III SA/Gl 1304/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-03-15
Skład orzekający: Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, która prowadzi działalność gospodarczą i posiada znaczące zasoby finansowe (w tym limit kredytowy), wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania trojga dzieci, skarżący dysponuje znaczącymi dochodami, limitami kredytowymi oraz własnymi samochodami, co budzi wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Sąd uznał, że zwolnienie z kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe ze względu na ustawowe zwolnienie w sprawach ubezpieczeń społecznych. Rozpatrując wniosek o ustanowienie adwokata, Sąd odmówił jego przyznania, uznając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (ustanowienia adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków ( spr. ) po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2009 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 6 stycznia 2010 r. o czym skarżącego powiadomiono w dniu [...] 2009 r. W dniu [...] 2009 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie- zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Pismem z 6 stycznia 2010 r. strona została wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania.
Postanowieniem z 2 lutego 2010 r. Referendarz sądowy odmówił R. K. przyznania prawa pomocy uznając, że jego sytuacja materialna nie została wykazana w sposób wyczerpujący i zgodny z treścią wezwania. Postanowienie to zostało zaskarżone wniesieniem sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w przypadku zaskarżenia sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych na mocy art. 239 ust. 1 pkt e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie natomiast z zapisem art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 2 lutego 2010 r., a zatem kwestia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..)- art. 244 § 1 i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym- art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie.
W niniejszej sprawie R.K. złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a zatem w pełnym zakresie.
Na wstępie wskazano, że wniosek w części zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż skarżący korzysta w tym zakresie ze zwolnienia ustawowego. Tym samym rozpatrzeniu podlegał wniosek o prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata.
Sąd po dokonaniu wnikliwej analizy przedstawionych przez stronę dokumentów i złożonych oświadczeń ustalił, że strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zawodowego pełnomocnika. Skarżący prowadzi nadal działalność gospodarczą z której osiąga dochód w kwocie [...]-[...] zł miesięcznie. Zamieszkuje w domu, który jest własnością szwagra, M. S.. Z konkubiną wychowuje troje dzieci, w tym jedno wspólne. W. S. jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Otrzymuje alimenty (po [...] zł na jedno dziecko) i pobiera świadczenie rodzinne w kwocie [...] zł. Koszty niezbędne dla utrzymania skarżącego oraz jego najbliższych wynoszą od [...] do [...] zł miesięcznie. Na potwierdzenie tych twierdzeń skarżący nie przedłożył wiarygodnych dowodów, bowiem część rachunków opiewała na konkubinę a część na S. S., który nie został wskazany przez skarżącego ani jako właściciel budynku ani współlokator. Skarżący jest właścicielem 3 samochodów: [...],[...] i [...] (obciążony zastawem bankowym).
Przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkową, zdaniem Sądu, budzi wątpliwości. W szczególności analiza wyciągów bankowych skarżącego i jego konkubiny wskazuje, że dochody skarżącego są większe niż zostały przez niego wykazane. Wpłaty na konto konkubiny w miesiącu [...] 2009 r. czy [...] 2009 r. wynosiły odpowiednio [...] i [...] zł przy wykazanych dochodach [...]-[...] zł. Również posiadane samochody obciążają budżet domowy.
Okoliczności podniesione w sprzeciwie również nie dają podstawy do przyjęcia, że skarżący nie jest wstanie, bez uszczerbku dla rodziny ponieść kosztów pełnomocnika. Skarżący wskazuje, że wpłaty dokonywane na konto konkubiny w kwocie [...] zł to alimenty otrzymywane od byłego męża a pozostałe środki finansowe pochodziły z karty kredytowej na której zadłużenie wynosi [...] zł.
Jak wynika z nadesłanego w dniu [...] 2010 r. wyciągu z konta skarżącego w "A" kwota powyższa mieści się w przyznanym mu limicie kredytowym, który wynosi [...] zł. Limit ten, zdaniem Sądu, wskazuje na osiągane przez wnioskodawcę dochody wyższe niż wykazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadesłany wyciąg nie potwierdza przelewów na rzecz konkubiny. Skarżący jednocześnie w treści wniesionego sprzeciwu potwierdził, że opłaca ubezpieczenie za samochód [...] i [...], a konto w "B" jest zablokowane i nie ma żadnych oszczędności ani innego majątku.
Mając na względzie powyższe na zasadzie art. 260 i art. 254 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała zasadność złożonego wniosku odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie czyli ustanowienia adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło