III SA/Gl 1274/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z [...] sierpnia 2014 r. skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z narzeczoną i dwoma córkami (5 i 3 lata). Źródłem ich utrzymania jest działalność gospodarcza, która w okresie ostatnich trzech miesięcy przyniosła stratę rzędu 4.925,84 zł (vide: bilans firmy). Tymczasem poza opłatami za energię elektryczną w kwocie 2.588,26 zł skarżący zobowiązany jest do spłaty zadłużenia na rachunku bankowym w Bank "A" w wysokości 26.445,62 zł (vide: zaświadczenie z [...] sierpnia 2014 r.) oraz zadłużenia z tytułu zajmowanego mieszkania. Na dzień [...] czerwca 2013 r. wynosiło ono 20.485,34 zł. Dodatkowo posiada niedopłatę w rozliczeniu kosztów zużycia wody oraz odprowadzania ścieków rzędu 3.623,26 zł (vide: informacja z Zakładu Komunalnego PGM C. z [...] czerwca 2014 r.). Co więcej wobec jego osoby prowadzone jest postępowanie egzekucyjne (vide: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia [...] listopada 2013 r.), a należność główna wynosi 9.055,00 zł. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano zeznania podatkowe PIT-36L, gdzie wykazano z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód rzędu: 816.839,14 zł (w roku 2012) i 2.013.872,41 zł (w roku 2013), który po potrąceniu o koszty jego uzyskania przyniósł dochód w kwocie: 17.477,96 zł (w roku 2012) i 41.611,00 zł (w roku 2013). A nadto zerowe deklaracje podatkowe VAT-7 z okresu ostatnich trzech miesięcy wraz z podatkową księgą przychodów i rozchodów, gdzie poza wydatkami rzędu: 1.198,70 zł (lipiec), 100,00 zł (sierpień) i 200,00 zł (wrzesień) nie wykazano żadnego przychodu. Ponadto z informacji pochodzącej z Banku "B" ustalono, że skarżący posiada jeszcze rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, którego saldo dostępne na dzień 13 października 2014 r. wynosiło minus 374,43 zł. Natomiast jego narzeczona jak wynika z zeznania podatkowego PIT-37 z tytułu działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy o dzieło i zlecenie zadeklarowała w 2013 r. przychód rzędu 20.000,00 zł, który po potrąceniu o koszty jego uzyskania przyniósł dochód w kwocie 16.000,00 zł (czyli po 946,01 zł miesięcznie). Według informacji wystawionych przez Komornika SR w C. skarżący posiada zaległości w kwocie: 5.116,42 zł (data wpływu [...] października 2011 r.), 1.936,39 zł (data wpływu [...] lipca 2012 r., data ostatniej wpłaty dłużnika [...] czerwca 2014 r.) oraz 589,59 zł i 617,97 (data wpływu [...] marca 2013 r.). Natomiast jego zadłużenie za zajmowany lokal mieszkalny wynosi obecnie 56.438,02 zł, podczas gdy naliczane od października 2014 r. opłaty za mieszkanie wynoszą 766,00 zł. Z informacji pełnomocnika podanych w treści pisma z dnia [...] października 2014 r. ustalono, że córki i konkubina skarżącego zameldowane są w innym miejscu, jednakże cała czwórka przebywa pod adresem [...] w C. o czym świadczy liczba osób, za które naliczane są media. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze (vide: art. 255 ustawy p.p.s.a.). To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zawarte w treści urzędowego formularza (druk PPF) dane, odnoszące się do źródeł bieżącego utrzymania tak skarżącego jak i osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym budziły wątpliwości. Podobnie z nadesłanych do akt dokumentów źródłowych nie można było ustalić skąd pochodzą środki, które skarżący wydatkuje tytułem opłat za energię elektryczną, wyżywienie czy odzież, a nadto których poniesienie w okresie ostatnich trzech miesięcy przyczyniło się do wykazanej straty rzędu 4.925,84 zł, skoro działalność gospodarcza jak ustalono z podatkowej księgi przychodów i rozchodów w okresie tym nie przyniosła żadnych przychodów, a posiadany rachunek bankowy w Banku "B" wykazuje saldo ujemne, podczas gdy rachunek w Bank "A" poza kwotami pobieranymi z tytułu obsługi konta – jako zablokowany - nie wykazuje żadnych operacji. Wprawdzie z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący zalega z płatnościami, gdyż posiada zadłużenie w bieżących opłatach, niemniej jednak zadłużenie to posiadał już w 2013 r. (vide: wezwanie do zapłaty z [...] lipca 2013 r. oraz informacje wystawione przez Komornika SR w C. z [...] października 2011 r., [...] lipca 2012 r. i [...] marca 2013 r.), kiedy to jego przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosił 2.013.872,41 zł. Na uwagę zasługuje również to, że zadłużenie dotyczy mieszkania przy ul. [...] w C., gdzie jak wskazał pełnomocnik strony, opłaty za media naliczane są za 3 osoby, a skarżący z córkami i konkubiną to 4 osoby. Co więcej z pisma pełnomocnika z dnia [...] października 2014 r. wynika, że konkubina i córki zameldowane są w innym miejscu. Bliższe informacje w tej sprawie nie zostały jednak w żaden sposób podane. Podobnie brak było danych odnoszących się do dochodów konkubiny, albowiem zeznanie podatkowe PIT-37 za 2013 r. nie może być w tym zakresie uznane za wystarczające. W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ich ponieść. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić złożonego wniosku, jako że w orzecznictwie za dominujący uznano pogląd, w świetle którego w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji rodzinnej bądź finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.