III SA/Gl 1282/06

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-10-17

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która osiąga stałe i stosunkowo znaczne dochody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wcześniej przyznano jej częściowe zwolnienie, a jej sytuacja finansowa nie uległa znacznemu pogorszeniu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, osiągająca stałe i stosunkowo znaczne dochody, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, zwłaszcza jeśli wcześniej przyznano jej częściowe zwolnienie, a jej sytuacja finansowa nie uległa pogorszeniu. Niewykazanie przez stronę istnienia faktycznego braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podała swoje dochody, koszty utrzymania, wydatki związane z leczeniem córki oraz posiadany majątek. Do wniosku dołączono dokumentację finansową, w tym wydruki z księgi przychodów i rozchodów, deklaracje podatkowe oraz wyciągi z rachunków bankowych. Skarżącej przyznano już wcześniej częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania dalszego prawa pomocy, uznając, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącej, będący adwokatem, wnosząc skargę kasacyjną od wyroku z dnia 16 maja 2007 r., przedstawił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że jej dochody, wynoszące średnio około [...] zł miesięcznie, muszą jej wystarczyć na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania "w wysokości [...] zł czynsz plus ok. [...] zł prąd" oraz wychowania [...] uczących się dzieci, z których jedno leczy się w poradni [...] (według wniosku koszty nauki oscylują wokół [...] zł, zaś jednorazowy koszt wykupu lekarstw – "maksymalnie" [...] zł). Jako składniki swojego majątku wymieniła prawo do lokalu, w którym zamieszkuje, oraz dwa samochody ciężarowe wykorzystywane w prowadzeniu działalności gospodarczej. Do wniosku dołączono wydruki sumy księgi przychodów i rozchodów w przedsiębiorstwie skarżącej za okresy od [...] do [...] r. (według ostatniego z nich od początku roku obroty przedsiębiorstwa wyniosły [...] zł, koszty [...] zł, zaś saldo, które w każdym miesiącu przyjmowało wartości dodatnie, [...] zł). Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, m. in. poprzez przedłożenie wyciągów i wykazów z rachunków bankowych należących do skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, pełnomocnik skarżącej nadesłał w szczególności: wydruki z należących do skarżącej rachunków w Banku [...] (saldo dodatnie na tym rachunku na dzień [...] r. wynosiło [...] zł, a pośród operacji wyszczególnionych na wydruku szczególną uwagę zwraca wpłata własna na rachunek kwoty [...] zł w dniu [...] r. Kwota ta w tym samym dniu została przelana, jako "zasilenie rachunku", na rachunek skarżącej, z którego wydruku nie przedstawiono. Skądinąd dnia [...] r. za pośrednictwem rachunku w Banku [...] zasilono rachunek należący do syna skarżącej, z którego również, pomimo wezwania, nie przedłożono wyciągu) oraz w banku [...] (saldo ujemne na tym rachunku w dniu [...] r. wyniosło [...] zł), kopii deklaracji PIT-36L (według niej skarżąca za [...] r. z działalności gospodarczej wykazała przychody w kwocie [..] zł, koszty ich uzyskania w kwocie [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł), PIT-37 (skarżąca wykazała dochód ze stosunku pracy w kwocie [...] zł) i VAT-7 za okresy od [...] do [...] r. (najwyższa z wykazanych w nich podstaw opodatkowania to [...] zł za [...], zaś najniższa to [...] zł za [...]), wydruk sumy przychodów i rozchodów za [...] r. (według niego przychody w tym miesiącu zamknęły się kwotą [...] zł, zaś wydatki – [...] zł, co dało saldo dodatnie w wysokości [...] zł; od początku roku wskaźniki te przybrały wartości odpowiednio: [...] zł, [...] zł i [...] zł) oraz obszerną dokumentację medyczną córki skarżącej. Skarżącej przyznano już w niniejszym postępowaniu prawo pomocy – postanowieniem z dnia 8 listopada 2006 r. zwolniono ją od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę [...] zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, należy mieć również na względzie, że zachowało moc postanowienie z dnia 8 listopada 2006 r., którym zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę [...] zł. Postanowienie to nadal ogranicza bowiem stronie obowiązek uiszczenia opłat sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej, do wskazanej kwoty. W konsekwencji rozstrzygnięcie wniosku złożonego obecnie sprowadza się w istocie do odpowiedzi na pytanie, czy wnioskodawczyni jest w stanie ponieść koszty w takiej wysokości, przy uwzględnieniu, że również w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1583/03, w której także wniosła skargę kasacyjną, zwolniono ją od opłat sądowych w identycznej części. Tym samym trzeba rozważyć, czy zachodzą podstawy do tego, by odstąpić od tej oceny najogólniej rozumianej sytuacji materialnej skarżącej, którą wyrażono w postanowieniu z dnia 8 listopada 2006 r., a to poprzez jej złagodzenie i przyjęcie, iż bez wspomnianego uszczerbku utrzymania koniecznego nie jest ona w stanie zapłacić kosztów sądowych bądź w ogóle, bądź w takiej części, jak określona tamtym orzeczeniem. Zdaniem rozpoznającego wniosek takich podstaw brak. Skarżąca osiąga bowiem stałe, stosunkowo znaczne dochody, które zresztą, co wymaga podkreślenia, we wniosku podała w wysokości wyższej ([...] zł) niż we wniosku wcześniejszym ([...] zł), co sugeruje nawet poprawę jej możliwości finansowych. Spostrzeżenie to znajduje potwierdzenie w analizie dokumentów związanych z działalnością gospodarczą wnioskodawczyni. W ich świetle jej przedsiębiorstwo prosperuje wszak dobrze, przynosi dochody, a jego sytuacja cechuje się stabilnością. W tym kontekście warto w szczególności zwrócić uwagę na wartości, jakie osiągają obrót przedsiębiorstwa (por. deklaracje dla podatku od towarów i usług oraz wydruki sum przychodów i rozchodów za poszczególne miesiące) oraz koszty działalności, w tym wydatki, które jednak zawsze są dużo niższe niż przychody (por. wydruki sum przychodów i rozchodów, a także zeznanie podatkowe za [...] r.). Przekraczają one bowiem niewspółmiernie sumę wpisów od skarg kasacyjnych, jakie skarżąca powinna uiścić w swych sprawach. W efekcie, w ocenie rozpoznającego wniosek, nic nie stoi na przeszkodzie, aby w strukturze tych wydatków znalazło się miejsce na kwoty potrzebne na opłacenie rozpatrywanych wpisów i ewentualnie kolejnych opłat sądowych i to pomimo tego, iż strona stoi przed koniecznością ponoszenia innych wydatków, zwłaszcza na leczenie córki. Jest tak tym bardziej dlatego, że saldo dodatnie na rachunku skarżącej w Banku [...] stanowi [...] należnego w sprawie wpisu od skargi kasacyjnej. Kontynuując ten ostatni wątek, trzeba wytknąć pełnomocnikowi wnioskodawczyni, że nie wykonał w całości wezwania do uzupełniania danych zawartych we wniosku w zakresie dotyczącym wyciągów z rachunków bankowych. Z nadesłanych wyciągów, które skądinąd również dokumentują operacje opiewające na kwoty wielokrotnie przewyższające wartość wspomnianych wpisów (np. wpłata w dniu [...] r. na rachunek w Banku [...] kwoty [...] zł., pochodzącej z nieznanych źródeł i jej natychmiastowy przelew na "firmowy" rachunek skarżącej, z którego wydruku już nie przedstawiono), wynika przecież jednoznacznie, jak już była o tym mowa wyżej, iż nie przedłożono takich wyciągów z co najmniej dwóch rachunków. Tym samym obraz sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny jest niekompletny, co również uniemożliwia uwzględnienie wniosku. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło