III SA/Gl 1269/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odpowiedzialności osób trzecich) w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na powyższą decyzję, strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z wypełnionego urzędowego formularza PPF wynika, że wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że znajduje się obecnie w bardzo ciężkiej sytuacji materialno – finansowej i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie 100.000 zł bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Strona jest wdową i mieszka w budynku mieszkalnym należącym w ½ do jej syna. Obecnie strona utrzymuje się z emerytury w wysokości 3.720,71 zł brutto (3.050,85 zł netto) miesięcznie. Strona posiada udziały w spółce jawnej "A". Jej dochody z tytułu udziału w tej spółce przekroczyły jednak koszty związane z jej udziałem. Skarżąca nie posiada ruchomości, ani nieruchomości, jak również innych praw, które można by spieniężyć. Do wniosku dołączone zostały między innymi: zaświadczenie o dochodach wnioskodawcy w spółce jawnej; przekaz pocztowy, z którego wynika, że strona otrzymuje emeryturę w wysokości 3.050,85 zł (kwota wypłacana); zeznania podatkowe wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 1 sierpnia 2012 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała dokumenty, o które była wzywana: umowę użyczenia nieruchomości na cele mieszkalne (zawartą dnia 1 września 2009 r.); potwierdzenie zameldowania na pobyt stały; rachunki opłat za media. Miesięczne opłaty za media kształtują się następująco: prąd (242,51 zł); gaz (2.608,66 zł – w okresie zimowym; 361,24 zł – w okresie letnim); wywóz odpadów (121,59 zł). Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia [...] r., pełnomocnik skarżącej stwierdził, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe na nieruchomości, która jest współwłasnością jej syna i jego żony. Z nieruchomości tej korzysta na podstawie umowy użyczenia. Na pobyt stały strona jest jednak zameldowana aktualnie w innym lokalu. Z lokalu tego jednak obecnie nie korzysta. W lokalu położonym na ulicy [...] w S. mieszkają aktualnie: syn strony, jej synowa, wnuki i matka synowej. Stałe koszty utrzymania (media) pokrywane są przez wnioskodawcę jedynie w 1/6. Jej wydatki z tego tytułu kształtują się obecnie następująco: energia elektryczna (48,10 zł); ogrzewanie (średnio 247,82 zł); wywóz odpadów (20,26 zł). Łącznie ponosi więc strona koszty utrzymania tej nieruchomości w wysokości około 316 zł. Pozostałe wydatki miesięczne to: żywność – 700 zł; odzież – 300 zł; kultura i rozrywka – 100 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. G., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca nie udowodniła w sposób przekonujący, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że miesięczny dochód wnioskodawcy zamyka się w kwocie 3.050 zł. Z kolei deklarowane przez nią wydatki miesięczne na utrzymanie nieruchomości w której mieszka i na własne, osobiste utrzymanie wynoszą około 1.500 zł. Z tego wynika, że po uregulowaniu wszelkich opłat i po uiszczeniu wydatków związanych z utrzymaniem strony skarżącej, pozostaje jej do dyspozycji kwota około 1.550 zł. Tymczasem strona wnosząc skargę do tutejszego Sądu, zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie podatku akcyzowego w aspekcie odpowiedzialności osób trzecich. Od tego typu spraw pobierany jest stały wpis sądowy od skargi, którego wysokość nie jest zależna od wartości przedmiotu zaskarżenia. Na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpis stały w tej sprawie wyniesie 500 zł. Porównując więc kwotę wpisu sądowego od skargi, którą zostanie obciążona skarżąca w przedmiotowej sprawie, z kwotą, która pozostaje jej miesięcznie do tzw. "wolnej dyspozycji", należy stwierdzić, że uiszczenie takiej kwoty tytułem wpisu sądowego od skargi pozostaje w granicach możliwości finansowych strony i z pewnością nie narazi jej na jakikolwiek uszczerbek w utrzymaniu własnym. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.