III SA/Gl 1326/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-11-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania, która jest całkowicie ubezwłasnowolniona i utrzymuje się wraz z opiekunem z rent socjalnej i chorobowej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Strona postępowania, która jest całkowicie ubezwłasnowolniona i utrzymuje się wraz z opiekunem z rent socjalnej i chorobowej, a łączny dochód gospodarstwa domowego jest relatywnie niski w stosunku do kosztów utrzymania, wykazuje brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym należy przyznać jej prawo pomocy w całości, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Przedstawiciel ustawowy skarżącego M.K., całkowicie ubezwłasnowolnionego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący mieszka z ojcem, który jest jego opiekunem. Dochód gospodarstwa domowego składa się z renty socjalnej skarżącego (593 zł) i renty chorobowej ojca (728 zł), a także świadczenia rodzinnego (153 zł), co daje łącznie 1.327 zł netto. Opłaty za mieszkanie i media wynoszą około 392 zł miesięcznie, a dodatkowo istnieją koszty zakupu opału, żywności, odzieży i leczenia.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
Przedstawiciel ustawowy strony skarżącej R.K. złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku zawartego na urzędowym formularzu PPF, strona stwierdziła, że jego syn M.K. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną. Z powodu choroby [...] ([...] i [...] i uzależnień mieszanych) jest bezradny życiowo.
Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim ojcem i opiekunem – R.K.. Strona zajmuje wraz ze swoim ojcem mieszkanie socjalne o powierzchni 40 m2. Na dochód tego gospodarstwa domowego składa się renta socjalna w kwocie 593 zł brutto wypłacana stronie i renta chorobowa w kwocie 728 zł, którą otrzymuje ojciec strony, będący jej przedstawicielem ustawowym.
W bankach zaciągnięte zostały kredyty na zakup opału. W związku z kosztami utrzymania mieszkania i opłatami za media, rachunek bankowy w (...) Bank obciążony jest stałym debetem odnawialnym do kwoty 1.400 zł.
Do wniosku przedstawiciel ustawowy skarżącego dołączył wydruk z rachunku bankowego, obrazujący wszelkie operacje dokonane w banku (...) w obrębie jednego miesiąca; oraz rachunki opłat miesięcznych za: gaz (134,47 zł); mieszkanie (101,06 zł); energię elektryczną (121,16 zł) oraz opłata za media (36 zł).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku M.K. należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego w osobie adwokata należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego strony doprowadziła do wniosku, że spełniła ona wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca działający przez swojego przedstawiciela ustawowego udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób wystarczający. Z analizy przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy w całości. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim ojcem. Jest on osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną. Zarówno wnioskodawca, jak i jego ojciec otrzymują renty z ZUS-u (skarżący – socjalną, jego ojciec – chorobową), na rachunek bankowy wpływa jeszcze kwota 153 zł tytułem świadczenia rodzinnego. W efekcie łączny dochód netto na wspólne gospodarstwo domowe skarżącego zamyka się w kwocie 1.327 zł. Uwzględniając stan zdrowotny skarżącego i jego opiekuna, uniemożliwiający de facto podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej, należy stwierdzić, że jest to w istocie kwota relatywnie niska. Łącznie opłaty związane z utrzymaniem lokalu socjalnego zamykają się w kwocie około 392 zł miesięcznie. Są to jednak tylko same opłaty. Tymczasem pozostają jeszcze koszty zakupu żywności, odzieży, leczenia. Istotną pozycją w budżecie domowym z pewnością zajmują koszty związane z zakupem opału.
Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, z czego wynika, że nie jest także w stanie ustanowić we własnym zakresie pełnomocnika procesowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skutkowało to ustanowieniem dla niego adwokata z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło