III SA/Gl 1334/04

Dnia 11 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 roku sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody Ś. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego: oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika J. D., działając na podstawie art. 15 i 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy w związku z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania P. C., z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w C.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wskazano, że organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił postępowanie prowadzone z wniosku J. D. o wymeldowanie P. C. z miejsca pobytu stałego, bowiem wydanie decyzji w tej sprawie uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. rozpoznania przez Sąd Rejonowy w C. sprawy z wniosku P. C. przeciwko J. D., dotyczącej pozbawienia możliwości zamieszkiwania lokalu nr [...] przy ul. [...] w C.. Następnie nawiązano do treści zażalenia wyjaśniając, że pełnomocnik J. D. nie wnosi zastrzeżeń co do zasadności zawieszenia postępowania. W zażaleniu przedstawiono tło konfliktu pomiędzy J. D., a jego wnuczkiem P. C.. Konflikt ten doprowadził do fizycznego i psychicznego załamania J. D., a ponadto obawia się on o swoje życie. Względy humanitarne przemawiają za szybkim zakończeniem sprawy. Odnosząc się do zażalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisem merytorycznym do rozpatrzenia wniosku o wymeldowania P.C. jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Po nowelizacji tej ustawy z dniem 1 maja 2004 r. przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zasadnicze znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie lokalu oraz jaki był charakter i przyczyny opuszczenia. W tej kwestii ostatecznie wypowie się Sąd Rejonowy w C., do którego przekazana została sprawa z wniosku P. C. przeciwko J. D., w związku z uniemożliwieniem korzystania z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] nr [...] w C.. W tych okolicznościach organ administracji, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zobowiązany był do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd. Powyższe postanowienie zaskarżone zostało, przez pełnomocnika J. D., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi, odnosząc się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołanego w zaskarżonym postanowieniu wskazano, że w sprawie istnieją przesłanki do wymeldowania P. C., bowiem nie mieszkał on w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...], podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie . Uczestnik postępowania P. C. w piśmie procesowym, datowanym [...] 2005 r. wyjaśnił, że jego zamiarem było i jest dalsze zamieszkiwanie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w C.. Dodał, że wezwał J. D. do zwrotu wydatków poniesionych na remont przedmiotowego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Wyjaśnić zatem przyjdzie, że Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, ograniczyć musi swoje rozważania do kwestii istnienia bądź nieistnienie przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z pobytu stałego P.C., z lokalu nr [...] przy ul. [...] w C.. Inaczej rzecz ujmując Sąd w tej sprawie ocenia, czy postępowanie powinno się toczyć, czy też istniały podstawy do jego zwieszenia. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ( w brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2004 r.) ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Rodzi się zatem pytanie czy w świetle przytoczonego przepisu w każdym przypadku, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, może być ona wymeldowana. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, który w pełni podziela skład orzekający, że opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. (por. w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/02, LEX nr systemowy 149535). Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że każda ze stron postępowania przedstawia inne motywy opuszczenia spornego lokalu. Według J. D., inicjatora postępowania, P. C. nigdy nie zamieszkiwał pod adresem C. ul. [...] m. [...]. Nie zgadza się z tym P. C., który złożył wniosek do Prokuratury Rejonowej dla Miasta C. o wszczęcie postępowania karnego przeciwko J. D.. We wniosku tym wskazał, że J. D. wymienił zamki w drzwiach do jego mieszkania, a tym samym uniemożliwił mu korzystanie z przedmiotowego lokalu. Prokuratura Rejonowa odmówiła wszczęcia dochodzenia. Nie znalazła również podstaw do wszczęcia dochodzenia Prokuratura Okręgowa w C., a zatem zgodnie z obowiązującą procedurą wniosek P. C. przekazany został do ostatecznego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w C.. Skoro Sąd Rejonowy w C. właściwy jest do oceny "charakteru opuszczenia" miejsca pobytu stałego przez P. C., to słusznie uznał organ odwoławczy, iż do czasu podjęcia przez Sąd prawomocnego orzeczenia w tym zakresie, postępowanie należało zawiesić. Art. 97 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) wskazuje podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania i stanowi, że organ administracji państwowej "zawiesza postępowanie". Oznacza to, iż w razie wystąpienia jednej ze wskazanych podstaw organ zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, a także z urzędu kontrolować, czy w toku postępowania nie zaistniała taka podstawa. W kontekście dotychczasowych rozważań stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie istniała podstawa do zawieszenia postępowania wynikająca z pkt 4 wyżej powołanego przepisu, bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w C., tj. czy P. C. uniemożliwiono zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu,. W tych okolicznościach Sąd działając na podstawie art. 151 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.