III SA/Gl 1269/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-10-14
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje trudną sytuację finansową, ale nie ponosi bezpośrednich kosztów utrzymania (mieszkania, wyżywienia), jest w stanie ponieść część kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, który nie ponosi bezpośrednich kosztów utrzymania (mieszkania, wyżywienia) dzięki wsparciu rodziców i teściów, jest w stanie ponieść część kosztów sądowych, nawet jeśli jego dochody są niskie. Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, ale jednocześnie jest w stanie uiścić część opłat.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług, powołując się na trudną sytuację finansową. Mimo niskich dochodów i dodatkowych prac dorywczych, skarżący nie ponosił bezpośrednich kosztów utrzymania, gdyż był utrzymywany przez ojca, a jego żona mieszkała z rodzicami. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącego z części opłaty sądowej.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 300 (trzysta) zł; 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 300 (trzysta) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na ww. decyzję w kwocie 2.000 zł, strona skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego z wyboru, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W piśmie przewodnim wnioskodawca stwierdził, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie posiada majątku z którego mógłby uiścić tak dużą opłatę bez uszczerbku dla jego dzieci i żony, którzy są na jego utrzymaniu.
W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona powtórzyła powyższe oświadczenie i dodała, że podejmuje dodatkowe prace dorywcze, które nie są jednak wystarczające do tego, aby zgromadzić gotówkę, która wystarczy na poniesienie opłaty.
Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną B. oraz dwójką dzieci: M. (12 lat) i M. (8 lat).
Skarżący nie posiada żadnego majątku, żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczających kwotę 5.000 zł. Skarżący jest zatrudniony na 1/16 etatu i osiąga wynagrodzenie w kwocie 200 zł netto.
W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę za pośrednictwem jego pełnomocnika procesowego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie dokumentów i materiałów źródłowych obrazujących i uprawdopodobniających jego oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF.
W odpowiedzi na ww. wezwanie nadesłano do akt sprawy: informację o osobach wspólnie zameldowanych pod adresem wskazanym, jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy; zaświadczenie o zarobkach strony skarżącej w okresie od lipca 2015 r. do września 2015 r.; kserokopię umowy o pracę skarżącego; oświadczenie T. P., ojca wnioskodawcy, z dnia [...] r., stwierdzające, że skarżący jest utrzymywany przez niego i nie partycypuje w kosztach utrzymania domu, w którym zamieszkuje. Do akt nadesłano również zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w R., z którego wynika, że w bieżącym roku zona skarżącego nie złożyła zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
W piśmie przewodnim z dnia [...] r. pełnomocnik procesowy strony stwierdził, że skarżący dodatkowo podejmuje się wykonywania prac dorywczych, z których jest w stanie uzyskać około 400 zł miesięcznie. Aktualnie poszukuje stałej pracy na cały etat. Z kolei zona wnioskodawcy nie uzyskuje żadnych dochodów i mieszka razem ze swoimi rodzicami.
Skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych, ani lokat. Są prowadzone przeciwko niemu postępowania egzekucyjne – fakt ten nie został jednak potwierdzony żadnym dokumentem. Skarżący nie ponosi żadnych kosztów zamieszkania u rodziców, ani z tytułu posiadania przez jego żonę ½ udziału we własności nieruchomości. Wszelkie opłaty ponosi ojciec skarżącego. Jedynymi kosztami, jakie ponosi skarżący są: koszty dotyczące jego rodziny – "wyżywienia i ubrań".
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku S. P., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie zdołał wykazać, że spełnia ustawowe przesłanki skutkujące uwzględnieniem jego wniosku w całości.
Wnioskodawca jest zatrudniony w firmie [...] Sp. z o.o. w T. na stanowisku menagera ds. transportu. Pracuje w wymiarze 1/16 etatu. Jego średnie, miesięczne wynagrodzenie zamyka się w kwocie 110 zł. z prac dorywczych, skarżący uzyskuje dodatkowo około 400 zł miesięcznie.
Istotne jest jednak to, że zgodnie z oświadczeniem złożonym do akt sprawy przez ojca wnioskodawcy, skarżący mieszka w domu należącym do jego matki, który utrzymuje samodzielnie jego ojciec. Strona skarżąca w ogóle nie partycypuje w kosztach utrzymania tego domu. Jednocześnie ojciec skarżącego ponosi wszelkie koszty za media i wyżywienie skarżącego (z otrzymywanej emerytury).
Żona skarżącego mieszka z kolei razem ze swoimi rodzicami. Należy domniemywać, że żona skarżącego jest utrzymywana przez swoich rodziców, a wspólne, małoletnie dzieci skarżącego utrzymywane są de facto przez swoich dziadków.
Stwierdzić należy, że w rzeczywistości wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów związanych ze swoim utrzymaniem – nie partycypuje w kosztach utrzymania domu, w którym mieszka, jak również nie ponosi żadnych wydatków związanych z wyżywieniem. Z zaświadczenia o osobach zameldowanych w jego miejscu zamieszkania wynika, że mieszka on razem ze swoimi rodzicami i rodzeństwem.
Z uwagi na nikły dochód wnioskodawcy, trudno jest założyć, że w rzeczywistości ponosi on koszty utrzymania jego rodziny (żony i dzieci). Brak w tej kwestii jakichkolwiek oświadczeń jego zony, bądź teściów. Zresztą jego żona mieszka u swoich rodziców.
W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść całych kosztów sądowych, jest jednak w stanie ponieść ich część. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący jest w stanie przeznaczyć na opłaty sądowe całość swojego dochodu, nie ponosząc jednocześnie żadnego realnego uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego samego i jego rodziny.
Jeżeli skarżący uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 110 zł, a z prac dorywczych uzyskuje średnio około 400 zł, to w ocenie rozpoznającego wniosek, jest on w stanie ponosić opłaty sądowe nie przekraczające kwoty 300 zł. Kwota ta nie przekracza kwoty zadeklarowanej przez stronę, jako dochód z podejmowanych przez niego prac dorywczych.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło