III SA/Gl 1264/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 20 stycznia 2015 r., w kwocie 1.000 zł skarżąca spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika z wyboru w osobie adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji materialnej. Spadek dochodów spółki zaczął się już w zeszłym roku, co spowodowało, że skarżąca zakończyła rok 2014 ze stratą w wysokości 184.877,49 zł. Z zeznania podatkowego za pierwszy kwartał 2015 r. wynika, że spółka poniosła stratę w wysokości 25.329,01 zł – tym samym nie odnotowała w pierwszym kwartale bieżącego roku żadnego dochodu. Trudna sytuacja spółki, utrzymująca się od co najmniej jednego roku nie pozwoliła jej na zabezpieczenie kwoty 1.000 zł na wpis sądowy. Bieżąca sytuacja spółki w żaden sposób nie pozwala jej na wygospodarowanie wskazanej kwoty. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 534.381,06 zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie 97.085,32 zł. ponadto, wg bilansu za ostatni rok obrotowy spółka poniosła stratę w kwocie (-) 578.377,49 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w Banku "A" – na koncie spółki występuje debet w wysokości (-) 1,16 zł. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz raport kasowy, obrazujący stan gotówki w kasie spółki. W odpowiedzi na to wezwanie wpłynęły do tutejszego Sądu następujące dokumenty i materiały źródłowe: zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r. i za 2014 r.; deklaracje VAT-7 za okres od grudnia 2014 r. do maja 2015 r.; raport kasowy obrazujący stan środków na dzień [...] r.; ewidencję środków trwałych – stan na maj 2015 r.; sprawozdania finansowe za 2014 r. (w tym bilans oraz rachunek zysków i strat). Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia [...] r., pełnomocnik procesowy spółki oświadczył, że spółka nie posiada w chwili obecnej żadnych rachunków bankowych. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek spółka nie zdołała jednak wykazać w sposób przekonujący, że spełnia ustawowe przesłanki, skutkujące uwzględnieniem jej wniosku. Wypełniony druk urzędowego formularza PPPr wpłynął do tutejszego Sądu w dniu [...] r. Z oświadczenia zawartego w rubryce nr 9 formularza – stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – wynikało, że spółka posiada rachunek bankowy w Banku "A". Na koncie tym, wg oświadczenia wnioskodawcy, występowało saldo ujemne (-1,16 zł). W wezwaniu referendarza sądowego z dnia [...] r. zobowiązano pełnomocnika skarżącej spółki również do przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą spółkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Nadsyłając dokumenty i materiały źródłowe, o które wzywano wnioskodawcę, pełnomocnik procesowy w piśmie przewodnim (datowanym przez niego na dzień [...] r.), które wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu [...] r., oświadczył, że skarżąca spółka nie posiada w chwili obecnej żadnych rachunków bankowych. Należy stwierdzić, że jest to bardzo istotna rozbieżność pomiędzy oświadczeniem w ww. piśmie przewodnim, a oświadczeniem zawartym na druku urzędowego formularza PPPr. Dla dokonania rzetelnej analizy aktualnego stanu majątkowego wnioskodawcy konieczne jest zbadanie całokształtu dokumentacji i materiałów źródłowych obrazujących jego kondycję majątkową. Istotne znaczenie posiada wyciąg z posiadanego przez wnioskodawcę rachunku bankowego. Obrazuje on bowiem stan "żywej gotówki", którą dysponuje, bądź jest w stanie dysponować posiadacz rachunku. Stan rachunku bankowego strony oraz częstotliwość, rodzaj i charakter operacji na nim dokonywanych daje solidną podstawę do ustalenia stanu majątkowego podmiotu wnioskującego. Wyciąg taki nie stanowi wprawdzie jedynego i samodzielnego elementu przesądzającego o aktualnej kondycji podmiotu, jednakże daje podstawę do stwierdzenia stanu i kondycji wnioskodawcy. Niejednokrotnie to właśnie stan rachunku bankowego wskazuje ostatecznie czy skarżący posiada zdolność płatniczą, czy tez nie posiada jej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak takiego dokumentu, a co więcej – występuje istotna rozbieżność w oświadczeniach strony w tak istotnej kwestii, co generalnie umniejsza wiarygodność oświadczeń wnioskodawcy. Analiza bilansu przedłożonego przez skarżącą spółkę prowadzi do wniosku, że spółka dysponuje jednak określonym majątkiem, który powinien umożliwić uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł. Bilans został sporządzony na dzień [...] r. Z bilansu tego wynika, że spółka posiada środki trwałe w postaci nieruchomości (budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej) o wartości 97.085,32 zł. Niezależnie od tych środków trwałych, z bilansu wynika również, że skarżąca półka posiada również znaczne aktywa obrotowe w postaci należności krótkoterminowych. Należą do nich przede wszystkim należności z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty poniżej 12 miesięcy. Ta pozycja bilansu zamyka się w kwocie 158.019,21 zł. Oznacza to, że spółka powinna uzyskiwać od swoich dłużników wymagalne wierzytelności, co w efekcie zapewni jej możliwość wygenerowania kwoty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Co istotne, spółka nie powołuje się na zaległości w spłatach kredytów, ani na toczące się przeciwko spółce postępowania egzekucyjne. Co więcej, z bilansu wynika, że na koniec 2013 r. spółka posiadała zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek w wysokości 165.659,72 zł. Na koniec 2014 r. ta pozycja w rubryce pasywów bilansu już nie figuruje, z czego wnosić można, że spółka nie posiada zadłużenia kredytowego. Odnośnie poniesionej straty związanej z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą należy stwierdzić, że nie należy utożsamiać tej straty z nierentownością firmy, ale z wysokością ponoszonych kosztów prowadzonej działalności. W tej sytuacji za ugruntowanym w doktrynie poglądem stwierdzić należy, iż nic nie stoi na przeszkodzie by w ramach wspomnianych kosztów prowadzonej działalności, przyjmujących dużo wyższe wartości, znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, wnioskodawca, w ocenie rozpoznającego wniosek nie spełnia przesłanki braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka posiada bowiem aktywa trwałe o relatywnie wysokiej wartości i posiada wierzytelności, podlegające ściągnięciu. Jednocześnie nie podnosi, aby miała aktualnie jakiekolwiek zaległości w spłacie zaciągniętych kredytów, jak również nie toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne. Ponadto, występuje w tej sprawie istotna nieścisłość odnośnie posiadania rachunku bankowego skarżącej spółki. W aktach sprawy brak wyciągów, jak również brak ewentualnego dokumentu stwierdzającego zamknięcie takiego rachunku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.