III SA/Gl 1324/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy stwierdzenia nieważności) p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, jakie wystosowano do skarżącego także w osiemnastu innych sprawach, wniósł on o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podniósł, że w wyniku zajęć rachunków bankowych oraz ruchomości dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym kwoty [...] zł jego przedsiębiorstwo utraciło płynność finansową oraz wiarygodność kredytową i obecnie prowadzone jest jedynie "w minimalnym zakresie". Podkreślił również, że niedawno zatrudnił pracownika i że zapłata kosztów sądowych spowoduje konieczność jego zwolnienia, a następnie likwidację działalności gospodarczej oraz "zepchnięcie wnioskodawcy oraz najbliższych na skraj bankructwa i pozbawienia środków do życia (pozostałaby kwota stanowiąca dochód żony do spłaty kredytów oraz do życia 4 osób)." Według wniosku dochód ów to wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto, zaś wspomniane cztery osoby to poza skarżącym i jego małżonką jego syn i synowa, będący bezrobotnymi. Dochód uzyskiwany przez skarżącego z działalności gospodarczej określono na kwotę [...] zł brutto. Wnioskodawca wskazał następujące składniki majątku swojego i małżonki: udział we współwłasności domu, w którym zamieszkuje, prawo do lokalu użytkowego, a nadto dwa samochody osobowe, dwa ciągniki i naczepę – oprócz samochodu wykorzystywanego przez małżonkę stanowią one przedmiot zastawu bankowego. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku m. in. poprzez nadesłanie wyciągów bankowych ze wszystkich rachunków bankowych oraz udokumentowanie okoliczności związanych z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący nadesłał w szczególności: wyciąg z rachunku bankowego należącego do niego oraz jego małżonki (generalnie dokumentuje on wydatki łączące się z codziennym życiem, wypłaty dokonane w bankomacie oraz wpływy świadczeń ze stosunku pracy małżonki skarżącego; ujemne saldo końcowe na dzień [...] r. wyniosło [...] zł), dokumenty dotyczące kredytów spłacanych przez skarżącego, zaciągniętych na zakup wymienionych wyżej samochodów i naczepy obciążonych zastawem rejestrowym (według nich suma aktualnego zadłużenia z tego tytułu zamyka się kwotą [...] zł, a suma miesięcznych rat – [...] zł. Ponadto z dokumentów tych, a ściślej z zaświadczenia [...] z dnia [...] r., wynika, iż rachunek skarżącego przeznaczony dla potrzeb działalności gospodarczej został zamknięty "z uwagi na brak operacji", przy czym "na rachunku ciążył tytuł egzekucyjny wierzyciela Izba Celna w K. na kwotę [...] PLN, zrealizowany w łącznej kwocie [...] PLN )", zaświadczenie o zarobkach małżonki skarżącego (zgodnie z jego treścią wynagrodzenie to wynosi miesięcznie [...] zł brutto, co daje [...] zł netto), odpisy dokumentów rachunkowych odnoszących się do działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (według nich w okresie od [...] do [...] r. suma przychodów z tej działalności wyniosła [...] zł, suma zakupów [...] zł, a innych wydatków [...] zł. Jeśli chodzi o wysokości miesięczne tych wskaźników, to najniższe z nich to odpowiednio: [...] zł, [...] zł i [...] zł /w [...]/, a najwyższe odpowiednio: [...] zł, [...] zł /w [...]/ i [...] zł /we [...]/. Wydatki w przedsiębiorstwie skarżącego we wskazanym okresie osiągnęły zatem łączną wysokość [...] zł, zaś dochody – [...] zł), zeznania podatkowego za [...] r. (skarżący wykazał w nim przychód z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł), deklaracji VAT-7 za okresy od [...] r. do [...] r. (najniższą podstawę opodatkowania wykazano w nich w [...] – [...] zł, najwyższą w [...] – [...] zł), postanowień o wpisie zastawów, decyzji z dnia [...] r. o uznaniu synowej skarżącego za osobę bezrobotną oraz decyzji o utracie z dniem [...] r. statusu bezrobotnego przez jego syna. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, iż w jego najogólniej rozumianej sytuacji materialnej powyższa przesłanka została spełniona. W tych ramach w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na niewykonanie wezwania w części mającej istotne znaczenie dla rozpoznania wniosku. I tak wnioskodawca nie nadesłał wyciągu z rachunku bankowego wykorzystywanego w jego działalności gospodarczej. Nie ulega przecież wątpliwości, że ze względu na skalę tej działalności, m. in. zatrudnianie pracownika, musi on taki rachunek posiadać, co wynika np. z regulacji art. 47 ust. 4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Skarżący nie zastosował się też do wezwania o udokumentowanie wskazywanych przez niego okoliczności związanych z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem egzekucyjnym. Jeżeli bowiem ostatnia wzmianka o wspomnianym postępowaniu, jaką można wyczytać w przedłożonej dokumentacji, pochodzi z [...] r., to okoliczności te można uznać za co najwyżej uprawdopodobnione, a nie udowodnione. W konsekwencji nie daje się wykluczyć, iż zaległości podatkowe skarżącego zostało już spłacone w całości lub w dużej części, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wysokość przychodów i obrotów wykazywanych przez niego w przedstawionych dokumentach podatkowych i rachunkowych, przewyższających znacznie kwotę egzekwowanych należności. Treść przywołanych dokumentów wzmacnia podniesione wątpliwości i tym samym nie pozwala uwzględnić wniosku. Nie potwierdza ona wszak zawartych w tym wniosku oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej jedynie w niewielkim zakresie, o bardzo złej kondycji finansowej przedsiębiorstwa wnioskodawcy oraz o wysokości wynagrodzenia jego małżonki, zaniżonej we wniosku nieomal o połowę. Jest wręcz przeciwnie, skoro analizowane wskaźniki przyjmują wartości, które po pierwsze są wprost nieporównywalnie większe nawet od sumy wszystkich należnych wpisów, jakie skarżący obowiązany jest uiścić w swych sprawach (tj. kwoty [...] zł), a po drugie cechują się utrwaloną stabilnością. To, że przedsiębiorstwo wnioskodawcy prosperuje całkiem efektywnie, wynika także z wysokości wydatków, które pokrywane są z uzyskiwanych przychodów, jednak mimo to pozwalają na osiągnięcie znacznego dochodu. Wysokość ta również niewspółmiernie przekracza przecież wspomnianą sumę wpisów. Jako koronny przykład ilustrujący to spostrzeżenie można przywołać kwotę, jaką we [...] r. – a więc w miesiącu, kiedy skarżącego wezwano o wpis, a zatem gdy powinien się on liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i odłożyć na ten cel potrzebne środki lub poczynić stosowne oszczędności – przeznaczył on na "inne" wydatki ([...] zł). Nietrudno wyliczyć, że stanowi ona nieomal sześciokrotność tej sumy, co jest faktem tym bardziej znamiennym, iż w tamtym miesiącu na zakupy przeznaczono w przedsiębiorstwie skarżącego kwotę jeszcze wyższą ([...] zł). W ocenie rozpoznającego wniosek nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby w strukturze tych wydatków znalazły się środki na cele postępowania sądowego. Wydatek zbliżony do sumy rat kredytów opłacanych miesięcznie przez skarżącego nie powinien się bowiem w opisanym stanie rzeczy łączyć ani z uszczerbkiem utrzymania koniecznego jego i jego rodziny, ani z zaburzeniem płynności finansowej jego przedsiębiorstwa. Niezależnie od dotychczasowych spostrzeżeń warto zwrócić uwagę, iż przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawiają też okoliczności związane z małżonką skarżącego. Osiąga ona wszak stałe dochody, a do jej dyspozycji pozostaje jeden z wymienionych we wniosku samochodów – ten, który nie jest obciążony zastawem rejestrowym, wobec czego może stanowić przedmiot rozporządzeń. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.