III SA/Gl 1320/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2016 r. i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. J. S. wraz ze skargą na powyższą decyzję, złożyła na druku urzędowego formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że utrzymuje się z działalności gospodarczej. Na utrzymaniu skarżącej pozostaje cały dom, jej mąż i dzieci. Jej sytuacja finansowa jest bardzo ciężka. Strona pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym razem ze swoim mężem M. oraz synami: K. ([...] lat) oraz T. ([...] lat). Strona skarżąca jest właścicielem domu o powierzchni 120 m 2. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Dochód z prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w kwocie 1.355 zł miesięcznie stanowi jedyny dochód jej wspólnego gospodarstwa domowego. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 7 listopada 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Postanowieniem z 30 listopada 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy z uwagi na brak odpowiedzi na wezwanie z 7 listopada 2016 r. W piśmie nadesłanym 9 grudnia 2016 r. (data wpływu do Sądu), uznanym zarządzeniem z 29 grudnia 2016 r. za sprzeciw, skarżąca wyjaśniła, że nie posiada konta bankowego. Dodała, że jej mąż nie pracuje gdyż sprawuje opiekę nad ich synem, który jest po chorobie [...]. Jako uzupełnienie danych do akt sprawy nadesłano: - orzeczenie o niepełnosprawności syna K. S.; - potwierdzenia wpłat za media; - formularz obliczeniowy zaliczki na podatek dochodowy za październik 2016r, - sumowanie księgi za rok 2016 oraz październik 2016 r.; - PIT-36 za 2016 r., PIT/B za 2016 r., PIT/O za 2016 r. z informacją o dzieciach i poświadczeniem odbioru; - wydruk z przychodów i rozchodów za październik 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – sąd rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 §2 pkt 6 – 8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprzeciw, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że J. S. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca w niniejszej sprawie bez wątpienia zdołała wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jej wniosku. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że rozstrzygnięcie swoje referendarz sądowy oparł na faktycznym braku istotnych materiałów źródłowych. Wraz ze sprzeciwem skarżąca nadesłała brakujące materiały źródłowe. Wykazała, że jej mąż nie pracuje, jednakże sprawuje stałą opiekę nad ich niepełnosprawnym synem K. S., który jest po chorobie [...] oraz zgodnie z orzeczeniem z [...] r., wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy posiada 1.355 zł miesięcznie, które w całości przeznacza na opłaty, utrzymanie rodziny oraz leczenie [...] syna. Stwierdzić należy, że wynagrodzenie skarżącej z tytułu z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej nie wystarczy na poniesienie choćby częściowych kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącej i jej rodziny gdyż w całości przeznaczany jest na bieżące utrzymanie oraz leczenie. Wobec wskazanych okoliczności Sąd zmienił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i wniosek skarżącej uwzględnił w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.