III SA/Gl 1317/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-03-16
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opierając się wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON dotyczącym przeważającej działalności gospodarczej, pomimo przedstawienia przez stronę dowodów wskazujących na faktyczne prowadzenie działalności zgodnej z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opierając się wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON dotyczącym przeważającej działalności gospodarczej. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej zgodnej z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia, a nie tylko formalny wpis w rejestrze. Strona powinna mieć możliwość wykazania faktycznego charakteru swojej działalności innymi dowodami, jeśli wpis w REGON nie odzwierciedla rzeczywistości.Stan faktyczny
Skarżący, wspólnicy spółki cywilnej, zwrócili się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za marzec i kwiecień 2021 r. Organ odmówił, wskazując, że kod PKD przeważającej działalności gospodarczej skarżących w marcu 2020 r. nie uprawniał do porównania spadku przychodów. Skarżący argumentowali, że ich działalność zawsze miała ten sam charakter, a zmiana kodu PKD była jedynie porządkowa i oba kody uprawniały do zwolnienia. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi B. B., A. B. wspólników spółki cywilnej "A" B. B. i A. s.c. w G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...], nr [...]
Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r., nr [...] odmawiającą skarżącym B. B. i A. B. jako wspólnikom spółki cywilnej prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "A" prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 marca 2021r. do 30 kwietnia 2021r.
W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r. poz. 735, ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 i art. 31zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz.1842 ze zm.) - dalej: ustawa o COVID-19 oraz § 10 ust. 2a rozporządzenia rady Ministrów z 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 371).
Z akt sprawy wynika, że we wniosku z 4 maja 2021 r. skarżący zwrócili się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec i kwiecień 2021 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ I instancji odmówił zwolnienia z tytułu składek na ww. ubezpieczenia i FGŚP. Stwierdził, że z danych przekazanych przez GUS wynika, że w marcu 2020r. skarżący nie prowadzili działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 56.10.A. Tym samym nie można porównać spadku przychodów osiągniętych w marcu 2021r. do marca 2020r. i ustalić czy przychody te były niższe co najmniej o 40%.
Strona nie zgodziła się z wydaną w pierwszej instancji decyzją i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniła, że profil działalności gospodarczej spółki cywilnej "A" od jej założenia 1 października w 1990r. jest taki sam. Zawsze był to zakład gastronomiczny z produkcją kuchenną i sprzedażą pozostałych towarów, zatem uzyskiwane przychody pochodzą cały czas z tej samej działalności i istnieje możliwość porównania ich spadku, który w ich przypadku wynosił 71,7%. Przyznali jednocześnie, że do marca 2021r. działalność "A" oznaczona była kodem PKD 56.30.Z, co w marcu 2021r. zostało sprostowane poprzez zmianę kodu działalności na PKD 56.10.A.
W zaskarżonej decyzji organ nie uznał zasadności zarzutów i podtrzymał stanowisko organu I instancji stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 marca 2021r. do 30 kwietnia 2021r. Wskazany we wniosku kod PKD 56.10.A nie był przeważającym ani pozostałym rodzajem działalności spółki w marcu 2020r. Z tego względu nie ma możliwości potwierdzenia spadku przychodu uzyskanego w marcu 2021r. w stosunku do przychodu uzyskanego w marcu 2020r.
Pismem z 13 września 2021r. strony wniosły do sądu administracyjnego skargę na decyzję z [...]r. Podniosły, że kod PKD 56.30.Z – przygotowywanie i podawanie napojów do konsumpcji na miejscu w barach, piwiarniach, pubach itp. - nadał im GUS od momentu rozpoczęcia działalności w 1990r. i od tego czasu profil działalności nie uległ zmianie. Na ich indywidualnych Regonach działalność została oznaczona jako PKD 56.10.A – restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne czyli przygotowywanie i podawanie posiłków gościom siedzącym przy stołach. Pomimo różnych kodów, działalność cały czas była taka sama, dlatego istnieje możliwość porównania wielkości obrotów za marzec 2020r. i marzec 2021r. bez względu na kod PKD. Stwierdzili też, że oba kody były uprawnione do zwolnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż przyjął że – mimo odmiennego oznaczenia skargi – jej przedmiotem jest decyzja organu II instancji z [...]r. Takie ustalenie wynika z faktu, że uzasadnienie skargi zawiera zarzuty właściwe obu decyzjom. Biorąc pod uwagę, że strona nie jest profesjonalistą w zakresie prawa i wyraziła w skardze wolę skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek, zasadne było przyjęcie założeń, które to umożliwią, a zatem uznanie, że przedmiotem skargi jest decyzja organu II instancji.
Dokonując zaś kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych na wstępie ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID upoważnia Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia i w celu przeciwdziałania COVID-19, innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.
Natomiast § 10 ust. 2a powołanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów wskazuje, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami (...), w tym 55.10.A i 55.30.Z. Rozporządzenie to ustalało także katalog kodów PKD uprawniających do zwolnienia. Wskazano w nim zarówno kod 56.10.A, jak i 56.30.Z.
Warunkiem zwolnienia wynikającym z § 10 ust. 2a rozporządzenia jest, aby przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Natomiast w myśl § 10 ust. 3 rozporządzenia, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.
Na gruncie przywołanego uregulowania istotne jest zatem poprawne zinterpretowanie terminu "przeważającej działalności". Interpretacją tego terminu zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20, którego stanowisko skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za własne.
WSA we Wrocławiu wyjaśnił, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.); dalej: "rozporządzenie PKD". Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej określanej skrótem u.o.s.p.). W tym akcie, w kwestii "przeważającej działalności", w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).
Nadto w art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej ustawie nie zawarto definicji terminu "przeważającej działalności" gospodarczej, ale w art. 46 zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia oraz aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.); dalej: "rozporządzenie o metodologii", w którym w § 9 ust. 1 przewidziano, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy, zaś w § 9 ust. 2 pkt 1, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Na gruncie powyższego uregulowania prawnego, możliwym sposobem odkodowania terminu "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę. Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do uzyskania zwolnienia, to podmiot prowadzący przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Wskazać także należy, że ustawa o COVID wraz z ustawami ją nowelizującymi, tj.: z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1,0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii Sars-Cov 2, Covid 19. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić tak polskie państwo, jako całość, jak i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwa pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/ tarczaantykryzysowa).
Prawidłowe więc zdefiniowanie terminu "przeważającej działalności" oraz dokonanie wykładni § 10 rozporządzenia ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii. Jak wynika z tych przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie podmiotów, które skutki epidemii faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień, jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie, według podanego PKD.
Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13).
W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, WSA we Wrocławiu przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią, której można dowodzić. SN stwierdził, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)".
Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru REGON i jego znaczenia jest, zdaniem Sądu, istotne na gruncie właściwego odczytania znaczenia wpisu. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawioną argumentację, przyjęty przez organ sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.
WSA we Wrocławiu podkreślił, że wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii i jest ukierunkowane na realne wsparcie podmiotów, które poniosły rzeczywiste straty na skutek obostrzeń związanych z epidemią. Zastosowany przez organ jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w REGON - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w rejestrze nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku.
Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym).
Nadto, przywoływane już rozporządzenie PKD stanowi, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca, czyli wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, aby odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. Tak więc, zdaniem sądu, przyjęty przez organ sposób wykładni § 10 ust. 2a rozporządzenia, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania wsparcia w postaci zwolnienia od obowiązku opłacenia składek jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Ten sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób. W przeciwnym razie dojdzie do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze REGON w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do tego, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienioną w § 10 ust. 2a rozporządzenia zostały pozbawione dostępu do dotacji.
Dokonana więc przez organ wykładnia § 10 ust. 2a rozporządzenia, sprowadzająca się jedynie do sprawdzenia zapisu przeważającej działalności bez zbadania, jaka działalność rzeczywiście ma taki przeważający charakter prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Nie uzasadnia ona pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów. Tym bardziej, jak to ma miejsce w sprawie, gdy strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że w dacie złożenia wniosku o ulgę, jak i w okresie porównawczym w 2020r. (i od podjęcia działalności w 1990r.) prowadziła faktycznie tożsamą działalność gospodarczą, a jednocześnie w obu przypadkach były to kody wskazane w rozporządzeniu jako uprawniające do zwolnienia. Zatem niezależnie od tego, do jakiego kodu w istocie winna być przypisana działalność strony, czy 56.30.Z czy 56.10.A, w obu przypadkach uprawniała ona do zwolnienia. Jednocześnie strona twierdzi, że była to taka sama działalność, zatem porównanie spadku przychodów z tej działalności jest możliwe.
Wreszcie zauważyć należy i to, że karty 15 i 16 akt administracyjnych stanowią wpisy do CEIDG obu wspólników wg stanu na 30 lipca 2014r. Wynika z nich, że oboje wspólnicy prowadzili w tym dniu przeważającą działalność gospodarczą o kodzie 56.10.A – restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, co czyni prawdopodobnym ich twierdzenie, że co najmniej od tego dnia prowadzą restaurację i że już w tym dniu prowadzili działalność o kodzie wskazanym we wniosku o udzielenie ulgi. Istnieje zatem możliwość porównania spadku przychodów z tej tj. takiej samej w marcu 2020r. i marcu 2021r. działalności.
Sąd stwierdził zatem, że przedwcześnie przyjęto, że skarżący podlegają wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, bez umożliwienia wykazania, że spełniają kryterium uprawniające do zwolnienia wobec prowadzenia tej samej działalności przez lata od początku jej założenia i tym samym możliwe jest porównanie osiąganych przychodów w odpowiednich okresach oraz że zmiana wpisu miała charakter jedynie porządkowy, a nie wskazujący na odmienny charakter i rodzaj działalności gospodarczej w marcu 2020r. i marcu 2021r.
Z powyższych względów zaskarżoną decyzję ocenić zatem należy jako wadliwą.
W wydanej decyzji Prezes ZUS nie odniósł się do powyższych okoliczności, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza rodzaju faktycznie wykonywanej przez stronę skarżącą działalności będącej działalnością przeważającą. Nie udzielił również stosownych do okoliczności pouczeń. Nadto organ dokonał nieprawidłowej wykładni analizowanego przepisu § 10 ust. 2a rozporządzenia. Takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, gdyż pomija kwestię prowadzenia faktycznej, przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID- 19.
Ponieważ rozpoznanie sprawy będzie wymagało przeprowadzenia postepowania dowodowego w znacznej części, zasadnym stało się uchylenie także decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględni wyrażone w uzasadnieniu stanowisko Sądu i przyjmie, że ustawodawca nie zastrzegł w przepisach rozporządzenia, że chodzi o kod PKD wpisany jako rodzaj przeważającej działalności w odpowiednim rejestrze, zatem miarodajna dla zwolnienia jest faktycznie prowadzona jako przeważająca działalność gospodarcza.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło