III SA/Gl 1319/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla strony skarżącej radcę prawnego z urzędu. Wraz ze skargą w przedmiotowej sprawie, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z wypełnionego urzędowego formularza PPF wynika, że wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że od 3 lat jest osobą niepracującą: z powodu wyroku Sądu Okręgowego w C. , zajęcia kont bankowych i towarów należących do naszej firmy "A" oraz powiadomienie naszych kontrahentów o czynnościach komorniczych. Wszystko to spowodowało zawieszenie naszej działalności we wrześniu 2009 r. na okres 2 lat. Po tym okresie, działalność gospodarcza została zlikwidowana przez wnioskodawcę. We wrześniu 2011 r. skarżący zarejestrował się wraz z małżonką jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca oświadczył, że poszukuje pracy zarówno na własną rękę, jak i za pośrednictwem urzędu pracy, a poza tym, podwyższa wraz z żoną swoje umiejętności poprzez egzaminy państwowe i indywidualne dokształcania. Strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie razem ze swoją żoną I.S. . Z oświadczenia skarżącego wynika, że ani on, ani jego żona nie posiadają żadnego majŧku, żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Strona posiada szereg niespłaconych kredytów: w [...] na kwotę 100.000 zł; w [...] w wysokości 23.500 zł oraz niespłacony wyrok Sądu Okręgowego w C. (sygn. akt: V GA 46/09). Na miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się kwoty doraźnej pomocy, udzielane przez: ojca skarżącego (490 zł przeznaczane na opłaty za media) oraz ojca jego żony (400 zł przeznaczane na zakup żywności). Do akt wnioskodawca załączył dwa zaświadczenia z dnia 27 stycznia 2012 r., stwierdzające, że zarówno on sam, jak i jego żoną są zarejestrowani od dnia 27 września 2011 r., jako osoby bezrobotne i nie posiadają prawa do zasiłku. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 21 września 2012 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować rzeczywisty i aktualny stan majątkowy strony i jej małżonka. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał: zaświadczenia o tym, że w dniu 22 września 2009 r. skarżący i jego małżonka zgłosili w ewidencji działalności gospodarczej informację o zawieszeniu od tego dnia wykonywania działalności gospodarczej (odpowiednio: Z. S. PUH ""B" " i I. S. PUH ""A" " S.C.); dwie decyzje z dnia [...] r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisów obejmujących działalność gospodarczą wykonywaną przez skarżącego i jego żonę; zaświadczenia z dnia 27 stycznia 2012 r., stwierdzające, że skarżący i jego małżonka są zarejestrowania w Urzędzie Pracy, jako osoby bezrobotne od dnia 27 września 2011 r. i nie posiadają prawa do zasiłku. W aktach znajduje się również pismo z [...] z dnia 24 maja 2012 r., odmawiające zgody na zawarcie ugody odnośnie spłaty zadłużenia wynikającego z umowy kredytu, pismo skarżącego z dnia 19 września 2011 r. z prośbą o odroczenie spłaty kredytu; oświadczenie I.S. , siostry wnioskodawcy, z którego wynika, że strona i jej małżonka od września 2009 r. wynajmują od niej dom znajdujący się w W. Do czerwca 2010 r. pobierała od nich czynsz w wysokości 500 zł, jednak aktualnie odstąpiła od pobierania czynszu, z uwagi na trudną sytuację finansową swojego brata i jego żony. Do oświadczenia tego dołączona jest kserokopia umowy najmu budynku mieszkalnego. Z oświadczenia K. B. wynika, że udziela dorywczej pomocy finansowej swojej córce I. S. i jej mężowi w wysokości 400 zł miesięcznie. Z oświadczenia H. S. wynika, że udziela dorywczej pomocy finansowe swojemu synowi i jego żonie w kwocie 490 zł miesięcznie. Strona dołączyła do akt cztery kserokopie postanowień wydanych przez sądy powszechne, w których wnioskodawca i jego żona zostali zwolnieni od kosztów sądowych (są to orzeczenia z sierpnia i października 2012 r.). Wraz z tymi materiałami wpłynęło do akt pismo przewodnie wnioskodawcy z dnia 15 października 2012 r. W piśmie tym strona oświadczyła, że nie posiada z żoną żadnych kont bankowych, ani osobistych, ani firmowych. Wszystkie konta zostały zlikwidowane w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi i likwidacją firm. Na stałe małżonkowie S. zameldowani są w mieszkaniu K. B. (teścia strony) w C. , jednak faktycznie mieszkają w budynku mieszkalnym w W. , będącym własnością siostry strony – I.S. . Od ponad dwóch lat nie płacą już jej czynszu z powodu braku środków finansowych. Wnioskodawca stwierdził ponadto, że pomocy udzielają jemu i żonie sąsiedzi, znajomi i rodzina, lecz, razem z żoną, nie mają odwagi prosić ich o jakiekolwiek oświadczenia w tej kwestii. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku Z. S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący wykazał swoja sytuację materialną w sposób dostatecznie przejrzysty. Analiza zgromadzonego materiału źródłowego pozwoliła dojść do wniosku, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem ze swoją żoną, I. S.. Małżonkowie mieszkają aktualnie w lokalu stanowiącym własność siostry skarżącego, I.S. , która obecnie nie pobiera od nich czynszu (co wynika ze złożonego przez nią oświadczenia). Obecnie, strona skarżąca i jej małżonek nie uzyskują żadnego dochodu – nie prowadzą swoich firm, nie pracują. Z oświadczeń ojca i teścia wnioskodawcy wynika, że przekazują oni swym dzieciom łącznie kwotę 890 zł, która jest przeznaczana przez nich na zakup żywności i uregulowanie rachunków związanych z użytkowaniem tego lokalu mieszkalnego. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy prowadzi do wniosku, że z pewnością nie stać go na uiszczenie kosztów sądowych, a tym bardziej nie będzie on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.