III SA/Gl 1333/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2006 r. przy udziale – sprawy ze skargi T. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]zł [...]gr ([...] złote [...] groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] r. M. Ś. zwrócił się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C. o wydanie orzeczenia niezbędnego dla uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu [...] r. na podstawie art. 3, art. 4 i art. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328) Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C. orzeczeniem nr [...] zaliczył M. Ś. do [...] stopnia niepełnosprawności na okres od [...] r. do [...] r. Orzeczenie doręczono wnioskodawcy w dniu [...] r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Dowód w aktach sprawy. Pismem z dnia [...] r. T. Ś., matka wnioskodawcy, odwołała się od powyższego orzeczenia. Wniosła o jego zmianę w pkt 4 i 5, gdyż ustalony stopień niepełnosprawności syna datuje się od [...] r., a w tej dacie nie miał on jeszcze 21 lat. Od tego czasu wymaga też stałej opieki osoby drugiej, leczenia farmakologicznego i jest częściowo ubezwłasnowolniony. Na potwierdzenie swoich twierdzeń załączyła "Zaświadczenie" z [...]r. wydane przez Sąd Rejonowy w C., sygn. akt [...], że została ustanowiona opiekunem ubezwłasnowolnionego częściowo M. E. Ś. urodzonego [...]r. w C., syna J. i T. i złożyła [...]r. wymagane prawem przyrzeczenie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w C. z [...] r., sygn. akt [...] o ubezwłasnowolnieniu częściowym syna M., z powodu [...]– przejawiającej się [...] i "Kartę leczenia szpitalnego" z [...] r. potwierdzającą jego pobyt na oddziale [...] w okresie od [...] r. do [...] r., po wypadku [...] w czasie którego doznał głównie urazu [...]. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C. po ponownym przeanalizowaniu sprawy nie znalazł podstaw do zmiany swojego orzeczenia i przekazał przedmiotowe odwołanie Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] celem rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy pozostawił wniesione odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniesiono, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonym w § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz.1328). Podkreślono, że zaskarżona decyzja została doręczona T. Ś. w dniu [...] r., a tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. Skarżąca zaś wniosła odwołanie [...] r. czyli po terminie do jego zaskarżenia i bez załączenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu co skutkowało pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia. Postanowienie zostało doręczone skarżącej [...] r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Pismem z dnia [...] r. (data stempla pocztowego) T. Ś. zwróciła się wnioskiem m.in. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższego postanowienia. Ponieważ pismo ostało złożone w terminie zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego zwrócono się o jego sprecyzowanie. W odpowiedzi na wezwanie T. Ś. oświadczyła, że przedmiotowe pismo stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na sporne postanowienie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że skarżaca nie przedstawiła argumentów, które uprawdopodobniły iż uchybienie terminu nastapiło bez jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, w skrócie p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Zaś stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W tym trybie kontroli zostało poddane zaskarżone postanowienie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela stanowisko organu odwoławczego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Za gołosłowne należy uznać twierdzenie organu o uchybieniu przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania. W aktach sprawy brak jest bowiem dowodu doręczenia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna M. Ś. z dnia [...] r. nr [...] T. Ś., która jest jego opiekunem prawnym. Okoliczność ta była znana organom orzekającym, gdyż stosowny zapis widnieje we wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. Pomimo adnotacji o treści "częściowo ubezwłasnowolniony przez sąd w C." organ orzekający nie wyjaśnił tej kwestii. W szczególności nie ustalił od kiedy i dlaczego M. Ś. został częściowo ubezwłasnowolniony i kto jest jego opiekunem prawnym. Orzeczenie o niepełnosprawności doręczył M. Ś.. Zostało ono zaadresowane na niego imiennie i on potwierdził jego odbiór (dowód w aktach sprawy). Nie zauważył powyższego uchybienia organ odwoławczy mimo, że wnosząc odwołanie od wydanego orzeczenia T. Ś. załączyła stosowne dokumenty. Wynika z nich jednoznacznie, że w dacie wydania orzeczenia o niepełnosprawności M. Ś. był częściowo ubezwłasnowolniony, a ona była jego opiekunem prawnym i to jej imiennie winno być doręczone sporne orzeczenie o niepełnosprawności, jak również z tej przyczyny winna ona uczestniczyć w postępowaniu w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna. Sąd zauważa, stosownie do zapisu art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. W przedstawionych Sądowi aktach sprawy nie ujawniono dowodu doręczenia skarżącej orzeczenia z dnia [...] r. o stopniu niepełnosprawności jej syna M.. Nie potwierdziła też, jak twierdzi organ odwoławczy, w dniu [...] r. jego odbioru. Na marginesie należy zauważyć, że dopiero od daty wniesienia odwołania czyli [...] r. organy obu instancji całą korespondencje w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności M. Ś. kierują imiennie na jego matkę. W tym miejscu należy przypomnieć, że art. 30 k.p.a stanowiący kryteria zdolności do udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi, że zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się wg przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli. Art. 40 wskazanej ustawy stanowi, że organ administracji publicznej doręcza pisma stronie za pokwitowanie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Art. 16 § 2 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona z zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego. Należy podkreślić, że w świetle znajdujących się w aktach sprawy dokumentów bezspornym jest, że z dniem [...] T. Ś. została ustanowiona przez sąd opiekunem ubezwłasnowolnionego częściowo syna M. i jej winno zostać doręczone orzeczenie o niepełnosprawności syna. Dopiero od daty jego doręczenia będzie biegł wskazany przez organ odwoławczy termin 14 dni do wniesienia odwołania od wydanego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności przez osobę zainteresowaną lub przedstawiciela ustawowego określony w § 16 ust.1 rozporządzenia z dnia 15 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1382). Art. 13 ust. 5 tegoż rozporządzenia stanowi, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (..) doręcza się na piśmie osobom zainteresowanym lub przedstawicielom ustawowym (§ 7 ust.3) w terminie 14 dni od dnia posiedzenia w sprawie. Postępowanie odwoławcze reguluje zaś art. 19 ust. 3 stanowi, że "Powiatowy zespół i wojewódzki zespół, w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, wydaje: 1) orzeczenie o umorzeniu postępowania; 2) postanowienie w sprawie: a) uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, b) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, d) niedopuszczalności wniesienia odwołania; 3) zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu do jej załatwienia. 4) Przewodniczący powiatowego zespołu oraz wojewódzkiego zespołu mogą w formie pisemnej upoważnić członka zespołu do załatwiania spraw w jego imieniu w zakresie określonym przepisami niniejszego rozporządzenia. Ustalenia dotyczące prawidłowego doręczenia orzeczenia muszą być zgodne z prawem i bezsporne, gdyż stanowią jedyną przesłankę wydania zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy dokonał zaś w tym zakresie błędnych, gdyż doręczenie orzeczenia osobie której ono dotyczy, ale częściowo ubezwłasnowolnionej nie wywołuje skutków prawnych, a w konsekwencji wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem prawa i jako takie nie mogło się ostać. Przypomnieć należy, że art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W niniejszej sprawie organ "pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia" ze względu na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym organ odwoławczy w wydanym postanowieniu nie posłużył się zwrotem ustawowym. Nie miało to jednak wpływu na wynik postepowania. Mając na względzie powyższe wywody, wobec stwierdzenia wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa procesowego, na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Orzekł tylko o zwrocie kosztów dojazdu, ponieważ w pozostałym zakresie skarżąca korzystała z prawa pomocy w tym zakresie. Nie orzekł o zastosowaniu art. 152 powyższej ustawy, gdyż zaskarżone postanowienie nie podlegało wykonaniu.