III SA/Gl 1264/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z obowiązku jego uiszczenia. Żądanie to rozszerzyła następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazała zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podała, że od momentu złożenia wniosku o upadłość Spółka nie prowadzi żadnej działalności. Przez okres trzech lat była zarządzana przez syndyka masy upadłości. Ponieważ postępowanie upadłościowe zostało umorzone, nie posiada żadnego majątku trwałego ani żadnych środków finansowych. Ponadto na jej koncie odnotowano saldo ujemne wynoszące [...] zł. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono sentencje postanowień wydanych przez Sąd Rejonowy K. [...] Wydział X Gospodarczy w dniu: - [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu; - [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie zmiany sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego oraz - [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania upadłościowego. Dodatkowo pismem z dnia [...] r. poinformowano, że syndyk nie sporządził "bilansu zakończenia upadłości". Wezwania Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. do złożenia zeznania podatkowego CIT-8 za 2011 r. wraz ze sprawozdaniem finansowym za ten okres pozostały bez odpowiedzi. W związku z powyższym Spółka zwróciła się do Biura Rachunkowego "B" o wykonanie usług księgowych dotyczących 2011 i 2012 r. Jej wyciągi z konta obrazują jedynie niezapłacone opłaty i prowizje rzędu [...] zł. Podobnie w składanych od kwietnia do września 2013 r. deklaracjach VAT-7 jej podstawa opodatkowania wynosi 0 zł, a nadwyżka podatku naliczonego nad należnym [...] zł. Dlatego też z lokalu stanowiącego jej siedzibę korzysta bezpłatnie na podstawie zgody Spółki "C". Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). W rozpoznawanej sprawie złożone przez skarżącą Spółkę, na druku PPPr, oświadczenie nie pozwalało jednak na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku. Podobnie nadesłany do akt, jako jego uzupełnienie, materiał dowodowy nie obrazował w sposób pełny i klarowny rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy. Ten nie zawierał bowiem jakichkolwiek danych pochodzących z bilansu Spółki jak również w żaden sposób nie wskazywał poszczególnych składników masy upadłości w roku 2011. Tymczasem ustalenia, czy zachodziła podstawa umorzenia postępowania upadłościowego, Sąd Rejonowy w Katowicach dokonywał na podstawie spisu inwentarza i oszacowania. Powyższe do akt sprawy nie zostały nadesłane. Również postanowienie Sądu wydane w tym przedmiocie, dołączone do pisma z dnia 7 października 2013 r., nie zawierało żadnego uzasadnienia, z którego dane te można byłoby pozyskać. Podobnie brak było ostatecznego sprawozdania syndyka masy upadłości. Wprawdzie Spółka poinformowała, że syndyk po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego nie sporządził bilansu za 2011 r., jednakże z pisma Biura Rachunkowego "B" wynika, że dysponuje ona wydrukami dot. ksiąg handlowych w postaci Zestawienia obrotów i sald kont syntetycznych za miesiąc 10/2011, które nie zostały nadesłane. W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżąca Spółka nie udowodniła w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest przecież możliwe ani dopuszczalne. Zważywszy, że według Biura Rachunkowego "B" uzupełnienia o szczegółową specyfikację poszczególnych sald wymagają konta: 201 należności od odbiorców (saldo WN: [...] zł), 202 zobowiązania wobec dostawców (saldo MA: [...] zł), 204 należności z tytułu kaucji (saldo WN: [...] zł), 223 rozrachunki z Urzędem Celnym (saldo MA: [...] zł), 247 roszczenia sporne – odpis aktualizacyjny (saldo MA: [...] zł), 249 inne rozrachunki (saldo MA: [...] zł), 280 odpisy aktualizujące wartość należności (saldo MA: [...] zł) oraz 821 rozliczenie wyniku finansowego – błędy lat ubiegłych (saldo WN: [...] zł). Wprawdzie kondycja finansowa Spółki, według wstępnej oceny dokonanej przez to Biuro, jest mało optymistyczna, jednak wartość aktualnych aktywów nie jest znana. Konieczna jest ich inwentaryzacja (vide: treść pisma z dnia [...] r.). W tej sytuacji nie sposób było uznać jakoby wnioskodawca wykazał w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zasługiwał na przyznanie prawa pomocy, skoro dane obrazujące kondycję finansową Spółki nie zostały podane, a te, które wynikały z pisma Biura Rachunkowego wymagały uzupełnienia. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.