III SA/Gl 1316/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-08-07
Skład orzekający: Anna Apollo, Joanna Kuczyńska, Barbara Brandys-Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo orzekł o odpowiedzialności W. H. jako byłego wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług, mimo że spółka była w upadłości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo orzekł o odpowiedzialności W. H. jako byłego wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług. Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 115 § 1 i 2) przewidują odpowiedzialność byłego wspólnika za zaległości powstałe w okresie jego wspólniczenia, a wydanie takiej decyzji nie jest uzależnione od innych okoliczności. Kwestie związane z postępowaniem upadłościowym, w tym sposób likwidacji majątku i podział funduszy, nie są przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności W. H. za zaległości podatkowe spółki jawnej "A" z tytułu podatku od towarów i usług. Spółka była w upadłości, a z masy upadłości pokryto część zaległości. W. H. podniosła zarzuty dotyczące priorytetu żądania pokrycia zaległości z majątku spółki w postępowaniu upadłościowym oraz swojej trudnej sytuacji majątkowej i osobistej. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. znak: [...] orzekającą o odpowiedzialności W. H. za zaległości podatkowe Spółki jawnej "A" W. H., D. W. z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r.
w wysokości [...] zł, wraz z odsetkami za zwłokę.
Decyzja wydana została w oparciu o ustalony w toku postępowania przed organami skarbowymi, nie kwestionowany stan faktyczny.
Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy
w K. Wydział [...] Gospodarczy ogłosił upadłość Spółki jawnej "A" W. H., D. W., zaś postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd stwierdził ukończenie postępowania upadłościowego.
Z masy upadłego pokryte zostały koszty egzekucji oraz część zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności W. H. za zaległości Spółki jawnej "A" W. H., D. W. z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002r., niezależnie od tego postanowieniem z tej samej daty znak: [...] wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności D. W. za zaległości Spółki jawnej "A" W. H., D. W. z tytułu podatku od towarów i usług za analogiczny okres.
Postępowanie zakończono w dniu [...] 2006 r. wydaniem stosownych decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności .
W dniu [...] 2006 r. wpłynęło do Izby Skarbowej w K. odwołanie od ww. decyzji sygnowane podpisem W. H. oraz pełnomocnictwo umocowujące D. W. do występowania w imieniu W. H. przed organami skarbowymi, składania wszelkich wyjaśnień, oświadczeń i wniosków, a także do odbioru związanej z tym korespondencji. Nie podnosząc przeciwko zaskarżonej decyzji żadnych zarzutów merytorycznych strona wskazuje jedynie, że Urząd Skarbowy, monitorując firmę w upadłości miał prawo żądać w pierwszej kolejności całkowitego pokrycia z majątku spółki powstałych zaległości na rzecz skarbu państwa. Ponadto powołuje się na swą trudną sytuację majątkową i osobistą.
Dokonując w wyniku wniesionego odwołania oceny prawnej stanu faktycznego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła argumenty tożsame ze wskazanymi na etapie postępowania podatkowego wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem oceny legalności decyzji organu, tj. z punktu widzenia zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa według stanu w chwili ich wydania.
Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem oceny Sądu jest rozstrzygnięcia w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika - spółki jawnej z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w podatku od towarów i usług.
Przepis art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy -Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) stanowi, że do odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r.
Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadkach i w zakresie przewidzianym w Dziale III Rozdział 15 za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
O powyższej odpowiedzialności podatkowej organ podatkowy orzeka -stosownie do art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej - w drodze decyzji.
Osobą trzecią w stosunku do podatnika prowadzącego działalność w formie spółki jawnej jest wspólnik bądź były wspólnik tej spółki.
Powyższe znalazło unormowanie w art. 115 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - zgodnie z którym były wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki
i wspólników, wynikające z działalności spółki, powstałe w okresie, gdy był on wspólnikiem.
Wydanie decyzji w powyższym zakresie nie jest uzależnione od zaistnienia jakichkolwiek okoliczności, do zbadania których organ podatkowy byłby zobligowany przed jej wydaniem. Natomiast sformułowanie "odpowiada solidarnie" zawarte
w przepisie art. 115 Ordynacji podatkowej oznacza, że organ pierwszej instancji ma prawo i obowiązek domagać się uregulowania zaległości podatkowych ciążących na podatniku w pełnej wysokości, zarówno od spółki jak i od wspólników w tym także byłych wspólników tej spółki, przy czym w przypadku orzekania o odpowiedzialności w stosunku do byłych wspólników jedynym warunkiem jest, aby wynikająca z działalności spółki zaległość podatkowa powstała w okresie, gdy byli oni wspólnikami.
Z mocy powołanych wyżej przepisów prawa na organie podatkowym spoczywa obowiązek wydania decyzji, gdy podatnik nie wykonuje ciążących na nim ustawowych obowiązków lub gdy nie ma możliwości realizacji roszczenia podatkowego w stosunku do podatnika.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że W. H. odpowiadała za zaległości Spółki "A" W. H., D. W. za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. Zaskarżoną decyzją organ podatkowy zasadnie zatem orzekł o jej odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. w łącznej kwocie [...] zł.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu skarżącej co do prawa żądania przez organy skarbowe w postępowaniu upadłościowym pokrycia z majątku Spółki w pierwszej kolejności zaległości podatkowych stwierdzić należy, że zarówno przepisy ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U Nr 60, poz. 535 ze zm.) jak również wcześniej obowiązujące przepisy Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe /tj.Dz.U. Nr 118 poz. 512 z 1991 r./ dzielą na kilka kategorii wierzytelności i należności podlegające zaspokojeniu z funduszów masy upadłości a sama likwidacja majątku upadłego przebiega według planu likwidacyjnego sporządzonego przez syndyka masy upadłości .
W postanowieniu o ukończeniu postępowania upadłościowego z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w K. stwierdził, iż toku postępowania upadłościowego wykonał wszystkie przewidziane prawem czynności, a w szczególności spisał majątek masy upadłości i dokonał jego likwidacji. Na podstawie przedstawionego przez syndyka upadłości projektu listy wierzytelności po wysłuchaniu Syndyka i Reprezentanta Upadłego , Sędzia Komisarz ustalił listę wierzytelności. Podział funduszów masy upadłego dokonany został zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś wykonanie planu podziału skutkowało ukończeniem postępowania upadłościowego.
Na tle wskazanego wyżej przebiegu postępowania upadłościowego, podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące zaniżonej wyceny zbywanych w toku postępowania upadłościowego nieruchomości jak również braku inicjatywy organów skarbowych w celu skuteczniejszego zaspokojenia się z masy upadłości nie są i nie mogą być przedmiotem oceny tut. Sądu.
Jak słusznie zauważyły organy skarbowe poza zakresem orzekania w decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności jest kwestia związana z zaistnieniem trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Może być ona przedmiotem oceny w ramach odrębnego postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji pod warunkiem złożenia stosownych wniosków o przyznanie ulgi w trybie ustawy Ordynacja podatkowa.
Reasumując, skoro nie zaistniały okoliczności powodujące wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego to skargę należało oddalić a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło