III SA/Gl 1302/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., powołując się na art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie O.p., uchylił skierowaną do skarżącej – A S.A. w R. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za miesiące od października do grudnia 2008 r. w łącznej wysokości [...] zł oraz uznającą kwotę nadpłaty podatku akcyzowego za wskazane miesiące w wysokości [...] zł i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stan sprawy przedstawia się następująco. Spółka wnioskiem z dnia [...] zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego w K. o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym za przedmiotowe miesiące w związku ze sprzedażą konwencjonalnej energii elektrycznej oraz nadpłaty w związku z produkcją energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Argumentowała we wniosku, że opodatkowanie podatkiem akcyzowym sprzedaży energii elektrycznej przez producenta energii dystrybutorowi jest wadliwe. Naczelnik Urzędu Celnego w R. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za miesiące od października do grudnia 2008 r. w łącznej wysokości [...] zł oraz uznał kwotę nadpłaty podatku akcyzowego za wskazane miesiące w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że polskie przepisy podatkowe w kontekście przepisów europejskich w zakresie podatku akcyzowego od energii elektrycznej są obowiązujące, w związku z czym w sprawie nie może nastąpić stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego, gdyż jest on prawnie należny. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. stanął na stanowisku, że od momentu kiedy zaczęła obowiązywać ustawa wprowadzająca podatek akcyzowy od sprzedanej energii elektrycznej strona ma możliwość wprowadzenia w umowie o sprzedaży energii elektrycznej zasad rozliczania finansowego, polegającego na przerzucaniu ciężaru podatkowego w podatku akcyzowym na nabywcę w cenie sprzedanego towaru, czyli energii elektrycznej. Wskazał, że taryfy, które ustalają przedsiębiorstwa energetyczne należy kalkulować w sposób zapewniający ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen i stawek opłat. W ocenie organu przepisy prawa energetycznego nie przewidują żadnych możliwości weryfikacji takiej taryfy, a w szczególności jej obniżenia ex post o kwotę zwróconego podatku akcyzowego. W takim stanie rzeczy należy przyjąć, że zubożonym nie jest na pewno osoba przekazująca podatek akcyzowy, ponieważ jego równowartość przekazała wraz z zapłatą ceny przez nabywcę. Zubożonym byłby zatem ostateczny nabywca – konsument, ponieważ to on w rezultacie zapłacił cenę wyższą, niż by to uczynił, gdyby nie wliczono w nią podatku akcyzowego. Dalej organ argumentował, że zwrot nienależnie zapłaconego podatku akcyzowego na rzecz podatnika doprowadziłby do sytuacji nie do zaakceptowania tak z prawnego, jak i z aksjologicznego punktu widzenia. W istocie oznaczałoby bowiem nieusprawiedliwione przysporzenie ze strony Skarbu Państwa na rzecz osoby, która nie poniosła ekonomicznego ciężaru podatku akcyzowego. W takim stanie rzeczy należy przyjąć, iż otrzymała ona zwrot podatku akcyzowego na rzecz osoby, która do tylko formalnie, a nie faktycznie zapłaciła prowadziłby zdaniem organu do bezpodstawnego wzbogacenia tej osoby. Jeżeli chodzi natomiast o produkcję energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, to skarżąca wyprodukowała w przedmiotowym okresie ten rodzaj energii w łącznej wysokości [...] zł, co – zdaniem organu - wygenerowało prawo do odliczenia w wysokości [...] zł. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia strona skarżąca podniosła niezgodność polskich przepisów z przepisami wspólnotowymi w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym sprzedaży energii elektrycznej przez producentów. W ocenie strony, podatek akcyzowy zapłacony był podatkiem nienależnym (nadpłaconym). Ciąży on na dystrybutorze dostarczającym energię do ostatecznego odbiorcy. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka wyjaśniła, że przedmiotem jej działalności jest produkcja oraz sprzedaż ciepła i energii elektrycznej. Wskazała też, że część energii elektrycznej zużyła na potrzeby własne, część zaś sprzedała dystrybutorowi, który dopiero zakupioną energię elektryczną przesyła i sprzedaje odbiorcom końcowym. Podniosła również, że naliczała podatek akcyzowy od całej wyprodukowanej energii, a nie tylko zużytej na własne potrzeby energii elektrycznej, jako konsument oraz na potrzeby produkcji. Równocześnie wyraziła pogląd, że przepisy krajowe regulujące podatek akcyzowy nakazujące opodatkowanie tym podatkiem czynności sprzedaży energii elektrycznej przez producentów są od dnia 1 stycznia 2006 r. niezgodne z prawem wspólnotowym, a mianowicie z art. 21 ust. 5 Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania wyrobów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. U. UE. L.03.283.51, zwanej dalej Dyrektywą energetyczną), na mocy którego to przepisu obowiązek zapłaty podatku akcyzowego powstaje dopiero z chwilą dostawy energii elektrycznej przez dystrybutora (redystrybutora) do odbiorcy końcowego, czyli konsumenta energii elektrycznej. Zdaniem skarżącej podatnikiem podatku akcyzowego jest jedynie dystrybutor. Producent energii elektrycznej w niektórych sytuacjach może być podatnikiem podatku akcyzowego, ale nie dlatego, że produkuje i wydaje energię elektryczną, ale dlatego, że w niektórych przypadkach Dyrektywa energetyczna uznaje go za dystrybutora tej energii. W związku z tym, mając na uwadze zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, na zasadzie art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 1 i 3 Konstytucji RP Spółka uznała, że jako producent energii elektrycznej od tej daty nie powinna płacić podatku akcyzowego od wytwarzania energii elektrycznej i ma prawo wystąpić o zwrot nadpłaty podatku już uiszczonego. W zakresie bezpodstawnego wzbogacenia strona skarżąca wyraziła pogląd, że przepisy Ordynacji podatkowej regulujące kwestię nadpłaty nie wyrażają żadnych dodatkowych warunków odnoszących się do szkody w majątku podatnika. W związku z tym organ wprowadzając dodatkowy warunek zwrotu nadpłaty przełamuje językowe znaczenie art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, iż organ powinien dokonać analizy stanu faktycznego z uwzględnieniem przepisów w sprawie szczegółowych zasad i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energie elektryczną. Zdaniem organu II instancji konieczne jest bowiem ustalenie, czy w tanie sprawy doszło faktycznie do powstania nadpłaty po stronie skarżącej, czy tez zwrot podatku akcyzowego spowodowałby bezpodstawne wzbogacenie. W skardze na tę decyzję pełnomocnik Spółki wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił w szczególności naruszenie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), w związku z art. 21 ust. 5 Dyrektywy energetycznej, naruszenie art. 72 § 1 oraz art. 75 § 2 pkt 1 lit. a O.p., w związku z wyrokiem ETS z 12 lutego 2009 r. nr C-475/07 oraz uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/09, poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty. W uzasadnieniu przywołał zaprezentowane uprzednio w trakcie postępowania podatkowego stanowisko. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia rozliczeń podatnika z dystrybutorami i uzyskanego zwrotu zapłaconego nienależnie podatku akcyzowego w cenie sprzedaży towaru dystrybutorowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przepis art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewiduje, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego. Postanowieniem z 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 240/08 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne dotyczące zgodności z art. 2 Konstytucji przepisów ustawy Ordynacja podatkowa - Działu III Rozdziału 9 Nadpłata, w szczególności art. 72 § 1 pkt 1 tej ustawy w zakresie, w jakim nie warunkują stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego i jej zwrotu od tego kto poniósł ciężar ekonomiczny tego podatku. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, co powoduje konieczność zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu udzielenia odpowiedzi na skierowane pytanie prawne. Mając na uwadze powyższe orzeczono o zawieszeniu postępowania.