III SA/Gl 1317/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-08-21

Skład orzekający: Joanna Kuczyńska, Małgorzata Jużków, Mirosław Kupiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie orzekł o odpowiedzialności osoby trzeciej (byłego wspólnika spółki jawnej) za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług, mimo że postępowanie upadłościowe spółki zostało zakończone, a skarżąca podnosiła argumenty dotyczące trudnej sytuacji majątkowej oraz braku skutecznego zaspokojenia z masy upadłości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy zasadnie orzekł o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2003 r.) przewidują solidarną odpowiedzialność byłego wspólnika za zaległości powstałe w okresie jego wspólnictwa. Kwestie dotyczące sposobu likwidacji majątku spółki w postępowaniu upadłościowym oraz trudnej sytuacji materialnej skarżącej nie były przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym przeniesienia odpowiedzialności podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności D. W. za zaległości podatkowe spółki jawnej "A" W. H., D. W. z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. Postępowanie upadłościowe spółki zostało zakończone, a z masy upadłości pokryto część zaległości. Skarżąca podnosiła, że organy powinny w pierwszej kolejności dochodzić zaspokojenia z majątku spółki, a także wskazywała na swoją trudną sytuację majątkową i osobistą. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. ref. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. znak: [...] orzekającą o odpowiedzialności D. W. za zaległości podatkowe Spółki jawnej "A" W. H., D. W. z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. w wysokości [...] zł, wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzja wydana została w oparciu o ustalony w toku postępowania przed organami skarbowymi, nie kwestionowany stan faktyczny. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. Wydział [...] Gospodarczy ogłosił upadłość Spółki jawnej "A" W. H., D. W., zaś postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd stwierdził ukończenie postępowania upadłościowego. Z masy upadłego pokryte zostały koszty egzekucji oraz część zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności D. W. za zaległości Spółki jawnej "A" W. H., D. W. z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002r., niezależnie od tego postanowieniem z tej samej daty znak: [...] wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności W. H. za zaległości Spółki jawnej "A" W. H., D. W. z tytułu podatku od towarów i usług za analogiczny okres. Postępowanie zakończono w dniu [...] r. wydaniem stosownych decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności . W dniu [...] r. wpłynęło do Izby Skarbowej w K. odwołanie od ww. decyzji . Nie podnosząc przeciwko zaskarżonej decyzji żadnych zarzutów merytorycznych strona wskazuje jedynie, że Urząd Skarbowy, monitorując firmę w upadłości miał prawo żądać w pierwszej kolejności całkowitego pokrycia z majątku spółki powstałych zaległości na rzecz skarbu państwa. Ponadto powołuje się na swą trudną sytuację majątkową i osobistą. Dokonując w wyniku wniesionego odwołania oceny prawnej stanu faktycznego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła argumenty tożsame ze wskazanymi na etapie postępowania podatkowego wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem oceny legalności decyzji organu, tj. z punktu widzenia zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa według stanu w chwili ich wydania. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem oceny Sądu jest rozstrzygnięcia w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika - spółki jawnej z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w podatku od towarów i usług. Przepis art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy -Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) stanowi, że do odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadkach i w zakresie przewidzianym w Dziale III Rozdział 15 za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. O powyższej odpowiedzialności podatkowej organ podatkowy orzeka -stosownie do art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej - w drodze decyzji. Osobą trzecią w stosunku do podatnika prowadzącego działalność w formie spółki jawnej jest wspólnik bądź były wspólnik tej spółki. Powyższe znalazło unormowanie w art. 115 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - zgodnie z którym były wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki, powstałe w okresie, gdy był on wspólnikiem. Określenie "odpowiada solidarnie" zawarte w przepisie art. 115 Ordynacji podatkowej oznacza, że organ pierwszej instancji ma prawo i obowiązek domagać się uregulowania zaległości podatkowych ciążących na podatniku w pełnej wysokości, zarówno od spółki jak i od wspólników w tym także byłych wspólników tej spółki, przy czym w przypadku orzekania o odpowiedzialności w stosunku do byłych wspólników jedynym warunkiem jest, aby wynikająca z działalności spółki zaległość podatkowa powstała w okresie, gdy byli oni wspólnikami. Z mocy powołanych wyżej przepisów prawa na organie podatkowym spoczywa obowiązek wydania decyzji, gdy podatnik nie wykonuje ciążących na nim ustawowych obowiązków lub gdy nie ma możliwości realizacji roszczenia podatkowego w stosunku do podatnika. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że D. W. odpowiadała za zaległości Spółki "A" W. H., D. W. za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. Zaskarżoną decyzją organ podatkowy zasadnie zatem orzekł o jej odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. w łącznej kwocie [...] zł. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu skarżącej co do prawa żądania przez organy skarbowe w postępowaniu upadłościowym pokrycia z majątku Spółki w pierwszej kolejności zaległości podatkowych stwierdzić należy, że zarówno przepisy ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U Nr 60, poz. 535 ze zm.) jak również wcześniej obowiązujące przepisy Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe /tj.Dz.U. Nr 118 poz. 512 z 1991 r./ dzielą na kilka kategorii wierzytelności i należności podlegające zaspokojeniu z funduszów masy upadłości a sama likwidacja majątku upadłego przebiega według planu likwidacyjnego sporządzonego przez syndyka masy upadłości . W postanowieniu o ukończeniu postępowania upadłościowego z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w K. stwierdził, iż toku postępowania upadłościowego wykonał wszystkie przewidziane prawem czynności, a w szczególności spisał majątek masy upadłości i dokonał jego likwidacji. Na podstawie przedstawionego przez syndyka upadłości projektu listy wierzytelności po wysłuchaniu Syndyka i Reprezentanta Upadłego , Sędzia Komisarz ustalił listę wierzytelności. Podział funduszów masy upadłego dokonany został zgodnie z obowiązującymi przepisami Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe /tj.Dz.U. Nr 118 poz. 512 z 1991 r./, zaś wykonanie planu podziału skutkowało ukończeniem postępowania upadłościowego. Na tle wskazanego wyżej przebiegu postępowania upadłościowego, podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące zaniżonej wyceny zbywanych w toku postępowania upadłościowego nieruchomości jak również braku inicjatywy organów skarbowych w celu skuteczniejszego zaspokojenia się z masy upadłości nie są i nie mogą być przedmiotem oceny tut. Sądu. Jak słusznie zauważyły organy skarbowe poza zakresem orzekania w decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności jest kwestia związana z zaistnieniem trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Może być ona przedmiotem oceny w ramach odrębnego postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji pod warunkiem złożenia stosownych wniosków o przyznanie ulgi w trybie ustawy Ordynacja podatkowa. Reasumując, skoro nie zaistniały okoliczności powodujące wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego to skargę należało oddalić a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz 1270 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło