III SA/Gl 1314/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w G. na pismo Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2021 r. nr RF-3010-518/DK/2021 w przedmiocie odmowy przyznania środków na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżonym pismem z 18 sierpnia 2021r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach (dalej Dyrektor WUP) negatywnie rozpatrzył wniosek B sp. z o.o. z siedzibą w G. z 4 maja 2021r. nr [...] o wypłatę świadczeń przyznawanych na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, w oparciu o art. 15gga ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 1842 ze zm.; dalej jako ustawa COVID – 19). W uzasadnieniu swego stanowiska Dyrektor WUP wskazał, że w wyniku weryfikacji danych stwierdzono, iż na dzień 31 marca 2021r. brak było w rejestrze REGON danych o firmie z kodem PKD wskazanym we wniosku, a w Krajowym Rejestrze Sądowym działalność Spółki z wskazanym kodem PKD 9602Z stanowi dodatkowy rodzaj prowadzonej działalności, a nie przeważający. Powyższe zakwestionowała Spółka wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach żądając jego uchylenia oraz poprzedzającego go pisma z 26 maja 2021r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wskazała na naruszenie przepisów art. 15 gga ustawy COVID – 19 polegające na ustaleniu, że skarżąca nie spełnia przesłanek warunkujących możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia, a co za tym idzie nie ma podstaw do zwarcia umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy. Zaakcentowała, że zarówno na dzień 30 września 2020r. jak i 31 marca 2021r. prowadziła działalność pod kodem wskazanym we wniosku – Fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne co stanowiło 75,11% przychodów, a pozostała działalność 24,89%. Natomiast z art. 15 gga ust. 2 nie wynika, że weryfikacja w rejestrze REGON ma dotyczyć stwierdzenia jaka działalność ma faktycznie charakter przeważający. Przedsiębiorca może prowadzić różne rodzaje działalności. Podkreślił spadek przychodów Spółki. Wskazując na kognicję sądu administracyjnego powołał się na wyrok NSA z 18 sierpnia 2021r. o sygn.. akt I GSK 823/21. W odpowiedzi na skargę Dyrektor WUP wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczanej. Wskazał na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych. Z ostrożności wniósł o oddalenie skargi podkreślając brak zgodności w rejestrze REGON kodów PKD z wnioskiem Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z godnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według art. 3 § 2 ustawy kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). W realiach niniejszej sprawy zaskarżone zostało pismo Dyrektora WUP zawierające informację, iż skarżąca Spółka nie spełnia przesłanek do przyznania świadczeń, o których mowa w art. 15gga ustawy COVID - 19. W ocenie tut. Sądu negatywne rozpatrzenie wniosku złożonego przez skarżącą nie mieści się w żadnej z wyżej wymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a. kategorii spraw należących do właściwości sądów administracyjnych. Z pewnością informacja ta nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem, pisemną interpretacją podatkową ani aktem prawa miejscowego, czy też aktem nadzoru nad działalnością jednostki samorządu terytorialnego. Rozważenia wymagało natomiast, czy zaskarżoną pisemną informację można uznać za "inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej", o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W ślad za stanowiskiem WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2022r. o sygn. akt I SA/Kr 99/22 , które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne, należy zauważyć, iż w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. 1/ nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2/ mają charakter zewnętrzny, tj. skierowane są do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, 3/ mają charakter indywidualny, 4/ dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5/ muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ – zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej". Kryterium "z zakresu administracji publicznej" oznacza, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz do art. 3 p.p.s.a. program Lex). Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność nie spełnia kryterium opisanego ww. punkcie nr 4. Zgodnie z art. 15gga ust. 11 ustawy, dofinansowanie wynagrodzeń pracowników udzielane jest na podstawie umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy. Oznacza to, że przyznanie świadczenia nie wynika z prawa powszechne obowiązującego, lecz z umowy o dofinansowanie zawartej pomiędzy wnioskodawcą a dyrektorem wojewódzkiego urzędu pracy. Umowa taka ma natomiast charakter cywilnoprawny. Potwierdzeniem tego jest treść art. 15gga ust. 24 ustawy COVID-19, zgodnie z którym w sprawach dotyczących zawierania, realizacji lub rozwiązywania umów, o których mowa w ust. 11, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany. To oznacza jednocześnie, że w sprawie przyznania świadczeń i zawarcia umowy o dofinansowanie nie jest spełnione także kryterium opisane w punkcie 5. Jeśli zawierana jest umowa między wnioskodawcą a dyrektorem, to nie można tu mówić o jednostronnym działaniu organu wykonującego administrację publiczną. W konsekwencji, w przypadku uznania, że brak jest przesłanek do zawarcia takiej umowy, jak uznano w przedmiotowej sprawie, niedopuszczalne jest złożenie skargi do sądu administracyjnego. Skoro źródłem przyznania świadczeń jest umowa cywilnoprawna, wszelkie spory dotyczące odmowy ich przyznania podlegają rozpoznaniu przed sądem powszechnym. Zaakcentować należy także, iż skoro w treści art. 15gga ust. 24 ustawy COVID-19, ustawodawca przewidział, iż w sprawach dotyczących m.in. zawierania umów, o których mowa w ust. 11, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany, to także odmowa zawarcia takiej umowy z przyczyn niespełniania przez wnioskodawcę wymogów formalnych przewidzianych w ustawie COVID-19 do jej zawarcia, mieści się pojęciu "zawierania umów", którym posługuje się art. 15gga ust. 24 ustawy COVID-19. Podkreślić również należy, że ustawodawca wprost wskazał przypadki, gdy przyznanie lub odmowa przyznania dofinansowania lub świadczenia mają charakter decyzji administracyjnej. Są to np. art. 15ga ust. 12 czy art. 15gg ust. 26 ustawy COVID-19. Nadto w przypadkach tych ustawodawca przewidział od decyzji odmownej drogę odwoławczą przez złożenie odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 15ga ust. 13 i art. 15gg ust. 27). W ocenie tut. Sądu powyższe wskazuje, że ustawodawca świadomie zróżnicował sposoby przyznawania świadczeń (dofinansowania) w tarczy antykryzysowej. Jednoznacznie wskazał bowiem, w których przypadkach odmowa uwzględnienia wniosku następuje w formie władczej (decyzja administracyjna z możliwością jej skontrolowania środkami zaskarżenia takimi jak np. odwołanie), a w których nie ma takiego charakteru, bowiem samo przyznanie świadczenia następuje na podstawie umowy zawieranej w warunkach fakultatywności. Podobny pogląd wyraził także WSA w Kielcach w wyroku z 24 marca 2021r. o sygn. akt I SA/Ke 156/21. Odnosząc się do argumentacji skargi i powoływanego w niej wyroku NSA z 18 sierpnia 2021r. o sygn. akt I GSK 823/21 zauważyć należy, że sprawa rozpatrywana w/w wyrokiem dotyczyła zupełnie innego instrumentu pomocy finansowej z ustawy COVID-19 bowiem wniosek złożony był na podstawie art. 15g ustawy COVID-19 regulującym "Pomoc dla pracodawców - ochrona miejsc pracy; wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym; obniżenie wymiaru czasu pracy". Natomiast w niniejszej sprawie wniosek złożono w oparciu o art. 15gga dotyczący przyznawania dofinansowania ze środków FGŚP wynagrodzeń pracowników w przypadku znacznego obniżenia przychodu przedsiębiorcy. Są to dwa odrębne instrumenty pomocy, oddzielnie uregulowane i mające inne tryby i zasady. Jak wskazano wyżej w ust. 24 ustawodawca przesądził właściwość sądu powszechnego. Wobec ustalenia więc, iż kontrolowana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.