III SA/Gl 1269/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 300 (trzysta) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2015 r. tutejszy Sąd oddalił skargę S. P. na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. W skardze kasacyjnej od tego wyroku, zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca nie posiada środków umożliwiających poniesienie opłaty sądowej. Zaznaczył, że poprzednim postanowieniem w przedmiocie praw pomocy został już zwolniony od wpisu sądowego od skargi. Tymczasem jego sytuacja finansowa nie uległa żadnej poprawie – nadal nie pracuje i ponosi koszty utrzymania czteroosobowej rodziny. Jego miesięczne dochody wynoszą około 710 zł. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną B. oraz dwójką dzieci: M. ([...] lat) i M. ([...] lat). Skarżący nie posiada żadnego majątku, żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczających kwotę 5.000 zł. Skarżący osiąga wynagrodzenie z prac dorywczych. Żona wnioskodawcy aktualnie nie pracuje. Wnioskodawca jest na utrzymaniu swojego ojca, a uzyskiwane przez siebie środki pieniężne przeznacza w całości na wyżywienie. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 24 marca 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę za pośrednictwem jego pełnomocnika procesowego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie dokumentów i materiałów źródłowych obrazujących i uprawdopodobniających jego oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF. W odpowiedzi na ww. wezwanie nadesłano do akt sprawy: zaświadczenie o zarobkach wnioskodawcy i jego oświadczenie, z którego wynika, że de facto pozostaje na utrzymaniu swojego ojca, u niego mieszka, a jego żona nie pracuje. Ponadto nie posiada on żadnego rachunku bankowego. Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia 19 kwietnia 2016 r. pełnomocnik procesowy wnioskodawcy oświadczył, że sytuacja skarżącego nie uległa od października 2015 r. żadnej zmianie. Do akt sprawy wpłynęła również informacja o osobach wspólnie zameldowanych pod adresem wskazanym, jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy i zaświadczenie z urzędu skarbowego o braku dochodu żony wnioskodawcy. Jednocześnie podkreślić należy, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r. wnioskodawca został zwolniony z obowiązku uiszczania części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 300 zł. Postanowienie to stało się prawomocne, a skarżący uiścił kwotę 300 zł tytułem wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku S. P., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie zdołał wykazać, że spełnia ustawowe przesłanki skutkujące uwzględnieniem jego wniosku w całości. Ponadto w obiegu prawnym znajduje się postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] r., w którym rozpoznano wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy dokładnie w takim samym zakresie – jak wniosek aktualny, złożony przy skardze kasacyjnej. Powyższym postanowieniem skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczania części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 300 zł. Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie to dotyczyło i dotyczy części każdorazowej opłaty w niniejszym postępowaniu sądowym, a nie tylko opłaty sądowej będącym wpisem sądowym od skargi inicjującej postępowanie sądowe. Rozstrzygnięcie to obowiązuje więc w toku całego postępowania sądowoadministracyjnego. Stosownie do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy (...). Tymczasem w toku rozpoznawania niniejszego, kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca nie zdołał de facto wykazać, aby jego aktualna kondycja finansowa uległa pogorszeniu. Brak podstaw także do stwierdzenia, że sytuacja ta polepszyła się. Tym samym więc brak jest podstaw do zmiany tego rozstrzygnięcia. W całej rozciągłości pozostają aktualne rozważania zawarte w postanowieniu z dnia [...] r., wydanym w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, miedzy innymi, co następuje: Wnioskodawca jest zatrudniony w firmie A Sp. z o.o. w T. na stanowisku menagera ds. transportu. Pracuje w wymiarze [...] etatu. Jego średnie, miesięczne wynagrodzenie zamyka się w kwocie 110 zł. z prac dorywczych, skarżący uzyskuje dodatkowo, wg swojego oświadczenia, około 600 zł miesięcznie. Istotne jest jednak to, że zgodnie z oświadczeniem złożonym do akt sprawy przez ojca wnioskodawcy, skarżący mieszka w domu należącym do jego matki, który utrzymuje samodzielnie jego ojciec. Strona skarżąca w ogóle nie partycypuje w kosztach utrzymania tego domu. Jednocześnie ojciec skarżącego ponosi wszelkie koszty za media i wyżywienie skarżącego (z otrzymywanej emerytury). Żona skarżącego mieszka z kolei razem ze swoimi rodzicami. Należy domniemywać, że żona skarżącego jest utrzymywana przez swoich rodziców, a wspólne, małoletnie dzieci skarżącego utrzymywane są de facto przez swoich dziadków. Stwierdzić należy, że w rzeczywistości wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów związanych ze swoim utrzymaniem – nie partycypuje w kosztach utrzymania domu, w którym mieszka, jak również nie ponosi żadnych wydatków związanych z wyżywieniem. Z zaświadczenia o osobach zameldowanych w jego miejscu zamieszkania wynika, że mieszka on razem ze swoimi rodzicami i rodzeństwem. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść całych kosztów sądowych, jest jednak w stanie ponieść ich część. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący jest w stanie przeznaczyć na opłaty sądowe całość swojego dochodu, nie ponosząc jednocześnie żadnego realnego uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego samego i jego rodziny. Z uwagi na to, że nie wykazano w toku postępowania pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy, nie znalazł zastosowania w sprawie art. 165 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.