III SA/Gl 1346/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 500,00 zł (słownie: pięćset złotych), a w pozostałym zakresie odmawia przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych (vide: rubryka nr 4.1) skarżąca Spółka podała, że zajmuje się sprzedażą hurtową wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego (vide: rubryka nr 2.7). Wprawdzie jej kapitał wynosi 50.000,00 zł, niemniej jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu 63.944,16 zł. Podobnie jej rachunki w "A" S.A. i "B" na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku odnotowały saldo ujemne wynoszące: (-) 36,43 zł i (-) 48,30 zł. Wyjaśniła, że jej problemy finansowe są skutkiem działań prokuratury rejonowej, która w związku z prowadzonym postępowaniem karnym zablokowała posiadane przez Spółkę środki zgromadzone w "A". Ponieważ złożone zażalenie nie zostało w terminie przekazane do Sądu Okręgowego w C. stało się bezprzedmiotowe, a Spółka została pozbawiona sądowej kontroli zasadności zarządzonej blokady. Konsekwencją powyższego było zwolnienie zatrudnionych pracowników, wobec braku środków na wynagrodzenia, a nadto powstanie zaległości wobec kontrahentów. Ponieważ podejmowano działania zmierzające do uzyskania oszczędności, które nie przyniosły spodziewanych rezultatów, Spółka w chwili obecnej ma trudności z regulowaniem bieżących zobowiązań finansowych. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, tytuły wykonawcze z [...] r., sprawozdanie finansowe za 2015 r. wraz z zeznaniem podatkowym, deklaracje VAT za okres od kwietnia do września 2016 r., wyciągi z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy, raporty kasowe oraz zestawienie środków trwałych. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe w tym przedłożone do akt dokumenty źródłowe uznać należało, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Zauważyć bowiem należy, że skarżąca Spółka choć zadeklarowała w ostatnim roku obrotowym stratę z prowadzonej działalności rzędu 63.944,16 zł (vide: rachunek zysków i strat). To kwota ta stanowiła różnicę pomiędzy przychodem wynoszącym 1.811.457,43 zł, a kosztami jego uzyskania, które w tym okresie kształtowały się na poziomie 1.843.939,69 zł, 16.552,26 zł i 19.009,81 zł. Dla porównania wykazana w 2014 r. strata wynosiła 52.583,10 zł przy przychodach Spółki rzędu 9.271.922,75 zł i kosztach ich uzyskania przekraczających tą kwotę. W ocenie rozpoznającego wniosek nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach ponoszonych przez Spółkę kosztów prowadzonej działalności, przyjmujących dużo wyższe wartości, znalazły się wydatki dotyczące postępowania sądowego. Te bowiem należą do normalnych kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Tym bardziej, że jak ustalono z bilansu Spółki jej kapitał podstawowy jest wielkością stałą. Podobnie jak kapitał (fundusz) zapasowy, który wynosi 461.633,88 zł (według stanu na dzień [...] r.). Ponadto, mimo ponoszonych strat, Spółka zaciągnęła w 2015 r. kredyt w kwocie 605.952,00 zł, który wykazała po stronie pasywów (vide: bilans), choć jej środki w kasie i na rachunkach bankowych na koniec 2014 r. wynosiły 872.514,20 zł. Natomiast na koniec 2015 r. stanowiły kwotę 718.374,57 zł, przy poniesionej stracie wynoszącej 63.944,16 zł. Dodatkowo w bilansie Spółki za 2014 r. wykazała po stronie aktywów udzielone pozostałym jednostkom pożyczki na kwotę 244.500,00 zł, które bilans Spółki za 2015 r. już nie zawierał (vide: krótkoterminowe aktywa finansowe w pozostałych jednostkach). Co istotne w tej samej kwocie zaksięgowała następnie długoterminowe aktywa finansowe w pozostałych jednostkach pod pozycją udzielonych pożyczek w 2015 r. Należy jednak w tym miejscu zauważyć, że [...] r. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w S. wystawił wobec Spółki tytuły wykonawcze i dokonał [...] r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego w "A" S.A. Z wyciągów bankowych, które nadesłano odnoszących się do rachunku bieżącego ustalono, że saldo początkowe na dzień [...] r. wynosiło 571.539,12 zł. Kwota ta po potrąceniu prowizji w wysokości 66,00 zł została zaksięgowana jako przelew wychodzący na rachunek [...] Urzędu Skarbowego w S. (vide: operacja księgowa z [...] r.). Podobnie posiadane na rachunku walutowym środki wynoszące 34.617,05 zł zostały po potrąceniu prowizji w kwocie 14,42 zł zaksięgowane jako przelew wychodzący na rachunek [...] Urzędu Skarbowego w S. (vide: operacja księgowa z [...] r.). Jak bowiem ustalono z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych kierując się zasadą pierwszeństwa postępowania egzekucyjnego przed zabezpieczeniem majątkowym dokonanym w toku postępowania karnego w Prokuraturze Okręgowej w C. wydano postanowienie o uchyleniu zabezpieczenia majątkowego. Z uwagi na to, że obecnie Spółka nie ma już żadnych środków zdeponowanych na ww. rachunkach bankowych. Według wyciągów za wrzesień saldo końcowe obu kont jest ujemne. Co więcej aktywność gospodarczą wykazywała od kwietnia do czerwca 2016 r. (vide: deklaracje VAT-7). Natomiast od lipca do września 2016 r. jej podstawa opodatkowania dla celów podatku VAT wynosiła "0,00 zł". W tej sytuacji przyjąć należało, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie w części polegającej na zwolnieniu skarżącej Spółki z każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 500,00 zł. Tym bardziej, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną, którą Spółka zaskarżyła do tut. Sądu. A ponieważ w pozostałych sprawach o sygn. III SA/Gl 629/16 i III SA/Gl 637/16 jej wnioski o zwolnienie z kosztów sądowych - w analogicznym stanie faktycznym - zostały uwzględnione w części dotyczącej każdorazowej opłaty przekraczającej 500,00 zł, dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.