III SA/Gl 1269/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-02-16
Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Brandys-Kmiecik, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować świadectwo pochodzenia towaru na podstawie wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez władze kraju eksportującego, jeśli wynik ten wskazuje na unieważnienie świadectwa z powodu nieprawidłowości w danych eksporterów, nawet jeśli nie stwierdza wprost nieautentyczności lub fałszerstwa?Ratio decidendi
Organ celny ma prawo zakwestionować świadectwo pochodzenia towaru na podstawie wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez władze kraju eksportującego, jeśli wynik ten wskazuje na unieważnienie świadectwa z powodu nieprawidłowości w danych eksporterów. Taki wynik weryfikacji, nawet jeśli nie stwierdza wprost nieautentyczności lub fałszerstwa, jest wystarczającą podstawą do uznania świadectwa za nieprawidłowe i zastosowania stawki celnej autonomicznej. Sąd administracyjny nie doszukał się naruszenia prawa w działaniach organów celnych, które zastosowały stawkę celną autonomiczną w wysokości 60% po zakwestionowaniu świadectw pochodzenia.Stan faktyczny
Skarżący importował z Tajlandii towary włókiennicze, dokumentując ich pochodzenie świadectwami wydanymi przez władze Tajlandii. Organ celny zakwestionował te świadectwa po otrzymaniu informacji od władz tajlandzkich o konieczności ich unieważnienia z powodu nieprawidłowości w danych eksporterów. W konsekwencji organy celne wznowiły postępowanie, uchyliły poprzednie decyzje i określiły nowe należności celne oraz podatek VAT, stosując stawkę celną autonomiczną. Skarżący wniósł skargę, kwestionując prawidłowość weryfikacji świadectw i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2007r. przy udziale - sprawy ze skargi A. B. – Firmy A w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
W dniu [...]r., na podstawie jednolitego dokumentu administracyjnego SAD nr [...] A. B., właściciel firny A w C., zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny towar importowany z Tajlandii w postaci:
- spodni damskich 100% bawełna – [...] szt. (poz. 1),
- ręczników dużych – [...]szt. i ręczników małych – [...]szt. (poz. 2),
- spodni męskich 100% bawełna – [...] szt. (poz. 3),
- biustonoszy 100% bawełna – [...] szt. (poz. 4),
- szlafroków 100 % bawełna – [...]szt. (poz. 5),
- spodni dziecięcych 100 % bawełna – [...] szt. (poz. 6),
- pidżam damskich 100% bawełna – [...] szt. (poz. 7),
- wieszaków metalowych – [...] szt. (poz. 8).
Do wymiaru cła przyjęto wnioskowaną przez stronę konwencyjną stawkę celną w wysokości 18 % w oparciu o dołączone do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia nr [...] z dnia [...]r. i nr [...] z dnia [...]r., potwierdzające tajlandzkie pochodzenie importowanego towaru, wystawione przez władze Tajlandii.
Po przyjęciu zgłoszenia celnego, działając w trybie art. 70 §1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm., zwanej dalej Kodeksem celnym) organ celny dokonał jego weryfikacji.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznał powyższe zgłoszenie z dnia [...]r. za nieprawidłowe w części dotyczącej składów chemicznych towarów zgłoszonych w poz. 1 (spodnie damskie) i w poz. 7 (pidżama damska).
Następnie organ ten pismem z dnia [...]r. nr [...] wystąpił za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w K. do stosownych władz Tajlandii z wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji powołanych wyżej świadectw pochodzenia o numerach [...] z dnia [...]. i [...] z dnia [...]r.
W odpowiedzi na to wystąpienie władze tajlandzkie w piśmie z dnia [...]r. poinformowały, iż te świadectwa "muszą być unieważnione z tej przyczyny, że pewni eksporterzy zostali wymienieni jako beneficjenci bez ich zgody przez nieznanych handlowców" (k. [...] i tłumaczenie k. [...] akt administracyjnych).
Biorąc to pod uwagę Naczelnik Urzędu Celnego w B. działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej O.p.), postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...] a dotyczącej towaru z poz. nr 1 i nr 7 zgłoszenia celnego SAD nr [...].
Jednocześnie w przedmiotowej sprawie postanowieniem z tego samego dnia organ celny wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania statusu prawnego towaru wymienione w pozostałych pozycjach powyższego zgłoszenia celnego, a mianowicie w poz. 2, poz. 3, poz. 4, poz. 5, poz. 6 i poz. 8.
Po przeprowadzeniu postępowania w ramach wznowienia postępowania, stosownie do art. 245 § 1 pkt 1 O.p., organ ten decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję z dnia [...]r. w części dotyczącej stawki celnej, kwoty długu celnego i kwoty podatku od towarów i usług dla towarów opisanych w poz.1 i poz. 7 przedmiotowego zgłoszenia celnego oraz ponownie określił kwotę długu celnego przyjmując stawkę celną autonomiczną w wysokości 60%. Decyzją tą organ pierwszej instancji określił również podatek od towarów i usług w stosunku do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym.
Również decyzją z dnia [...]r. nr [...]organ ten uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...]r. dla poz. 2, poz. 3, poz. 4, poz. 5, poz. 6 i poz. 8 i określił wysokość długu celnego oraz podatku od towarów i usług.
W odwołaniu z dnia [...]r. od powyższej decyzji, dotyczącej towarów wymienionych w poz. 2, poz. 3, poz. 4, poz. 5, poz. 6 i poz. 8 zgłoszenia, strona wnosiła o uznanie za prawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...]r. w tym zakresie. Zauważyła przy tym, że w piśmie przysłanym przez Tajlandzkie Biuro Zapobiegania Nadużyciom nie wskazano, że przedmiotowe świadectwa były nieautentyczne, podrobione, czy też, że zawierały nieprawdziwe dane. Zwróciła też uwagę, że władze te nie zakwestionowały tajlandzkiego pochodzenia towaru ujętego w fakturze wymienionej w świadectwie pochodzenia, a ponadto, że w odpowiedzi władz tajlandzkich pojawiły się świadectwa o innych datach zamiast z dnia [...]r. to z dnia [...]r. i zamiast dnia [...]r. to z dnia [...]r. Zdaniem strony te wątpliwości winny były być rozstrzygnięte na jej korzyść.
Rozpatrując to odwołanie Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżoną decyzją, w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że dla zastosowania stawki celnej konwencyjnej lub autonomicznej pochodzenie towarów musi być udokumentowane zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130 poz. 851 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem w sprawie pochodzenia towarów) wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 § 3 Kodeksu celnego. Ponadto wskazał, że z regulacji zawartej w § 11 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie pochodzenia towarów wynika, że pochodzenie towarów, wymienionych w Wykazie nr 3 (m.in. Sekcja XI Taryfy celnej - Materiały i wyroby włókiennicze) dla zastosowania odpowiednio niższej stawki celnej konwencyjnej lub autonomicznej, musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, które musi spełniać łącznie następujące warunki:
1/ zostać sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectwa pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów,
2/ zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem,
3/ poświadczać, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju.
Organ zwrócił też uwagę, że zgodnie z § 20a pkt 1 Rozporządzenia w sprawie pochodzenia towarów w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo.
Odnośnie kraju pochodzenie, to organ stwierdził, że to pojęcie nie należy utożsamiać w sposób prosty z krajem produkcji towaru ani tym bardziej z krajem z którego towar został przywieziony lub w którym został zakupiony. Według organu kraj pochodzenia towaru to kraj w którym towar został uzyskany całkowicie od etapu surowca do produktu albo były w nim poddane wystarczającemu przetworzeniu lub obróbce surowce zagraniczne lub krajowe i zagraniczne, czyli kraj w którym wyprodukowano towar zgodnie z warunkami określonymi w regułach pochodzenia.
W zakresie przepisów międzynarodowych organ przywołał się na regulacje dotyczące pochodzenia towarów zawarte w Międzynarodowej konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kyoto dnia 18 maja 1973 r. (Dz. U. z 1980 r. Nr 12, poz. 38 z późn. zm) w szczególności zapisy zawarte w Załączniku D.3 do tej Konwencji (Dz.U z 1982 r. Nr 43, poz. 278), które dotyczyły kontroli dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów oraz zasad współpracy administracyjnej przy występowaniu o sprawdzenie (weryfikację) dowodów pochodzenia. Nawiązując do tych przepisów organ odwoławczy wskazał, że na ich podstawie władze celne nie muszą akceptować przedstawionych im dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów i mają prawo do kontroli pochodzenia towarów, jeśli uważają to za uzasadnione.
Powołując się na te regulacje organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można było przyjąć, że importowane towary posiadały tajlandzkie pochodzenie. Zdaniem organu środek dowodowy w postaci wyniku weryfikacji nadesłanego przez władze tajlandzkie, tj. Biuro Zapobiegania Nadużyciom Wydział Handlu Zagranicznego, posiadał rangę dokumentu urzędowego a dokumenty urzędowe, stosownie do art. 194 § 1 O.p., sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
W odpowiedzi na zarzuty odwołania Dyrektor Izby Celnej w K. zaznaczył, iż nie istniała inna możliwość przeprowadzenia weryfikacji kraju pochodzenia towaru, poza trybem określonym w § 20a pkt 1 Rozporządzenia w sprawie pochodzenia towarów i że bez względu na treść ewentualnych wyjaśnień strony, wynik weryfikacji, stanowiący podstawę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, nie mógł ulec zmianie. Organ odwoławczy uznał, że wynik kontroli sporządzony został przez uprawnione do tego zagraniczne władze, a strona poza uznaniem za niewystarczającą przesłankę do wydania zaskarżonej decyzji przedmiotowego wyniku weryfikacji, nie uzasadniła swoich wątpliwości żadnym przeciwdowodem. Zdaniem organu wynik ten nie zawierał informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowane świadectwa pochodzenia były autentyczne i zawierały prawidłowe dane. Przy tym organ podkreślił, że wręcz przeciwnie, informowały o tym, że wystawione świadectwa musiały być unieważnione, co oznaczało, że Naczelnik Urzędu Celnego w B. słusznie uznał świadectwa pochodzenia nr [...] oraz [...], potwierdzające tajlandzkie pochodzenie importowanych towarów za nieprawidłowe dla potwierdzenia pochodzenia i zastosował dla przedmiotowego towaru stawkę celną autonomiczną.
Biorąc to pod uwagę organ, powołując się na zapis ust. 10 Części pierwszej Postanowień wstępnych A. Stawki celne Taryfy celnej dotyczący towarów wymienionych w wykazie stanowiącym Załącznik nr 3 do Rozporządzenia w sprawie pochodzenia, stwierdził, że odnośnie towarów, których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale w stosunku do których można ustalić kraj lub region pochodzenia, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Odnosząc to do okoliczności sprawy wskazał, że organ celny pierwszej instancji nie zakwestionował tajlandzkiego pochodzenia importowanego towaru, a jedynie zakwestionował świadectwa pochodzenia, które były podstawą do zastosowania konwencyjnych stawek celnych. Zauważył przy tym, że mimo negatywnego wyniku weryfikacji organ celny mając na uwadze dokumenty załączone do zgłoszenia celnego m.in. fakturę z dnia [...]r. nr [...], zawierającą zapis o tajlandzkim pochodzeniu towaru ("PRODUCTS OF THAILAND") zastosował dla przedmiotowego towaru stawkę celną autonomiczną w wysokości 60%.
Ustosunkowując się do rozbieżności w datach świadectw powoływanych przez władze Tajlandii organ wskazał, że pismem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. zwrócił się z wnioskiem do władz Tajlandii (Departament of Foreign Trade Ministry of Commerce) o przeprowadzenie weryfikacji 9 szt. świadectw pochodzenia w tym między innymi świadectw pochodzenia nr [...] z dnia [...]r. oraz nr [...] z dnia [...]r., a później z uwagi na brak odpowiedzi na to pismo wystosował monit z dnia [...]r. i kolejne pismo z dnia [...]r. zawierające ponowną prośbę o weryfikację świadectw pochodzenia. W tym zakresie stwierdził, że nieścisłości w datach (tj. w zapisie roku) weryfikowanych świadectw pochodzenia należy uznać za oczywistą omyłkę tajlandzkich władz przeprowadzających weryfikację ze względu na fakt, że:
- w piśmie z dnia [...]r. władze Tajlandii powołały się na pismo z dnia [...]r.,
- w piśmie z dnia [...]r. władze Tajlandii powołały się również na swoje wcześniejsze pismo [...]r., w którym wskazały numer pisma ponaglającego organu z dnia [...] r. i ponownego wniosku z dnia [...]r.,
- dane pozostałych (7 szt.) świadectw pochodzenia (numery i daty) wymienionych w piśmie władz Tajlandii z dnia [...]r. zgadzają się z numerami oraz datami świadectw wymienionych we wniosku Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r.
- w piśmie władz Tajlandii z dnia [...]r. przy numerach świadectw [...]i [...] zostały podane nazwy eksporterów tj. "[...]" oraz "[...]"., czyli te same, które zostały wskazane w polu "Eksporter" świadectw pochodzenia nr [...] z dnia [...]r. oraz nr [...] z dnia [...]r.
Natomiast nawiązując do stwierdzenia odwołującego się, że nie ponosi on odpowiedzialności za działania kontrahenta zagranicznego i że sam działał w dobrej wierze dokładając wszelkich starań, organ wskazał, że z przepisów Kodeksu celnego nie wynika możliwość odstąpienia od określenia kwoty wynikającej z długu celnego nawet wobec osoby, która działając w dobrej wierze nieświadomie posłużyła się dokumentami zawierającymi nieprawdziwe dane.
Mając to wszystko na uwadze organ odwoławczy uznał, że w świetle uzyskanego materiału dowodowego, tj. wyniku weryfikacji stosownych władz Tajlandii przekazanego pismem nr [...] z dnia [...]r., Naczelnik Urzędu Celnego w B. prawidłowo postąpił dopuszczając to pismo jako dowód w sprawie oraz stosując dla przedmiotowego towaru stawkę celna autonomiczną wysokości 60%.
W skardze z dnia [...]r., na powyższą decyzję organu odwoławczego, skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i uznanie za prawidłowe przedmiotowego zgłoszenia celnego, zarzucił naruszenie prawa § 11 i § 20 Rozporządzenia w sprawie pochodzenia towarów przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności pism tajlandzkiego Biura Zapobiegania Nadużyciom, które, zdaniem skarżącego, nie było organem wystawiającym świadectwo pochodzenia.
W uzasadnieniu tej skargi skarżący wywodził, jak w odwołaniu. Dodatkowo podkreślił, że w piśmie tajlandzkich władz nie kwestionuje się tajlandzkiego pochodzenia towaru na fakturze, a używa się bliżej nie określonego pojęcia "beneficjenta". Skarżący uznał, że transakcja była udokumentowana prawidłowo i spełniała warunku wynikające z § 11 Rozporządzenia w sprawie pochodzenia towarów, a weryfikacji świadectw nie dokonał organ je wystawiający.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenia powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie uzupełniającym z dnia [...]r. skarżący podniósł dodatkowy zarzut, a mianowicie rażącego naruszenia przepisów proceduralnych wynikających z art. 121 § 1 i art. 122 O.p. W tym zakresie strona uznała, że jeśli zdaniem organu odwoławczego władze tajlandzkie popełniły błędy, co do dat weryfikowanych świadectw, to organ winien podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprze uzyskanie oficjalną drogą korekty pisma z dnia [...]r. Zdaniem strony również rzetelność władz tajlandzkich budziła uzasadnione wątpliwości, dlatego uznała, że koniecznym było ponowne wystąpienie przez organ celny z wnioskiem o weryfikację świadectw. Analizując od strony semantycznej stwierdzenie zawarte w piśmie władz tajlandzkich, że "świadectwa pochodzenia (...) muszą być unieważnione" strona uznała, że dotyczy ono stanu przyszłego, a nie dokonanego, a zatem, jej zdaniem, przedmiotowe pismo winno być uzupełnione dokumentem stwierdzającym przynajmniej od kiedy świadectwa pochodzenia zostały wycofane z obrotu prawnego.
Na rozprawie dnia 16 lutego 2007 r. skarżący nie stawił. Pełnomocnik organu odwoławczego wnosił i wywodził, jak w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Organ odwoławczy wydając w dniu [...]r. zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy materialne Kodeksu celnego na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz.623), który stanowi, że przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
W przedmiotowej sprawie strona wskazywała na nieprawidłowości wynikłe, jej zdaniem, z naruszenia przez organy celne przepisów materialnego prawa celnego, jak i przepisów postępowania przy określeniu długu celnego i podatku od towarów i usług dotyczącego wyrobów włókienniczych wymieniony w zgłoszeniu celnym z dnia [...]r. opisanym w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, co było następstwem zakwestionowania przez te organy świadectw pochodzenia dołączonych do tego zgłoszenia.
Jak wskazywał art. 19 § 1 Kodeksu celnego ustalenie pochodzenia towarów organ celny winien dokonywać na podstawie dowodu pochodzenia towarów. Szczegółowe zasady i tryb ustalania pochodzenia towarów, sposób dokumentowania i lista towarów, których pochodzenie musiało być udokumentowane świadectwem pochodzenia określało Rozporządzenie w sprawie pochodzenia towarów wydane na podstawie delegacji wynikającej z art. 19 § 3 Kodeksu celnego.
Materiały i wyroby włókiennicze w okresie dokonywania zgłoszenia były objęte Sekcją XI Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS) i wymienione w Wykazie 3 Załącznika Nr 3 do Rozporządzenia w sprawie pochodzenia towarów.
Pochodzenie tych towarów musiało być udokumentowane świadectwem pochodzenia, jak wynikało z § 11 ust. 1 powyższego Rozporządzenia, słusznie powoływanego przez stronę w skardze, gdyż przepis ten wprost stanowił, że pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. W uzasadnieniu skargi strona zacytowała tylko ust. 2 tego przepisu, który nie mógł być stosowany w sprawie, ponieważ dotyczył innych towarów niż materiałów i wyrobów włókienniczych, czyli towarów nie wymienionych w Wykazie 3. Przepis ten złagodził wymagania, jeśli chodzi o dowody pochodzenia towarów. Zgodnie z ust. 2 (pogrubienie Sądu) dowodem pochodzenia towarów innych niż określone w ust. 1 może być:
1/ świadectwo pochodzenia,
2/ faktura, specyfikacja towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych jest umieszczony zapis o kraju pochodzenia towaru,
3/ trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze.
Porównując zakresy przedmiotowe ust. 1 i ust. 2, w świetle okoliczności faktycznych sprawy, należy stwierdzić, że organy podatkowe nie dokonały błędnej ich wykładni i prawidłowo zastosowały dyspozycję wynikającą z normy zawartej w ust. 1 nakazującej dokumentowanie pochodzenia towarów świadectwem pochodzenia.
Zgodnie z brzmieniem dalszych przepisów, których naruszenie zarzucał skarżący, a mianowicie art. § 20a Rozporządzenia w sprawie pochodzenia towarów, w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny mógł skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo (ust. 1). Natomiast dokument świadectwa pochodzenia należało uznać za nieprawidłowy, jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane (ust. 2).
W związku z takim brzmieniem analizowanego przepisu ust. 2 § 20a nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż aby stwierdzić, że świadectwo pochodzenia jest nieprawidłowe organ, do którego skierowano świadectwo do weryfikacji, powinien określić wyraźnie, że jest ono np. "nieautentyczne", "podrobione", czy też, że "zawiera nieprawdziwe dane". Z takiego stanowiska skarżącego wynika wniosek, że organ weryfikujący ma za zadanie obalić skutki wynikające z tego dokumentu. Taka wykładnia jest błędna. Wprawdzie przepis stanowi o warunkach uznania za nieprawidłowe zgłoszenie, to jednak stosując wnioskowanie a contrario można stwierdzić, że świadectwo pochodzenia uznaje się za prawidłowe, jeśli odpowiedź organu weryfikującego będzie zawierała informacje pozwalające na stwierdzenie, że weryfikowany dokument był autentyczny i zawierał prawidłowe dane. Podobne zapisy odnośnie "potwierdzenia jako prawdziwych zgłoszenia lub świadectwa pochodzenia" zostały zawarte w Część Wstępnej Załącznika D. 3 dotyczącego kontroli dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów (Dz. U. z 1982 r. Nr 43, poz. 278) do Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kyoto dnia 18 maja 1973 r. (Dz. U. z 1980 r. Nr 12, poz. 38 z późn. zm.).
Ocena informacji zawartych w odpowiedzi władz tajlandzkich z dnia [...]r. w sprawie przedmiotowych świadectw z dnia [...] i [...]r. nie pozwala przyjąć, że organ ten uznał świadectwa za autentyczne i zawierające prawidłowe dane. Wręcz przeciwnie ustalona przez organ weryfikacyjny okoliczność, że "pewni eksporterzy zostali wymienieni jako beneficjenci bez ich zgody przez nieznany handlowców" była podstawą do użycia określenia, że analizowane świadectwa "muszą być unieważnione", co świadczy o tym, iż organ weryfikacyjny nie tylko nie potwierdził ich autentyczności, ale nawet zakwestionował ich ważność. Tym samym analiza semantyczna tego określenia, jako odnoszącego się do przyszłości, nie może być brana w sprawie pod uwagę, gdyż użycie tego określenia nie zmienia istoty odpowiedzi i skutku z niej wynikającego, że organ weryfikujący nie potwierdził autentyczności świadectw.
Nie można też zasadnie twierdzić, że weryfikacji dokonały organy, które nie wystawiały świadectw. Jak wynika z treści ocenianych świadectw pochodzenia wystawiał je Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu Tajlandii (Department of Foreign Trade Ministry of Commerce Thailand). Do takiego organu były kierowane wnioski o weryfikację z dnia [...]i [...]r. Taki też organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia [...]r. poprzez swoją wyspecjalizowaną jednostkę, jak należy wnosić, a mianowicie Biuro Zapobiegania Nadużyciom Wydziału Handlu Zagranicznego. Wewnętrzny podział kompetencji do załatwiania danych spraw w ramach uprawnień ogólnych określonego organu jest sprawą oczywistą i wynika z podziału organizacyjnego danej jednostki. Taki podział nie może stanowić podstawy do skutecznego kwestionowania stanowiska organu weryfikującego świadectwa pochodzenia opatrzonego nazwą wewnętrznej komórki organizacyjnej działającej w ramach tego organu.
Sąd nie doszukał się również podstaw do uchylenia decyzji ze względu na wątpliwości zgłoszone przez skarżącego, a mianowicie dotyczące dat wystawionych świadectw w zakresie powołanego roku w piśmie władz tajlandzkich z dnia [...]r. (zamiast [...]r wskazano na [...]). Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że nieścisłości te można określić jako oczywiste omyłki, których brak sprostowania nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Świadectwa pochodzenia, które były przedmiotem weryfikacji zostały prawidłowo opisane przez krajowe organy celne w pismach kierowanych do władz tajlandzkich (z dnia [...]i [...]r.) i im przesłane. Podano ich numery, daty, a nawet numer i datę faktury. W odpowiedzi z dnia [...]r. władze tajlandzkie powołały się na te pisma wskazując właściwe numery ocenianych świadectw, a nawet wymieniły nazwy eksportera. W ramach dat dzień i miesiąc był również prawidłowo powołany. W związku z tym można stwierdzić, że opisane elementy świadczą o tym, że udzielona odpowiedź dotyczyła właśnie przedmiotowych świadectw, a błąd co do roku nie może dyskwalifikować tego dowodu w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że organy celne dokładnie wyjaśniły elementy stanu faktycznego istotne dla sprawy (art. 122 O.p.) niezbędne do orzeczenia co do istoty sprawy. Nie została naruszona także zasada zaufania do organów (art. 121 § 1 O.p.). Pojawiające się nieścisłości, na które zwrócił uwagę odwołujący, organ odwoławczy ocenił w kontekście okoliczności sprawy i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wskazano wyżej ocena ta nie była dowolna, gdyż nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów wynikające z art. 191 O.p.
W związku z tym organy celne prawidłowo przyjęły, że pochodzenie towaru opisanego w zgłoszeniu celnym w poz. 1 i poz. 7 nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia. Zasadnie też uwzględniły pochodzenie tajlandzkie tych towarów w oparciu o inny dokument, jakim była faktura z dnia [...]r., stosując stawkę celną autonomiczną w wysokości 60 % zgodnie z regulacją wynikającą z ust. 10 Części pierwszej Postanowień wstępnych A. Stawki celne Taryfy celnej.
Mając na uwadze wszystkie okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że organy celne naruszyły prawo, dlatego oddalił skargę działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło