III SA/Gl 1262/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (określenia zobowiązania podatkowego oraz odpowiedzialności osoby trzeciej) w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 1 lipca 2013 r. skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego z urzędu. W motywach powyższego wskazał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę rzędu [...] zł brutto, tj. [...] zł netto. Ponieważ do powyższego skierowana została egzekucja komornicza po potrąceniach "na rękę" otrzymuje 1.187,30 zł. Tymczasem ponoszone przez niego wydatki wynoszą: 556,99 zł (czynsz), 82,06 zł (energia elektryczna) oraz 54,78 zł (gaz). Poza mieszkaniem komunalnym o pow. [...] m2, w którym sam prowadzi gospodarstwo domowe innych składników majątku nie posiada. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: decyzję o wykreśleniu skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]r., umowę o pracę wraz z zaświadczeniem o zarobkach, z których ustalono, że od [...] r. A. T. zatrudniony został jako [...] w "A". Miesięcznie z jego wynagrodzenia za pracę dokonywane są następujące potrącenia: 63,00 zł (PZU), 214,00 zł (pożyczka mieszkaniowa), 1.000,00 zł (komornik). Tymczasem z zeznań podatkowych PIT-37 wynika, że w ciągu ostatnich dwóch lat kalendarzowych skarżący wypracował ze stosunku pracy w "A" dochód rzędu: 38.495,60 zł (tj. 2.309,91 zł miesięcznie) i 41.352,88 zł (tj. 2.474,05 zł miesięcznie). Dodatkowo zaciągnął u pracodawcy pożyczkę na kwotę 5.000,00 zł. Z nadesłanych przy piśmie z dnia [...] r. dokumentów źródłowych ustalono ponadto, że ponoszone przez niego wydatki poza opłatami za mieszkanie obejmują także usługi telekomunikacyjne (109,20 zł) i Internet (105,59 zł). Tymczasem saldo końcowe na posiadanym w "B" rachunku, na koniec lipca bieżącego roku, wynosiło 3,87 zł. Według złożonych wyjaśnień skarżący jest stanu wolnego (vide: odpis aktu urodzenia), a uprawniona do zamieszkiwania na podstawie umowy najmu lokalu B. J. (konkubina) i jej syn A. K. nigdy nie byli w tym lokalu zameldowani (vide: treść pisma z [...] r.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Przedstawione w treści formularza dane wraz z dokumentacją źródłową nadesłaną do akt przy piśmie z dnia [...] r. nie pozwalają bowiem na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku. Okoliczność ta rzutuje na wiarygodność złożonych oświadczeń, które i tak okazały się niepełne. Należy bowiem zauważyć, że miesięczne dochody skarżącego po potrąceniach wynoszą 1.187,30 zł netto, a ponoszone wydatki bez kosztów wyżywienia i ubrania zamykają się w łącznej kwocie 923,62 zł. Twierdzenie jakoby osoba zatrudniona jako [...] w "A" przeznaczała na koszty wyżywienia, ubrania i dojazdu do pracy kwotę 263,68 zł jest mało prawdopodobne. Przeczy temu również nadesłany do akt materiał dowodowy, z którego wynika, że do zamieszkiwania wspólnie z najemcą na podstawie zawartej umowy najmu lokalu uprawniona jest: Bo. J. (konkubina) i jej syn A. K.. Trudno zatem było dać wiarę twierdzeniom skarżącego jakoby osoby te nie zamieszkiwały wraz z nim pod tym samym adresem, skoro opłaty za korzystanie z windy i odbioru nieczystości stałych naliczane są za trzy osoby. Również wysokość pozostałych wydatków za tzw. media (vide: rachunki za energię elektryczną) potwierdza, że nie są to opłaty za użytkowanie lokalu przez jedną tylko osobę. Wobec powyższego stwierdzić należało, że A. T. nie wykazał w należyty sposób jakoby przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Za takim stanowiskiem przemawia również ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.