III SA/Gl 1279/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Analiza jego dochodów, obciążeń finansowych związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz stanu zdrowia, w tym stopnia niepełnosprawności, potwierdziła, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Przedstawił swoje dochody z emerytury oraz dochody żony z renty, a także wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i leczeniem. Mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji, skarżący przedłożył część żądanych dokumentów, wskazując na swój stan zdrowia i pobyt w szpitalu.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie w kwocie [...] zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku na urzędowym formularzu PPF strona oświadczyła, że ma [...] lat i w czasie podpisywania umowy w 2007 r. nikt nie powiedział mu, że "ma prowadzić gospodarstwo nawet po swojej śmierci". Skarżący polemizował z działaniem organu oraz z obowiązującymi przepisami. Stwierdził, że posiada osiem stwierdzonych u siebie chorób.
Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H. D., którą określił w formularzu, jako swoją żonę. Na ich wspólny dochód składa się: jego emerytura w wysokości [...] zł brutto oraz renta H. D. w kwocie [...] zł.
Strona stwierdziła, że mieszka w domu wydzierżawionym na [...] lat, posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha – również wydzierżawioną. Poza tym, skarżący nie posiada żadnego innego majątku, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 euro.
W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 14 sierpnia 2012 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego H. D., z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca w piśmie przewodnim, które wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu [...] r. stwierdził, że nie jest w stanie przedłożyć wszystkich żądanych dokumentów. Ma [...] lat, jest osoba niepełnosprawną i schorowaną. Aktualnie przebywa w szpitalu, na co przedkłada stosowne dowody. Jako załączniki do tego pisma wnioskodawca nadesłał: kserokopię swojej legitymacji osoby niepełnosprawnej (jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, orzeczonym do dnia [...] r.); wyciągi z rachunków bankowych strony i H. D.; karty informacyjne i wypisowe ze szpitali; szereg opinii lekarskich. Do akt dołączył również rachunki opłat: za energię elektryczną ([...] zł); wodę ([...] zł).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku S. S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący udowodnił w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżący wykazał swój tan majątkowy w sposób dostateczny.
Legitymacja osoby niepełnosprawnej wskazuje na to, że orzeczono w stosunku do niego niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym – do dnia [...] r. Jest to wiec niepełnosprawność okresowa. Z nadesłanych przez skarżącego wyciągów z rachunków bankowych swojego i H. D. wynika, że na rachunki te wpływają kwoty ich świadczeń: emerytalnego i rentowego. Z analizy rachunków tych wynika, że kwoty powyższe (kwoty netto) odpowiadają w istocie kwotom podanym w oświadczeniu o dochodach, zawartym na druku urzędowego formularza PPF. De facto, w dwuosobowym gospodarstwie domowym występuje dochód w kwocie około [...] zł miesięcznie. Na osobę przypada więc kwota około [...] zł. Należy uwzględnić, że wspólne gospodarstwo skarżącego obciążone jest opłatami związanymi z miesięcznym utrzymaniem: czynsze dzierżawne, opłaty za media, zakup żywności, środków czystości i odzieży.
Nie należy tracić z pola widzenia faktu, że zarówno skarżący, jak i H. D. są osobami schorowanymi. Stan zdrowia nie stanowi wprawdzie przesłanki uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak problemy zdrowotne w sposób istotny obciążają budżet w takim gospodarstwie domowym. Należy stwierdzić, że przewlekłe choroby generują wysokie koszty leczenia, zakupu leków, wizyt lekarskich, odpowiedniej diety itd. Ponadto, skarżący z uwagi na orzeczony stopień niepełnosprawności, może mieć istotne problemy ze znalezieniem zajęcia, które mogłoby zapewnić mu dodatkowe źródło dochodu.
Reasumując, strona skarżąca, wykazała w sposób dostateczny i wystarczający, że spełnia ustawowe przesłanki częściowego zwolnienia jej z kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło