III SA/Gl 1329/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z 2 marca 2021 r. znak 020000/71/RDZ-B6-ODW-36522/2021/RED Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako Prezes ZUS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 – dalej jako kpa) w zw. z art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. – dalej jako ustawa COVID), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 5 lutego 2021 r., odmawiającą S. D. (dalej również jako strona, skarżąca) zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Strona w dniu 19 grudnia 2021 r. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. ZUS Oddział w B. decyzją z dnia 5 lutego 2021 r., odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Solidarnościowy FGPŚ za listopad 2020r. bo stwierdził, że strona nie spełniła ku temu przesłanek wynikających z art. 31 zo ust. 10 ustawy COVID 19. Wskazany we wniosku kod PKD działalności 56.10.A. prowadzonej przez stronę, uprawniający do zwolnienia nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie płatników którzy na dzień 30 września 2020 r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem uprawniającym do zwolnienia ze składek. Od tego rozstrzygnięcia strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uwzględnienie wniosku. Zaskarżoną decyzją z 2 marca 2021 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podtrzymał stanowisko ZUS Oddział w B., że do dnia 30 czerwca 2021 r. strona nie miała zgłoszonej przeważającej działalności oznaczonej kodem PKD 56.10.A uprawniającym do zwolnienia. Organ wskazał, iż wg rejestru CEDIG zgłoszenie zmiany przeważającego kodu PKD nastąpiło po 30 września 2020r. W skardze do WSA w Gliwicach strona zakwestionowała legalność wydanej decyzji. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, że zmiana kodu na uprawniający do zwolnienia została dokonana dopiero we wrześniu 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona. We wniosku z 19 stycznia 2021 r. dotyczącym zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. skarżący jako kod przeważającej działalności wskazał PKD 56.10.A. Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 1842) na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 77.39.Z, 79.ll.A, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek, był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Organ stwierdził, że wg stanu na 30 czerwca 2020 r. kod działalności wykazany we wniosku nie został potwierdzony jako przeważający albowiem wg rejestru Regon działalność strony oznaczona kodem 56.10.A została dopisana po 30 września 2020r. Natomiast w ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej, a nie deklarowanej. Rejestr podmiotów Regon prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi, ale o charakterze wzruszalnym, zatem takiego, które może być obalone dowodami przeciwnymi. Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. (tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15, publ. https://legalis.pl). Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że sama treść wpisu do CEIDG w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu. Należy zauważyć, że z akt sprawy w tym wypisu CEIDG wynika iż strona od 2015r. posiada zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % , powyżej 4,5 % i powyżej 18% i prowadzi pensjonat gospodarstwo agroturystyczne w T. Zestawiając te fakty ze sobą uznać należy, iż goście gospodarstwa agroturystycznego i klienci strony spożywają napoje alkoholowe w miejscu prowadzenia prze zeń działalności gospodarczej co oznacza, iż organ dysponując dowodami wskazanymi powyżej nie wyjaśnił w istocie stanu faktycznego w sprawie i nie dokonał ich analizy co do ustalenia rodzaju przeważającej działalności gospodarczej jaką strona prowadzi. Jeżeli bowiem jak to wynika z CEDIG działalność wg kodu PKD 56.10.A jest prowadzona i jest to rodzaj działalność przeważającej to powyższe oznaczałoby, iż decyzja wydana w sprawie jest wadliwa. W tym zakresie koniecznym jest jednak przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność ustalenia rodzaju przeważającej działalności gospodarczej jaką strona prowadziła w odniesieniu do okresu co do którego wnioskowała o zwolnienie z obowiązku płacenia należności z tytułu składek. Z powyższego wynika, że w zakresie ustalenia stanu faktycznego zachodzą istotne braki, co wskazuje, że organ naruszył art. 7 K.p.a. stanowiący, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto zauważyć należy, że organ w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie dochował swych obowiązków, w szczególności w zakresie informowania. Stosownie bowiem do art. 9 K.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast w piśmie z 17 lutego 2021 r. organ poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, ale nie poinformował o tym, że jeśli skarżący dysponuje dowodami, że prowadził inną działalność niż wpisana do CEIDG, to powinien je przedłożyć. Stosownie natomiast do art. 79a § 1 Kpa, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wyżej przedstawionego stanowiska Sądu. Przeprowadzi postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie jaka działalność strony ma charakter przeważający i wyda rozstrzygnięcie stosowne do wyników poczynionych ustaleń. Podsumowując, Sąd stwierdził, że organ naruszył art. art. 7, 9, 77 § 1 i 79a § 1 K.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS.