III SA/Gl 1304/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-03-15

Skład orzekający: Małgorzata Jużków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, która prowadzi działalność gospodarczą i posiada znaczące zasoby finansowe (w tym limit kredytowy), wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania trojga dzieci, skarżący dysponuje znaczącymi dochodami, limitami kredytowymi oraz własnymi samochodami, co budzi wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Sąd uznał, że zwolnienie z kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe ze względu na ustawowe zwolnienie w sprawach ubezpieczeń społecznych. Rozpatrując wniosek o ustanowienie adwokata, Sąd odmówił jego przyznania, uznając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (ustanowienia adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków ( spr. ) po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2009 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 6 stycznia 2010 r. o czym skarżącego powiadomiono w dniu [...] 2009 r. W dniu [...] 2009 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie- zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z 6 stycznia 2010 r. strona została wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Postanowieniem z 2 lutego 2010 r. Referendarz sądowy odmówił R. K. przyznania prawa pomocy uznając, że jego sytuacja materialna nie została wykazana w sposób wyczerpujący i zgodny z treścią wezwania. Postanowienie to zostało zaskarżone wniesieniem sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w przypadku zaskarżenia sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych na mocy art. 239 ust. 1 pkt e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie natomiast z zapisem art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 2 lutego 2010 r., a zatem kwestia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..)- art. 244 § 1 i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym- art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. W niniejszej sprawie R.K. złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a zatem w pełnym zakresie. Na wstępie wskazano, że wniosek w części zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż skarżący korzysta w tym zakresie ze zwolnienia ustawowego. Tym samym rozpatrzeniu podlegał wniosek o prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Sąd po dokonaniu wnikliwej analizy przedstawionych przez stronę dokumentów i złożonych oświadczeń ustalił, że strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zawodowego pełnomocnika. Skarżący prowadzi nadal działalność gospodarczą z której osiąga dochód w kwocie [...]-[...] zł miesięcznie. Zamieszkuje w domu, który jest własnością szwagra, M. S.. Z konkubiną wychowuje troje dzieci, w tym jedno wspólne. W. S. jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Otrzymuje alimenty (po [...] zł na jedno dziecko) i pobiera świadczenie rodzinne w kwocie [...] zł. Koszty niezbędne dla utrzymania skarżącego oraz jego najbliższych wynoszą od [...] do [...] zł miesięcznie. Na potwierdzenie tych twierdzeń skarżący nie przedłożył wiarygodnych dowodów, bowiem część rachunków opiewała na konkubinę a część na S. S., który nie został wskazany przez skarżącego ani jako właściciel budynku ani współlokator. Skarżący jest właścicielem 3 samochodów: [...],[...] i [...] (obciążony zastawem bankowym). Przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkową, zdaniem Sądu, budzi wątpliwości. W szczególności analiza wyciągów bankowych skarżącego i jego konkubiny wskazuje, że dochody skarżącego są większe niż zostały przez niego wykazane. Wpłaty na konto konkubiny w miesiącu [...] 2009 r. czy [...] 2009 r. wynosiły odpowiednio [...] i [...] zł przy wykazanych dochodach [...]-[...] zł. Również posiadane samochody obciążają budżet domowy. Okoliczności podniesione w sprzeciwie również nie dają podstawy do przyjęcia, że skarżący nie jest wstanie, bez uszczerbku dla rodziny ponieść kosztów pełnomocnika. Skarżący wskazuje, że wpłaty dokonywane na konto konkubiny w kwocie [...] zł to alimenty otrzymywane od byłego męża a pozostałe środki finansowe pochodziły z karty kredytowej na której zadłużenie wynosi [...] zł. Jak wynika z nadesłanego w dniu [...] 2010 r. wyciągu z konta skarżącego w "A" kwota powyższa mieści się w przyznanym mu limicie kredytowym, który wynosi [...] zł. Limit ten, zdaniem Sądu, wskazuje na osiągane przez wnioskodawcę dochody wyższe niż wykazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadesłany wyciąg nie potwierdza przelewów na rzecz konkubiny. Skarżący jednocześnie w treści wniesionego sprzeciwu potwierdził, że opłaca ubezpieczenie za samochód [...] i [...], a konto w "B" jest zablokowane i nie ma żadnych oszczędności ani innego majątku. Mając na względzie powyższe na zasadzie art. 260 i art. 254 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała zasadność złożonego wniosku odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie czyli ustanowienia adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło