III SA/Gl 1348/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-13

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który został już zwolniony z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jego sytuacja majątkowa i zdrowotna uległa pogorszeniu?
Ratio decidendi
Skarżący, który został już zwolniony z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że jego sytuacja majątkowa i zdrowotna uległa znacznemu pogorszeniu, uniemożliwiając mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W takim przypadku przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na pogorszenie stanu zdrowia (utrata wzroku, zawroty głowy, zaniki pamięci) oraz separację małżeńską, co doprowadziło do znacznego pogorszenia jego sytuacji majątkowej. Jego jedynym dochodem był zasiłek chorobowy. Wcześniej został już zwolniony z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla strony skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odpowiedzialności osoby trzeciej) w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. W dniu [...] r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku urzędowego formularza PPF. Wniosek ten obejmował żądanie ustanowienia dla strony profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że w czasie wakacji w bieżącym 2013 r., doznał [...] , czyli [...] (lewego). Na skutek tej choroby utracił on [...] % widoczności w lewym oku. Poza tym, wnioskodawca cierpi na częste zawroty głowy, zaniki pamięci, a choroba wymaga długotrwałego leczenia. Jednocześnie, w chwili obecnej, skarżący ma orzeczoną sądownie separację ze swoją małżonką. W tym stanie rzeczy, stan majątkowy skarżącego uległ wyraźnemu pogorszeniu. Aktualnie strona utrzymuje się jedynie z zasiłku chorobowego, wynoszącego [...] zł. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że obecnie prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedynym jego dochodem jest świadczenie w wysokości [...] zł netto. Strona oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000Euro. Do wniosku skarżący dołączył: postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r. (sygn. akt: [...]) orzekające separację skarżącego z jego żoną M. D. (orzeczenie to jest prawomocne od dnia [...] r.); obszerną dokumentację medyczną oraz zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. wraz z indywidualną kartą wypłaty zasiłków. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku P. D., należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu trzeba odnotować, że mocą wcześniejszego postanowienia referendarza sądowego, wydanego w dniu 9 sierpnia 2013 r., skarżący został już w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, należy jednak podnieść, że wniosek P. D. o ustanowienie adwokata należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla skarżącego w przypadku, gdy ten jest już w sprawie zwolniony od kosztów sądowych poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałby on z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie zastępcy procesowego). W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa uległa rzeczywiście pogorszeniu, w stosunku do sierpnia 2013 r. Aktualnie skarżący pozostaje w separacji ze swoją żoną. Jego jedynym dochodem jest świadczenie w wysokości około [...] zł netto, które przyznane mu zostało na czas określony (od dnia [...] r. do dnia [...] r.). Należy mieć również na uwadze problemy zdrowotne skarżącego, ponieważ stan jego zdrowia w sposób istotny uległ pogorszeniu. Faktem jest, że problemy zdrowotne nie stanowią samoistnej przesłanki, skutkującej uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak nie sposób zaprzeczyć, że problemy zdrowotne w sposób istotny wpływają bezpośrednio na kondycję majątkową wnioskodawcy. Problemy zdrowotne skarżącego powodują, że istotnemu zmniejszeniu uległa jego zdolność do podjęcia zatrudnienia i zdobycia dodatkowego źródła dochodu, ponadto, leczenie schorzeń generuje koszty, czy to w postaci zakupu leków, czy też wizyt lekarskich. Reasumując, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co skutkowało uwzględnieniem jego wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, a de facto o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło