III SA/Gl 13/20

WyrokWSA w Gliwicach2020-09-01

Skład orzekający: Anna Apollo, Beata Kozicka, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, które zostało objęte ściganiem z urzędu mimo jego charakteru prywatnoskargowego, stanowi obligatoryjną przesłankę do zwolnienia ze służby?
Ratio decidendi
Skazanie funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, nawet jeśli pierwotnie było przestępstwem prywatnoskargowym, ale zostało objęte ściganiem z urzędu z uwagi na interes społeczny, stanowi obligatoryjną przesłankę do zwolnienia ze służby. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania były niezasadne.
Stan faktyczny
Skarżący P. H. został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego PSP, która została utrzymana w mocy przez Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Podstawą zwolnienia było skazanie P. H. prawomocnymi wyrokami sądów za przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (art. 190 § 1 kk i art. 216 § 1 kk), przy czym przestępstwo z art. 216 § 1 kk, choć prywatnoskargowe, zostało objęte ściganiem z urzędu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant specjalista Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2020 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 i art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (zwanej dalej ustawą) zwolniono P. H. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] r. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 4 kwietnia 2019 r. do organu wpłynęło zawiadomienie o skazaniu strony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. (sygn. akt: [...]) z dnia 1 kwietnia 2019 r., w którym Sąd uznał stronę za winnego przestępstwa z art. 190 § 1 kk i inne, a 12 kwietnia 2019 r. wpłynęło kolejne zawiadomienie o skazaniu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. (sygn. akt: [...]) z dnia 8 kwietnia 2019 r., w którym uznano stronę za winnego przestępstwa z art. 224 § 1 i 2 kk i inne. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach zwrócił się do Sądu Rejonowego w M. o wskazanie, czy skazanie nastąpiło za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego na co Sąd Rejonowy w M. poinformował, że P. H. skazany został za występki z art. 190 § 1 kk i z art. 216 § 1 kk. Czyny z art. 190 § 1 KK są przestępstwami ściganymi z oskarżenia publicznego na wniosek pokrzywdzonego, natomiast występki z art. 216 § 1 kk są przestępstwami umyślnymi ściganymi z oskarżenia prywatnego - w tym przypadku przestępstwa te zostały objęte ściganiem z urzędu przez Prokuratora z uwagi na interes społeczny (na zas. art. 60 § 1 kpk). W konsekwencji powyższego organ wskazując na treść art. 43 ust. 2 pkt. 4 ustawy który stanowi, iż skazanie funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego jest obligatoryjną przesłanką do zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej zwolnił stronę ze służby w PSP z dniem [...]r . Wskazał, iż od dnia 4 kwietnia 2019r. skarżący zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby. Stosownie zaś do art. ust. 2 ustawy zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. Wskazał, iż w dniu 4 lipca 2019 r. upłynęły 3 miesiące od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W odwołaniu skarżący zarzucił Komendantowi wydanie decyzji z naruszeniem przepisu art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP poprzez jego błędne zastosowanie, a także naruszenie przepisów dotyczących procedowania w sprawie, w tym niezastosowanie zasady prawdy obiektywnej, nierozstrzygnięcie sprawy na korzyść strony, prowadzenie sprawy w sposób budzący wątpliwości co do prawidłowości procedowania, pominięcie i nieuwzględnienie wniosków dowodowych, zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, niezastosowanie art. 77 § 2 kpa, pominięcie okoliczności faktycznych podnoszonych we wnioskach dowodowych, dowolną ocenę materiału dowodowego, wadliwe uzasadnienie decyzji, a także nieuzasadnione nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji winien był uwzględnić przy rozpatrywaniu sprawy okoliczności wydania wyroków jakie zapadły wobec niego. W szczególności - zdaniem pełnomocnika - organ winien dokonać oceny "tła i kontekstu zaistniałej sytuacji", a to wieloletniego konfliktu odwołującego się z rodziną i organami ścigania. Dodatkowo wskazał, iż przestępstwo z art. 216 kk jest ścigane z oskarżenia prywatnego, a zostało objęte ściganiem przez prokuratora w trybie publicznoskargowym wobec chęci "wywołania skutku w postaci zwolnienia ze służby" jego mocodawcy. Zdaniem strony odwołującej, wobec wskazania przed doręczeniem decyzji celu w jakim zostały złożone wnioski dowodowe, organ winien był te wnioski uwzględnić i zastosować zapis art. 110 kpa. Uchybił również organ - w ocenie odwołującego - zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez uniemożliwienie jej dokonania "konkretnych czynności procesowych". Decyzją Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy podzielając w całości ocenę prawną organu I instancji. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stawiając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego błędne zastosowanie oraz zwolnienie ze służby stałej w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dniem [...] r. w sytuacji gdy materiał dowodowy w sprawie nie pozwalał na wysnucie wniosku, iż istnieją bezwzględne podstawy do zastosowania w/w przepisu. II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy tj : art. 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady prawdy obiektywnej w toku postępowania, art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony tj. Skarżącego, art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie Skarżącego w sposób budzący wątpliwości co do prawidłowości procedowania przez organ administracji publicznej, art. 75 k.p.a. poprzez pominięcie i nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych w postępowaniu przez Skarżącego, art. 77 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Organ zebrania i rozpatrzenia całego materiał dowodowego zebranego w sprawie w sposób wyczerpujący, art. 77 § 2 k.p.a. w zw. z 110 k.p.a. poprzez niezastosowanie art. 77§2 k.p.a. w sytuacji gdy wystąpiły przesłanki do zastosowania w/w przepisu wobec złożenia przez pełnomocnika Skarżącego wniosków dowodowych przed doręczeniem decyzji organu i instancji, tj. przed momentem w którym Organ stał się związany wydaną decyzja w myśli art. 110 k.p.a., art. 110 k.p.a. poprzez bezpodstawne pominięcie okoliczności faktycznych podnoszonych we wnioskach dowodowych złożonych do akt sprawy przed doręczeniem skarżącemu zaskarżonej decyzji, co mogło również mieć wpływ na treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie przez Organ uzasadnienia lakonicznego, niezawierającego wszystkich przepisanych prawem elementów jakie uzasadnienie decyzji administracyjnej winno zawierać, a przez co nieodpowiadającego przepisom proceduralnym, art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji gdy nie było to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, co oznacza, iż brak było podstaw do jego zastosowania, art. 138§1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. w sytuacji gdy była ona wadliwa. W konsekwencji wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2020r. pełnomocnik strony złożył wniosek dowodowy w sprawie gdzie powołał się na wyrok SN o sygn . akt [...] wydany w sprawie W. H. na okoliczność treści z niego wynikających w zakresie uchylenia wyroku w części dot. skazania W H. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie stwierdził, aby Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymując w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, czy też przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o PSP, zgodnie z którym strażaka zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne; Cytowana regulacja oznacza to, że skutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ściganego z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne; wyznacza sposób zachowania się organu. Zaistnienie wobec strony okoliczności skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ściganego z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe nakłada na organ ustawowe obowiązki podjęcia przez organ materialnoprawnego aktu o zwolnieniu ze służby w normatywnie określonym terminie. Na mocy art. 45 ust. 2 ustawy zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 pkt 2 nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy bezspornym jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego określone w art. 190 § 1 kk i z art. 216 § 1 kk. Czyny z art. 190 § 1 kk są przestępstwami ściganymi z oskarżenia publicznego na wniosek pokrzywdzonego, natomiast czyny z art. 216 § 1 kk są przestępstwami umyślnymi ściganymi z oskarżenia prywatnego – jednak te zostały objęte ściganiem z urzędu przez Prokuratora z uwagi na interes społeczny . Powyższe oznacza, iż została spełniona dyspozycję przepisu art. 43 ust. 2 pkt. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej warunkująca obligatoryjne zwolnienie ze służby. Wobec faktu, że 4 kwietnia 2019r skarżący zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy jego zwolnienie ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 nie mogło nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W tej sytuacji wydanie decyzji o zwolnieniu strony ze służby w dacie [...]r. a zatem po upływie 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby było prawidłowym i zgodnym z obowiązującym przepisami. W konsekwencji w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP poprzez błędne zastosowanie. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi stwierdzić należy iż są niezasadne. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów w zakresie realizacji zasady prawdy obiektywnej, prowadzenia sprawy w sposób budzący wątpliwości co do prawidłowości procedowania, czy niezasadnego pominięcia i nieuwzględnienia wniosków dowodowych, czy zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Przy orzekaniu w sprawie procedowały zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawnymi, nie uchybiając im przy ich stosowaniu. W rozpoznawanej sprawie, organ w sposób wyczerpujący - w ocenie Sądu i wbrew stanowisku skarżącego - dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy w uzasadnieniu decyzji wykazując argumenty, jakimi się kierował zwalniając wymienionego strażaka ze służby i argumentując, iż podnoszone wnioski dowodowe co do tła i kontekstu w zakresie konfliktu z rodziną i organami ścigania pozostają bez znaczenia dla oceny prawnej zachowania strażaka osądzonego prawomocnym wyrokiem. W wystarczający sposób uzasadnił też swoje rozstrzygnięcia, w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie pozostawanie strażaka w służbie jest uzasadnione brakiem spełnienia przezeń podstawowych warunków pełnienia służby które to były ślubowane . Odnosząc się końcowo do wniosku pełnomocnika zawartego w piśmie z 11 sierpnia 2020r. popartego wyrokiem SN z dnia [...]r. o sygn. akt [...] to nie mógł on zostać uwzględniony w przedmiotowej sprawie jako iż nie dotyczy on strony postępowania objętej sporną decyzja, a W. H.. W tej sytuacji pozostaje on bez znaczenia dla oceny legalności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby P. H. Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie organy orzekające nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo oceniły, czemu dały wyraz w uzasadnieniu spornej decyzji, stąd też wydana decyzja odpowiada prawu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło