III SA/Gl 1288/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i [...] synem, który kontynuuje naukę. Ich miesięczne dochody z prowadzonych oddzielnie działalności gospodarczych wynoszą: [...] zł i [...] zł, czyli łącznie [...] zł brutto. Dodatkowo jako składniki posiadanego majątku wymienił: dom o pow. [...] m2, nieruchomości rolne o pow. [...] ha i [...] ha, działkę budowlaną o pow. [...] ha oraz warsztat wraz z wyposażeniem. Z kolei w rubryce "posiadane zasoby pieniężne" takie jak oszczędności i papiery wartościowe wpisał kwotę ok. [...] zł. Postanowieniem z 8 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił prawa pomocy. Skarżący korzystając z pomocy fachowego pełnomocnika, adwokata M.N. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia zatytułowany "zażalenie" i zaadresowany do NSA w Warszawie. Postanowieniem z 12 grudnia 2012 r. NSA w Warszawie uchylił postanowienie WSA w Gliwicach z 1 października 2012 r. odrzucające zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżący jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- zwana dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Złożony przez skarżącego sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257 p.p.s.a.). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. Należy podkreślić, że instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (art. 214 § 1). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący jak wynika z analizy formularza nie kwalifikuje się do osób znajdujących się w ubóstwie lub mogących popaść w ubóstwo wskutek partycypowania w kosztach postępowania. Miesięczny dochód jego rodziny oraz posiadane składniki majątku, w tym zgromadzone zasoby pieniężne są w ocenie rozpoznającego wniosek w zupełności wystarczające na wygospodarowanie kwoty 1.504,00 zł tytułem uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków. Dlatego też przyjąć należało, iż w tej sytuacji domaganie się częściowego zwolnienia z powyższych kosztów, które zgodnie z art. 245 § 4 ustawy p.p.s.a. może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej, kłóci się z ratio legis instytucji przyznania prawa pomocy, jako że ta została stworzona jedynie dla osób, które ze względu na swoje niewielkie dochody, kształtujące się na poziomie minimalnego lub przeciętnego wynagrodzenia za pracę oraz brak jakiegokolwiek majątku, który mógłby posłużyć jako zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu bądź pożyczki, nie mogą dochodzić swych praw przed sądem (por.: postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt II GZ 52/11, LEX nr 1071161 i postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 206/11, LEX nr 997254). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.