek było stwierdzenie przez Prezesa ZUS-u, iż nie wystąpiły po stronie wnioskodawcy przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione przez ustawodawcę w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak bowiem stwierdzono w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z dochodu osiąganego przez stronę z tytułu zatrudnienia w "B" w D. jest skutecznie prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D., a w toku egzekucji są przekazywane miesięcznie wpłaty w kwocie [...] zł. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Zakładu nie wystąpiła również żadna z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r., którą na zasadzie wyjątku, może organ ZUS-u zastosować mimo braku przesłanki ustawowej, tj. przesłanki całkowitej nieściągalności.
W tym względzie ZUS po przywołaniu w uzasadnieniu decyzji opisu co do ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie zaznaczył, iż we wskazanym zakresie umorzenie należności z tytułu zaległych składek jest zastrzeżone dla cyt. "sytuacji szczególnie drastycznych i wyjątkowych spowodowanych działaniem czynników niezależnych od sposobu postępowania zobowiązanego. Podkreślił, iż umorzenie zaległości z tytułu składek powoduje rezygnację z całości lub części należnych Skarbowi Państwa dochodów i dlatego ZUS musi ważyć z jednej strony interes budżetu państwa, a z drugiej strony uwzględniać ważny interes zobowiązanego. ZUS uznał jednak po analizie materiału dowodowego obrazującego możliwości płatnicze strony, iż sytuacja w jakiej się J. K. znajduje nie zasługuje na uwzględnienie. ZUS zaakcentował, iż ustawodawca ustalając wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę jako kwotę wolną od potrąceń w istocie przewidział swoisty próg, który ma zapewnić minimum egzystencji. Zdaniem ZUS skoro strona uzyskuje wynagrodzenie wyższe od wyznaczonego minimum, to w ocenie Zakładu należy przyjąć, iż ewentualne przeznaczenie "nadwyżki" wynagrodzenia na spłatę zadłużenia nie stoi w kolizji z przepisem § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej 31 lipca 2003r., który mówi, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Tym samym w ten sposób ZUS ocenił możliwości płatnicze strony w zakresie zaistnienia w jej sytuacji materialno finansowej przesłanki z § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, iż przepisy art. 28 w tym i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak też § 3 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne regulujące kwestie umarzania należności z tytułu składek, oparte są na uznaniu administracyjnym, a to oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s. 36). Właściwa zaś ocena występowania bądź braku rzeczowych przesłanek w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym wyczerpującym jego zebraniem oraz dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności występujących w sprawie. Tym samym, sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające ich wydanie i ocenę wyników tego postępowania na tle obowiązujących przepisów przy rozważeniu argumentacji wnioskodawcy. Sąd po analizie w tym zakresie spornego rozstrzygnięcia doszedł do przekonania iż sporna decyzją jest prawidłowa. Organy przed podjęciem decyzji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające z udziałem strony na okoliczność ustalenia jej aktualnej sytuacji materialno finansowej w aspekcie konieczności rozważenia w niej zaistnienia przesłanek zarówno z art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jak przepisów § 3 rozporządzenia z 3 1lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W wydanych rozstrzygnięciach rozważono okoliczności faktyczne sprawy podnoszone we wniosku dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.. Podjęta ocena istnienia rzeczowych przesłanek w kontrolowanej sprawie została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego w sposób wyczerpujący. W ocenie Sądu organ ZUS-u dokonując koniecznych ustaleń w niniejszej sprawie za pomocą postępowania dowodowego, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Tak zatem dokonanej przez organ ocenie stanu faktycznego nie można postawić zarzutu dowolności .
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez nie wydanie decyzji pozytywnej, w sytuacji gdy, zdaniem pełnomocnika strony, zaistniały przesłanki normatywne warunkujące umorzenie należności z tytułu składek Sąd zauważa , iż jak już wyżej nadmieniono, decyzja wydana w trybie art. 28 ust. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), ma charakter uznaniowy. W tego rodzaju sprawach sądowej kontroli legalności zaskarżonych aktów administracyjnych nie poddawana jest kwestia prawidłowości zastosowania lub nie wnioskowanej przez stronę ulgi w spłacie należności z tytułu składek. Kontroli podlega jedynie realizacja zasad ogólnych unormowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym i art. 7, 107 § 3 k.p.a. oraz ocena wyników tego postępowania na tle obowiązujących przepisów przy rozważeniu argumentacji wnioskodawcy. Te wymogi, jak już wyżej wskazano, zostały w sprawie zrealizowane.
Sąd nie podziela argumentacji pełnomocnika, iż ZUS rozstrzygając sporną sprawę w ramach uznania administracyjnego nie rozważył przed jej ostatecznym załatwieniem czy słuszny interes strony nie przemawia za tym by pomimo interesu publicznego przychylić się do wniosku. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z powyższej regulacji wynika zatem, iż jak strona słusznie twierdzi, w przyznanym organowi uznaniu ZUS ma także obowiązek przy załatwieniu sprawy do oceny zarówno słusznego interesu obywatela jak i interesu społecznego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie ZUS dokonał jednak takiej oceny. Zauważyć bowiem należy, iż ocena czy słuszny jest interes obywatela i czy "przeważa" on ponad interes społeczny dopuszczalne i wręcz wskazane jest zarówno badanie okoliczności powstania zadłużenia jak i przyczyn z powodu, których strona nie jest w stanie ponieść ciężaru regulowania należności z tytułu składek wobec ZUS. W tym względzie zauważyć trzeba, iż powstanie zaległości wynikało z długotrwałego prowadzenia działalności przez s. c. "A" , której J. K. była wspólnikiem, bez uiszczania należnych składek. To zaś, może prowadzić do wniosku, że działalność przez w/w podmioty, której wspólnikiem była strona skarżąca, prowadzona była bez respektowania obowiązków wynikających z prawa. Nadto J. K. wskazywała w toku postępowania administracyjnego, iż jednym z powodów trudnej sytuacji materialno - finansowej uniemożliwiającej spłatę zobowiązań wobec ZUS są istniejące zobowiązania kredytowe. Oceniając zatem i te okoliczności trudno uznać, by i one w sytuacji, gdy zobowiązania te mają charakter zobowiązań cywilnoprawnych, mogły mieć uprzywilejowaną pozycję wobec zobowiązań o charakterze publicznoprawnych. W konsekwencji wskazane okoliczności przekreślają, zdaniem Sądu, możliwość uznania, że w kontrolowanej sprawie interes obywatela jest słuszny. Wobec powyższego trudno zgodzić się z pełnomocnikiem strony, iż przy ich zaistnieniu w niniejszej sprawie, interes obywatela był słuszny i przemawiał za przychyleniem się do wniosku. Dodać trzeba, iż na okoliczność braku możliwości przedkładania interesu innych wierzycieli wobec zobowiązań należnych ZUS Zakład wskazał, w wydanej decyzji odmawiając przychylenia się do wniosku.
W tym miejscu odnosząc się podnoszonego w piśmie procesowym orzecznictwa, w tym i wyroku NSA z 25 czerwca 2003 r. o sygn. akt. III SA 3118/01 gdzie zauważono "iż interes publiczny nie powinien być rozumiany, jako sprzeczny z indywidualnym interesem obywatela. Tak więc sytuacja, w której zapłata zaległości powodowałaby konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, na przykład do środków pomocy państwa, nie może być uznana za zgodną z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym" zauważyć należy, iż jakkolwiek skład orzekający, co do zasady podziela przywołane wyżej stanowisko, to jednak w sytuacji jaka ma miejsce w kontrolowanej sprawie, pogląd ten nie może mieć zastosowania. W istocie rzeczy przyjęcie tegoż poglądu w realiach niniejszej sprawy prowadziłoby bowiem do uprzywilejowania zobowiązań strony cywilnoprawnych kosztem zobowiązań publicznoprawnych. Ponadto byłoby sprzeczne z zasadą powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych zawartą w art. 84 Konstytucji, zgodnie z którą każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach, co ma bezpośrednie odniesienie do norm art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiących o tym, że stoi ona na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny, a zasada równego traktowania dotyczy w szczególności obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne.
Nie może zasługiwać na uwzględnienie, skutkujące wyeliminowaniem z obrotu prawnego spornej decyzji także i twierdzenie pełnomocnika, iż decyzja ta jest wadliwa z tej przyczyny, iż ZUS przemilczał wielkość ponoszonych wydatków na mieszkanie, utrzymanie strony jak i jej córek, nie dokonując podsumowania tychże w zestawieniu z osiąganymi dochodami, pozostającymi na bieżące utrzymanie. Wprawdzie, istotnie podsumowań takich w uzasadnieniu wydanej decyzji nie dokonano, jednak powyższe nie oznacza, iż Zakładowi nie była znana kwota dochodu jaka pozostaje Stronie na utrzymanie. Zdaniem Sądu świadczy o tym stwierdzenie zawarte w decyzji w którym ZUS stwierdził, iż "ustawodawca ustalając wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę jako kwotę wolną od potrąceń w istocie przewidział swoisty próg, który ma zapewnić minimum egzystencji. Skoro zatem strona uzyskuje wynagrodzenie wyższe od wyznaczonego minimum, to w ocenie Zakładu należy przyjąć, iż ewentualne przeznaczenie "nadwyżki" wynagrodzenia na spłatę zadłużenia nie stoi w kolizji z przepisem § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej 31 lipca 2003 r., który mówi, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych". To sformułowanie zdaniem Sądu wprost świadczy, o tym iż pomimo braku w wydanej decyzji podnoszonych wyliczeń, co do kwoty dochodu jaki stronie pozostaje na bieżące utrzymanie, ZUS znane były faktyczne możliwości płatnicze strony. W konsekwencji jakkolwiek uchybienie to, w zakresie prawidłowości sporządzonego uzasadnienia decyzji zgodnego z art. 107 K. p. a. ze strony organu ma miejsce, jednakże zaistniałe uchybienie, jakkolwiek stanowi naruszenie przepisów postępowania, to jednak jako nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy pozostaje bez wpływu na jego ostateczny wynik. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro zaistniałe naruszenie takowego charakteru nie ma, brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Podnoszone zarzuty pełnomocnika, iż ZUS nie prowadzi egzekucji w stosunku do pozostałych wspólników s. c. "A", jako nie dotyczące bezpośrednio istoty sporu w niniejszej sprawie pozostają bez wpływu na jej legalność. Podobnie nie może wywrzeć w kontrolowanej sprawie zamierzonego skutku twierdzenie pełnomocnika, iż minimum socjalne dla jednej osoby w 2008r. wg badań Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych stanowiło kwotę 413,20 zł , a której to kwoty strona w przeliczeniu na jednego członka rodziny nie uzyskuje. Wskazana wysokość minimum socjalnego może mieć znaczenie, ale w razie ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej udzielanej w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej.
Końcowo odnosząc się do wniosków skarżącej ze skargi stwierdzić trzeba, że toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym odnośnie uznania umowy spółki cywilnej "A" za nieważną pozostaje bez wpływu na legalność spornego rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie, orzekanie zaś o zawieszeniu toczącego się postępowania egzekucyjnego nie leży w kompetencjach sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło