III SA/Gl 1271/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi, a następnie w piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r., uzupełnionym 5 września 2016 r., pełnomocnik Spółki zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazał na możliwość wyrządzenia Spółce znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w następstwie zmniejszenia jej potencjału i zmarginalizowania pozycji - co wpłynie na wysokość dochodów i zobowiązań podatkowych w przyszłości, ale także na zachwianie jej równowagi na rynku. Spółka A jest bowiem podmiotem znanym w branży [...] od dziesiątek lat. Ma swoją tradycję i renomę. Pozbawienie jej prawa do odliczenia podatku VAT doprowadzi do takiej sytuacji, że wykonując decyzję wymiarową (przed uzyskaniem ostatecznego orzeczenia sądowego) stanie się podmiotem drugoplanowym (zupełnie niekonkurencyjnym) w porównaniu z podmiotami, od których urzędy skarbowe nie mogą ściągnąć podatku. Aktualne zatrudnienie w Spółce wynosi 133 osoby. Kwota podatków, które odprowadzono w ciągu ostatnich 7 i pół roku do urzędu skarbowego z tytułu PIT, CIT, VAT to [...] mln zł, podczas gdy z tytułu podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntu wydatkuje [...] mln zł, natomiast odprowadzane w powyższym okresie do ZUS składki wynosiły [...] mln zł. Ponieważ przejęła od Skarbu Państwa składowisko odpadów zobowiązana jest również ponosić koszty jego utrzymania w wysokości ok. [...] mln zł rocznie. Tymczasem na realizację zleceń produkcyjnych i usług magazynowych zmuszona jest przeznaczać ponad [...] mln zł rocznie. Dalej pełnomocnik Spółki wskazał na niepowetowane straty, które Spółka może ponieść zarówno w aspekcie finansowo - ekonomicznym jak i społecznym na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Posiadane środki własne w wysokości ok. [...] mln zł przeznaczyła bowiem na prowadzenie działalności w zakresie skupu i obrotu [...] oraz [...] w bieżącej kampanii skupowej (zbiory 2016 r.), która rozpoczęła się około połowy lipca od skupu [...] i potrwa do października. Z działalności tej osiąga średnie obroty rzędu [...]mln zł (dane za ostatnie 4 lata), a krótkotrwały okres skupu wymaga we wskazanym wyżej okresie zabezpieczenia dużych środków finansowych. Ponieważ skupione ziarna Spółka przeznacza do dalszej odsprzedaży, a częściowo magazynuje, upłynniając w miarę wzrastającego popytu, jej zysk roczny z tego tytułu wynosi ok. [...] mln zł. Jest to najbardziej rentowna działalność prowadzona przez Spółkę A, która służy finansowaniu zarówno bieżących potrzeb jak i zapewnia środków na działania związane z ochroną środowiska. Zysk ten generowany jest w drugiej połowie roku. Natomiast egzekucja zobowiązania podatkowego (czy też jego zapłata) nie tylko nie pozwoli wypracować dodatkowych środków na przyszłość, które zapewniłyby jej stabilność i płynność finansową, ale również może doprowadzić do sytuacji, w której wynik bilansowy i podatkowy na koniec roku będzie co najwyżej równy zeru, a obroty spadną o kilkanaście mln złotych. Tym samym przełoży się to na brak wpływów z podatku CIT i ograniczy wysokość podatku VAT - regularnie wpłacanych do budżetu. Ponadto w sytuacji, gdy Spółka zostanie pozbawiona środków, które mogłaby wypracować na działalności skupowej w naturalny sposób zacznie ograniczać wydatki w obszarach, które nie służą generowaniu dochodu, co oznaczać będzie nie tylko redukcję zatrudnienia, ale również przerzucenie kosztów utrzymania składowiska na gminę. Do wniosku dołączono kserokopie następujących dokumentów: - zestawienia tabelaryczne wpłaconych zobowiązań, - sprawozdanie finansowe za 2015 r., - sprawozdanie finansowe za 7 miesięcy 2016 r., - decyzję Marszałka Województwa [...] w K. nr [...] z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.– dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy w tym miejscu zauważyć, że szkoda, o której mowa we wskazanym wyżej przepisie to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W rozpoznawanej sprawie te nie zostały zdaniem Sądu wskazane. Możliwość utraty płynności finansowej, czy też uszczuplenie majątku na skutek zapłaty spornej kwoty nie są wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OZ 737/14, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji uiszczone kwoty podlegać będą zwrotowi (vide: postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 684/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do takich okoliczności nie można również zaliczać subiektywnego przeświadczenia wnioskodawcy o mogącej nastąpić w przyszłości marginalizacji dotychczasowej działalności, zmniejszenia jej potencjału czy osłabienia dotychczasowej renomy. Podobnie twierdzenie jakoby egzekucja należnego zobowiązania podatkowego mogła doprowadzić do sytuacji, w której obroty Spółki spadną o kilkanaście mln złotych, a wynik bilansowy i podatkowy na koniec roku będzie co najwyżej równy zeru, nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Z tego tytułu osiąga zysk, który na koniec 2015 r. wynosił [...]zł. Natomiast na dzień 31 lipca 2016 r. kształtował się na poziomie [...]zł, przy przychodach ze sprzedaży rzędu [...]zł (por. rachunki zysków i strat z tego okresu). Dodatkowo majątek Spółki (to jest rzeczowe aktywa trwałe) szacuje się na [...]zł, podczas gdy kapitał (fundusz) zapasowy według bilansu za 2016 r. wynosi [...]zł, a zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych środki to kwota [...]zł. W tej sytuacji ewentualne obawy strony dotyczące utraty płynności finansowej, czy zachwiania jej pozycji na rynku na skutek prowadzonej egzekucji, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania spornych kwot wprawdzie może mieć wpływ na osiągane przez stronę przychody, jednak twierdzenie jakoby mogło ono spowodować szkodę i to znaczną, gdyż tylko taka – stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. – uzasadniałaby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Dotyczy to zarówno wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę wraz z podatkiem od wynagrodzenia i innymi ustawowymi ciężarami, a także na bieżące koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym blokada środków do oznaczonej wysokości nie jest tożsama z niemożliwością korzystania przez zobowiązanego z rachunku bankowego. Dlatego też podnoszone przez stronę obawy dotyczące zmniejszenia liczby zatrudnionych pracowników na skutek braku środków na wynagrodzenia w związku z niemożnością wypracowania dodatkowego zysku ze skupionych ziaren zbóż, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych nie wynika bowiem, czy postępowanie egzekucyjne zostało skierowane do posiadanych na rachunku bankowym środków, czy też do innych składników majątku. Nie wynika też czy w ogóle zostało wszczęte, skoro 3 sierpnia 2016 r. do Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w S. wpłynął wniosek o rozłożenie na raty zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji, który pozostaje w trakcie realizacji (vide: k-82 akt sądowych). W tej sytuacji zawarta w uzasadnieniu wniosku argumentacja dotycząca skutków egzekucji, które choć prawdopodobne, to jednak nie mogą być oceniane jako znaczna szkoda, a co najwyżej jako hipotetyczna utrata zysków i powstanie zobowiązań w przyszłości. To zaś nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przesądza bowiem o niemożności kontynuowania prowadzonej na dotychczasowych zasadach działalności. Dlatego też Sąd w składzie tu orzekającym działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji.