III SA/Gl 1347/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-11-06
Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Jużków, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych z powodu stwierdzenia 100% rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w terenie, co skutkowało nałożeniem sankcji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące płatności obszarowych. Ustalenia kontroli terenowej, potwierdzone przez system informacji geograficznej i analizę materiału fotograficznego, wykazały brak uprawy łubinu na działce rolnej B2, co skutkowało przedeklarowaniem powierzchni i uzasadniało nałożenie sankcji zgodnie z przepisami UE. Skarżący nie przedstawił skutecznych dowodów podważających ustalenia organu.Stan faktyczny
R. B. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2012, deklarując różne uprawy na kilku działkach. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie powierzchni i rodzaju upraw, co skutkowało decyzją organu I instancji przyznającą płatności w obniżonej wysokości i nakładającą sankcje. Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej, przyznając ją w pełnej wysokości, ale utrzymał w mocy odmowę przyznania specjalnej płatności obszarowej do roślin strączkowych i nałożył sankcje z powodu przedeklarowania powierzchni. Skarżący zarzucił nierzetelność materiału pokontrolnego i błędne ustalenia co do uprawy łubinu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi R. B. (B.) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpatrzeniu odwołania R. B. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej oraz przyznał R. B. jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634 ze zm.),
Rozstrzygnięcie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym.
R. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. w dniu [...] r. Wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 wraz z załącznikami graficznymi. W ramach powyższego wniosku Strona zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działkę rolną B o powierzchni [...] ha, do uzupełniającej płatności podstawowej (UPO) działkę rolną o powierzchni [...] ha i do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych motylkowatych drobnonasiennych działkę rolną B2.
Wniosek podlegał kontroli kompletności i zgodności. W postępowaniu przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w K. w oparciu o wniosek Strony, wyniki kontroli administracyjnej danych oraz ustalenia z kontroli terenowej zawarte w Raporcie z czynności kontrolnych nr [...] z dnia [...] r. ustalono, że:
- powierzchnia deklarowana do JPO wyniosła [...] ha, powierzchnia stwierdzona uprawniona do płatności to [...] ha;
- powierzchnia deklarowana do UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych wyniosła [...] ha, powierzchnia stwierdzona uprawniona do płatności to [...] ha;
- na obszarze deklarowanym we wniosku jako działka rolna B2 do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych nie występowała uprawa z tej grupy - cała powierzchnia ([...] ha) deklarowana do tej płatności stanowi powierzchnię przedeklarowaną.
W oparciu o powyższe ustalenia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] , którą przyznał R. B., płatności na rok 2012 w wysokości [...] zł, w tym: JPO w wysokości [...] zł , wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania Stronie płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nałożył sankcję w wysokości [...] zł.
Strona złożyła odwołanie podnosząc, że w materiale fotograficznym nie została udokumentowana uprawa łubinu znajdująca się w środkowej części działki, a która istniała w rzeczywistości. R. B. podniósł również, że we wniosku o dopłatę nie zaznaczył na mapie uprawy ziemniaków i trawy mimo, że we wniosku zadeklarował całość działki.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego AR i MR w C. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej oraz przyznał R. B. JPO w wysokości [...] zł, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 dla R. B. powierzchnia stwierdzona uprawniona do płatności została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 ze zm.). Przy ustalaniu tej powierzchni uwzględniono również wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej na gruntach deklarowanych do płatności.
Organ II instancji przeprowadził analizę poprawności przebiegu czynności kontrolnych na miejscu, poprawności sporządzenia dokumentacji pokontrolnej oraz ustaleń co do stanu faktycznego na deklarowanym do płatności gruncie ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów podniesionych przez Stronę w piśmie odwoławczym.
W wyniku weryfikacji raportu z czynności kontrolnych w oparciu o szkice polowe, wyniki pomiarów oraz fotografie wykonane na deklarowanym gruncie stwierdzono, że korekty wymaga zapis odnoszący się do powierzchni stwierdzonej działki rolnej B. Ponownie pomierzono działkę z uwzględnieniem obszaru widocznego na fotografii [...]-[...] (łąka), który zakwalifikowano do jednolitej płatności obszarowej. Raport z czynności kontrolnych został w tym zakresie skorygowany. Dokonano zmian co do powierzchni tej działki rolnej i usunięto kod nieprawidłowości DR 13+.
Natomiast w odniesieniu do działki rolnej B2, organ II instancji stwierdził, że analiza nie wykazała nieprawidłowości w ustaleniach co do rodzaju uprawy występującej na tej działce oraz klasyfikacji grupy upraw. Organ II instancji stwierdził, że jak wskazuje szkic polowy, fotografie tego obszaru wykonano w różnych częściach działki B w tym w jej części środkowej. Fotografie wykonane były z kilku punktów i obejmujące działkę rolną w kilku ujęciach (w tym w części środkowej) i przedstawiają ściernisko po zbożu. W ocenie organu II instancji materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli na miejscu nie potwierdza, aby na obszarze deklarowanym przez R. B. do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych występowały uprawy kwalifikujące się do objęcia tą płatnością.
Organ odwoławczy uwzględnił korekty Raportu z czynności kontrolnych nr [...] i stwierdził, iż powierzchnia deklarowana przez Stronę do jednolitej płatności obszarowej tj. [...] ha jest w całości uprawniona do tej płatności. Podobnie w odniesieniu do powierzchni deklarowanej do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wyniku kontroli administracyjnej danych oraz kontroli na miejscu potwierdzono, iż cała powierzchnia deklarowana do uzyskania tej płatności jako działka rolna BI ([...] ha) spełnia kryteria kwalifikowalności. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia deklarowana do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym nie spełniała warunku przyznania tej płatności określonego w art. 7 ust. 2b pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz.1164) w związku z § 1 w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie gatunków roślin, do uprawy których może zostać przyznana specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (Dz.U. z 2010 r., Nr 39, poz. 213). W rozpatrywanej sprawie wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła 100,00% , a stwierdzenie rozbieżności pomiędzy Wnioskiem o przyznanie płatności a stanem faktycznym na gruncie na podstawie wyników kontroli na miejscu obligował organ właściwy w sprawie do zastosowania sankcji wynikających z przedeklarowania powierzchni.
Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek nałożenia sankcji z tytułu przedeklarowania powierzchni do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych wynika z art. art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 stanowiącego, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlega odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.U. L 171 z 23.6.2006, str. 90), co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełna kompensację tej kwoty, pozostałe saldo zostanie anulowane.
Organ II instancji stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej przyznania jednolitej płatności obszarowej wymagała uwzględnienia zmiany ustaleń co do stanu faktycznego w oparciu o wyjaśnienia złożone przez Stronę, fotografie wykonane czasie inspekcji terenowej i korektę zapisów Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...].
Natomiast w części dotyczącej przyznania UPO oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] r. nr [...] nie posiada wad prawnych uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1308) i wynosi 732,06 zł. Zatem kwota przyznanej JPO wynosiła [...] zł
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. B. zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnych materiałów pokontrolnych, bowiem fotomapa wskazuje inną uprawę na części działki oznaczonej jako B2 co jest również widoczne na fotomapie w innym odcieniu tej części działki. Nadto zarzucił, iż wykonawca kontroli wprowadził korekty w Raporcie z kontroli tylko w części dotyczącej powierzchni i jednocześnie nie odniósł się do części odwołania dotyczącego uprawy łubinu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ponowną weryfikację sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący stwierdził, że fotografie nr [...]-[...] i [...]-[...] wykonane w czasie czynności kontrolnych na działce rolnej B nie obrazują części działki oznaczonej jako B2 ST, gdzie w rzeczywistości była deklarowana uprawa łubinu lecz pokazują działkę oznaczoną jako B1 - ściernisko po uprawie zboża. Skarżący podkreślił, że zdjęcia załączone do protokołu kontroli obejmują obszary zalesione co jest niemożliwe w przypadku wykonania zdjęć dotyczących działki B2 przy prawidłowo dokonanej kontroli. Nadto wskazał na odmienne odcienie fotomapy, co zdaniem Skarżącego, wskazuje na różne rodzaje upraw. W konkluzji Skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o nierzetelny materiał pokontrolny
W odpowiedzi Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie. W uzasadnieniu organ podkreślił, że Skarżący w postępowaniu o przyznanie płatności nie przedstawił dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów administracji stanowiące podstawę wydanej w sprawie decyzji. Ponadto organ zauważył, że Skarżący pouczony o przysługującym mu uprawnieniu nie złożył zastrzeżeń do wyników kontroli. Natomiast uwagi dotyczące przebiegu i wyników czynności kontrolnych Skarżący zgłosił w marcu roku następującego po roku wnioskowania, kiedy na gruncie rozpoczął się okres przygotowania do nowego okresu wegetacji roślin, a ewentualna ocena szaty roślinnej na deklarowanej działce w odniesieniu do poprzedniego roku stała się niemożliwa. Nadto organ po weryfikacji akt sprawy stwierdził, że w zaskarżonej decyzji uwzględniono cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. Skarżący oświadczył, że łubin zebrano w imieniny K. [...] r. Na pytanie Sadu Skarżący stwierdził, że nasiona kupił w centrali nasiennej w K. - [...] lata wcześniej, a w kolejnych latach wysiewał już własne nasiona. Zebrany łubin sprzedał na wolnym rynku. Nadto Skarżący stwierdził, że dysponuje oświadczeniami świadków, którzy pomagali mu w zbieraniu łubinu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Nie jest tym samym kompetencją Sądu orzekanie co do meritum danej sprawy, czyli co do materialnoprawnych uprawnień i obowiązków strony postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny orzekając na podstawie akt i w granicach danej sprawy, pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne. W świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić, z urzędu lub na wniosek stron, jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.), zwana dalej ustawą o płatnościach oraz przepisy unijne: rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników; Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, ze zm.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ww. ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające (UPO) do powierzchni upraw:
1) (uchylony),
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)
- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.
Zgodnie z ust. 4 pkt. 1 omawianego artykułu wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Warunkiem przyznania płatności uzupełniającej jest więc spełnienie warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej.
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie gatunków roślin, do uprawy których może zostać przyznana specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (Dz.U z 2010 r., Nr 39, poz. 213) specjalną płatnością obszarową do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych są objęte gatunki roślin uprawiane w plonie głównym, między innymi łubin biały (Lupinus albus L.)-pkt 10, łubin wąskolistny (Lupinus angustifolius L.)- pkt 11 i łubin żółty (Lupinus luteus L.)- pkt 12 rozporządzenia.
Spór w niniejszej sprawie pomiędzy Agencją a Skarżącym dotyczył przyjętych przez organ ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni gruntów uprawniających do przyznania UPO do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych. Organ bowiem stwierdził, że nie występowała uprawa z tej grupy, a cała powierzchnia ([...] ha) deklarowana do tej płatności stanowi powierzchnię przedeklarowaną.
Na podstawie protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej dnia [...] nr dok [...], stwierdzono, że uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana.
Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.).
Takie ustalenia obligowały natomiast organ do zastosowania art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w związku z § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO). Weryfikacja wniosku Skarżącego dokonana została w trakcie kontroli na miejscu, do której bez wątpienia organ był uprawniony. Jak wynika bowiem z art. 34 ust. 1 tegoż rozporządzenia powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Mając na uwadze treść zarzutów skargi, podkreślenia wymaga, że płatności przyznawane są do rzeczywistych powierzchni działek rolnych, na których deklarowane są uprawy, a przedmiotem kontroli na miejscu przeprowadzanej przez Agencję jest sprawdzenie obszaru faktycznie użytkowanego rolniczo zgodnie z normami oraz rodzaju upraw w odniesieniu do zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności.
Kontrola na miejscu jest zatem jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych we wniosku danych. Ponadto kontrole na miejscu i wykonywane w ich trakcie pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Prawidłowości tej kontroli i wypływających z niej wniosków Skarżący skutecznie nie podważył.
W § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r. Nr 240 poz. 1605) określone zostały wymogi stawiane jednostkom organizacyjnym, którym można powierzyć kontrolę
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 tegoż rozporządzenia jednostka taka musi zatrudniać, w liczbie zapewniającej sprawne wykonywanie powierzonych kontroli, osoby, które:
a) posiadają:
– wykształcenie wyższe w zakresie rolnictwa, ogrodnictwa, biologii, ochrony środowiska, leśnictwa lub geodezji i kartografii lub
– wykształcenie średnie oraz kwalifikacje w zawodach związanych z rolnictwem, ogrodnictwem, ochroną środowiska, leśnictwem lub geodezją,
b) posiadają, w przypadku osób zatwierdzających raporty z prac w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych, uprawnienia zawodowe w zakresie określonym w art. 43 pkt 1, 2, 5 lub 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287),
c) zostaną przed podjęciem czynności kontrolnych przeszkolone w zakresie odpowiadającym powierzonym im czynnościom;
Jednocześnie jednostka musi zapewniać:
a) sprzęt pomiarowy umożliwiający sprawne przeprowadzanie pomiarów zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009,
b) sprzęt informatyczny i oprogramowanie zapewniające przetwarzanie danych zgodnie z systemem informatycznym posiadanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
c) środki transportu zapewniające sprawne wykonywanie powierzonych kontroli.
Powyższe wyraźnie wskazuje, że osoby przeprowadzające kontrolę muszą posiadać wystarczającą wiedzę, doświadczenie i sprzęt dla prawidłowej oceny jej przedmiotu.
W niniejszej sprawie kontrola została przeprowadzona, zgodnie z powyższymi wymogami, przez "A" z sidzibą w K., metodą Foto, a następnie zatwierdzona przez osoby sprawujące bezpośredni nadzór i posiadające odpowiednie uprawnienia. Nie było więc podstaw do kwestionowania wiarygodności jej ustaleń.
Nie można zatem podzielić zarzutu Skarżącego, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o nierzetelny materiał pokontrolny
Bez wątpienia pozostaje bowiem okoliczność, iż organ ten rozpatrując odwołanie Skarżącego od decyzji organu I instancji dokonał ponownej weryfikacji raportu z czynności kontrolnych. Weryfikacja ta spowodowała uchylenie i zmianę decyzji organu I instancji w zakresie JPO i potwierdziła prawidłowość ustaleń kontroli pomiarów dokonanych w dniu [...] r. w gospodarstwie rolnym Skarżącego w zakresie braku zadeklarowanych przez Skarżącego upraw łubinu uprawniających do przyznania UPO do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych. Z tego też względu zarzuty Skarżącego o tym, iż nie zgadza się z wynikami kontroli w przedmiocie działki rolnej B2 nie mogą zostać uwzględnione. Podczas kontroli w dniu [...] r. ustalenie - potwierdzone w drodze weryfikacji – wskazują bowiem, iż na działce rolnej B2 nie był uprawiany łubin, ustalenia zostały utrwalone w dokumentacji fotograficznej.
Podkreślić przy tym należy, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy) i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach). Rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów, co nie oznacza jednak jego bierności, skoro zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Równocześnie organ udziela niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych bądź prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron, wyłącznie na ich żądanie; na żądanie stron zapewnia im także czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 3 ust.2 pkt 3 i 4 ustawy). Tymczasem Skarżący kwestionując prawidłowość dokonanych ustaleń w trakcie posterowania administracyjnego na potwierdzenie swoich twierdzeń nie przedłożył żadnych dokumentów, ani też nie zgłaszał żadnych świadków. Jak wynika z akt sprawy kopia raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] r. przez wykonawcę kontroli "A" z siedzibą w K. została przesłana przesyłkami poleconymi Skarżącemu w dniu [...] r.- kopia niezatwierdzona przez ARiMR(karta akt adm. 37) oraz w dniu [...] r.- kopia raportu po korektach (karta akt adm. 35), co nie było przez Skarżącego kwestionowane. Skarżący nie złożył zastrzeżeń do wyników kontroli. Natomiast uwagi dotyczące przebiegu i wyników czynności kontrolnych Skarżący zgłosił w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. W trakcie postępowania odwoławczego Skarżący nie składał wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zbioru łubinu w dniu [...] r. ani też nie przedkładał innych dowodów na poparcie swoich twierdzeń w postaci np. rachunków. Zatem Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w C. zasadnie dokonał w [...] r. weryfikacji raportu z czynności kontrolnych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Jak słusznie zdaniem Sądu zauważył organ, nie pozwalało to na ocenę szaty roślinnej na deklarowanej działce w odniesieniu do poprzedniego roku.
Sąd stwierdził, że oświadczenia Skarżącego złożone na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. były spóźnione i nie mogły odnieść spodziewanego skutku.
Wskazania wymaga, iż zaskarżona decyzja - stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a - została należycie uzasadniona. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto osiągnął zasadniczy cel uzasadnienia prawnego jakim jest wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło