III SA/Gl 1283/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wraz ze skargą na ww. decyzję strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że uiszczenie wymaganej prawem kwoty jest niemożliwe, ponieważ obecna sytuacja materialna jej na to nie pozwala. Co więcej, strona nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Strona pozostaje w gospodarstwie domowym ze swoim mężem W. i synem K. ([...] lat). Na dochód wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy składa się wynagrodzenie z umowy o pracę uzyskiwane przez skarżącą w kwocie [...] zł i jej męża – również w kwocie [...] zł. Strona i jej małżonek pracują w wymiarze [...] etatu. Na majątek wnioskodawcy wg jej oświadczenia skalda się dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Poza tym, strona nie posiada innych nieruchomości, papierów wartościowych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Strona oświadczyła, że jej nieruchomość jest obciążona kredytem hipotecznym, zaciągniętym w banku "A", który jest zobowiązana spłacać do [...] r. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 26 lipca 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego małżonka, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała następujące dokumenty: kserokopię umowy o pracę na czas nieokreślony skarżącej i zaświadczenie o jej aktualnych zarobkach; zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu W. C.; kserokopie zeznań podatkowych strony i jej małżonka za rok 2012; kserokopię aktu notarialnego obrazującego nabycie przez małżonków C. nieruchomości rolnej, opisanej w druku formularza urzędowego PPF; potwierdzenie zameldowania w miejscu wskazanym przez wnioskodawcę, jako miejsce jej zamieszkania; dokumenty obrazujące spłatę kredytu oraz kserokopie rachunków opłat za: wodę ([...] zł); energia elektryczna ([...] zł). ponadto strona nadesłała kserokopie dwóch recept, wystawionych w dniu [...] r. Z uwagi na fakt, że z zaświadczenia o zameldowaniu wynikało, że razem z małżonkami C. zamieszkują ich synowie: A. C. i K. C., pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania dokumentów, mających odzwierciedlać wydatki i dochody jej synów w aspekcie prowadzonego przez nich wspólnego gospodarstwa domowego. W piśmie przewodnim z dnia [...] r., pełnomocnik procesowy skarżącej oświadczył, że synowie skarżącej zamieszkują w istocie poza miejscem swojego zameldowania: starszy syn A. C. mieszka razem ze swoją dziewczyną w K., natomiast młodszy syn K. C. jest studentem [...] roku Akademii [...] w Ł. i mieszka w tym mieście. Starszy syn prowadzi działalność gospodarczą (która od stycznia 2013 r. nie przynosi mu dochodu), natomiast jedynie młodszy syn K. jest na utrzymaniu rodziców. W tym stanie rzeczy, miesięczne koszty utrzymania 3 osób (łącznie z młodszym synem, studiującym w Ł.) wynoszą około [...] zł. Działka, której małżonkowie C. są właścicielami jest przez nich wykorzystywana w celach rekreacyjnych. Załącznikami do tego pisma są: wyciągi z rachunku bankowego A. C.; zaświadczenie z Biura Powiatowego ARiMR w C. o tym, że mąż skarżącej jest zarejestrowany, jako producent rolny i, że nie występował z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych; zaświadczenie o odbywaniu studiów w Akademii [...] przez K. C.; kserokopie zeznań podatkowych A. C. i jego oświadczenie, że od stycznia 2013 r. nie uzyskał żadnego dochodu z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. C., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca udowodniła w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżąca pozostaje faktycznie w dwuosobowym gospodarstwie domowym ze swoim mężem. Starszy syn skarżącej A. nie mieszka z rodzicami i utrzymuje się samodzielnie, natomiast młodszy syn, K., korzysta z pomocy rodziców. Strona wykazała, że dochód we wspólnym gospodarstwie domowym oscyluje w granicach około [...] zł. Skarżąca i jej mąż muszą się z tej kwoty utrzymywać, spłacać zaciągnięty kredyt, a jednocześnie wspomagać finansowo, w miarę swoich możliwości, młodszego, studiującego syna. W takiej sytuacji, stronie skarżącej faktycznie trudno byłoby uiszczać wpis sądowy od skargi, tym bardziej, że toczą się równolegle dwie sprawy sądowoadministracyjne, w których stroną skarżącą jest J. C. (sygn. akt: III SA/Gl 1282 i 1283/13. W obu sprawach istnieje obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, których uiszczenie na pewno wpłynęłoby na stan utrzymania skarżącej i jej męża. Z pewnością pociągnęłoby uszczerbek na utrzymaniu skarżącej i jej małżonka. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.