III SA/Gl 1314/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 10 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. Strona skarżąca została wezwana do usunięcia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, braku złożonej w sprawie skargi w postaci nie uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł. W wezwaniu tym poinformowano, że wpis należy uiścić w kasie Sądu albo na rachunek bankowy Sądu podając godziny otwarcia kasy i numer rachunku. Pouczono też Stronę, iż nieuiszczenie wpisu w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłka zawierająca to zarządzenie była wysłana na adres podany w skardze (O., ul. [...]), a z powodu tego, że adresata nie zastano i nie było możliwości doręczenia jej innym osobom, została pozostawiona w placówce pocztowej dnia [...] r. Zawiadomienie o możliwości jej odbioru pozostawiano w skrzynce listowej, a następnie powtórnie "awizowano" dnia [...] r., jak wynika z informacji doręczyciela zawartej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i opisach znajdujących się na kopercie (zob. akta postępstępowania sądowego sygn. akt III SA/Gl 1313/12). Na wniosek Strony skarżącej z dnia [...] r. wydano Jej powyższą przesyłkę. Wnioskiem z dnia [...] r. W. Z. zwrócił się z "prośbą o przywrócenie terminu dokonania wpisu sądowego". Jednocześnie złożył na stosownym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podał, że wezwania do uiszczenia wpisu sądowego nie odebrał, ponieważ nie przebywał pod podanym adresem, a na poczcie przesyłka nie została wydana bratu, chociaż posiadał upoważnienie do odbioru korespondencji. Wnosił też, aby korespondencja była doręczana na imię i adres brata, tj. J. Z., ul. [...], [...] O. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270., zwaną dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu sąd jest zobowiązany ustalić, czy termin do dokonania danej czynności zaczął biec, czyli czy nastąpiło prawidłowe doręczenie określonego pisma. Następnie, już w ramach samego wniosku, należy zwrócić uwagę, czy wniosek ten wpłynął w terminie, gdyż jeśli nie, wniosek należy odrzucić nie rozpatrując go merytorycznie, co wynika z art. 88 P.p.s.a. Przyjmuje się, że fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie. Jeśli z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (zob. B.Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 88 P.p.s.a.). Dopiero rozpatrując merytorycznie wniosek należy ocenić, czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. W literaturze i orzecznictwie panuje zgodność, co do tego, że spełnienie tej przesłanki polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy jej ocenie Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (M.Jaśkowska, A.Wróbel, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Kraków 2000, str. 368-370; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego" Tom 1, Warszawa 2003, str. 362; wyrok NSA z 4.11.1998 r. III SA 1243/97; postanowienie NSA z 2.10.2002 r. V SA 793/02, Mon. Pr. z 2002 r., Nr 23, str. 1059). W niniejszej sprawie doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło zgodnie z art. 73 P.p.s.a., który reguluje sposób doręczenia zastępczego. Mianowicie, z powodu niemożliwości doręczenia przesyłki w mieszkaniu adresata, dnia [...] r. ([...]) została ona złożona w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym fakcie zostało umieszczone w skrzynce listowej. Ponowne "awizo" zostało dokonane [...] r. Tym samym zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie należało uznać za dokonane z upływem czternastu dni licząc od pierwszej daty, czyli dnia [...] r. ([...]). Wprawdzie domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie tego przepisu może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością, ale w przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Zdaniem Sądu jedynie powoływanie się na okoliczność, że korespondencja nie została wydana bratu mimo upoważnienia do jej odbioru, nie może stanowić wystarczającej podstawy faktycznej do obalenia powyższego domniemania. W ten sposób nie można przyjąć, że Strona wykazała niezgodność stosownych adnotacji doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie. Poza tym za moment doręczenia przesyłki nie można uznać też daty jej wydania w Sądzie na wniosek Stronie skarżącej, tj. dnia [...] r. W związku z tym przyjąć należy, że termin siedmiu dni do uiszczenia należnego wpisu sądowego upłynął dnia [...] r. W tym czasie ani wpis sądowy nie został wpłacony, ani Strona nie złożyła stosownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona składając wniosek o przywrócenie terminu do "dokonania wpisu sądowego" razem z tym wnioskiem nie dokonała tej czynności, jak stanowi art. 87 § 4 P.p.s.a. Złożyła natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy, co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu należy powiązać z tą czynnością, która jest równoznaczna z czynnością uiszczenia wpisu, gdy wniosek zostanie pozytywnie rozpatrzony. Jeśli chodzi o zachowanie terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a., to z tego względu, że fakt spóźnienia nie wynika wyraźnie z treści wniosku, Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast odnosząc się do istoty sprawy należy stwierdzić, że Strona nie uprawdopodobniła, że nie ze swojej winy nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie do dnia [...] r. Z okoliczności sprawy nie wynika, że wywiązała się z obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności procesowej. Jeśli Strona podając w skardze swój adres zamieszkania faktycznie tam nie przebywała, jak podała we wniosku, to winna liczyć się z tym, że jeśli w mieszkaniu adresata doręczyciel nie zastanie również dorosłego domownika, a brak jest administracji domu lub dozorcy, to korespondencja będzie przechowywana w stosownym urzędzie pocztowym przez określony czas. Informacją świadczącą o tym fakcie jest zawiadomienie zwane "awizem". W takiej sytuacji dorosły domownik nie może już odebrać przesyłki w urzędzie pocztowym. Wówczas dla takiej osoby wymagane jest właściwe upoważnienie pocztowe. W ramach tego należy zauważyć, że, po pierwsze, Strona skarżąca nie podała przyczyny, dlaczego osobiście nie odebrała przesyłki z urzędu pocztowego, mimo prawidłowego zawiadomienia, a jeśli nie mogła tego uczynić, to z jakiego powodu nie mogła tego dokonać. Po drugie, nie uprawdopodobniła też tego, że jednak Jej brat posiadał w stosownym momencie właściwie upoważnienie pocztowe do odbioru przedmiotowej przesyłki, a tylko Urząd Pocztowy bezprawnie odmówił wydania przesyłki. Poza tym nie podała, w którym dniu odmówiono wydania przesyłki. Po trzecie, nie uprawdopodobniła, dlaczego mimo odmowy wydania przesyłki bratu w określonym dniu sama Strona nie ustaliła w Sądzie, czego przesyłka dotyczyła i kiedy upływał termin do uiszczenia wpisu, a tym samym do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd orzekł jak w sentencji.