III SA/Gl 1349/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-13
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który został już zwolniony z kosztów sądowych, wykazał przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, a problemy zdrowotne istotnie wpływają na jego zdolność do zarobkowania i generują dodatkowe koszty. W związku z tym, uznać należy, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący P. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wskazał na pogorszenie stanu zdrowia po chorobie, separację z małżonką oraz utrzymywanie się jedynie z zasiłku chorobowego. Do wniosku dołączył dokumentację medyczną i postanowienie o separacji. Wcześniej skarżący został już zwolniony z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla strony skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odpowiedzialności osoby trzeciej) w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu.
W dniu 28 października 2013 r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku urzędowego formularza PPF. Wniosek ten obejmował żądanie ustanowienia dla strony profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że w czasie wakacji w bieżącym 2013 r., doznał [...] , czyli [...] (lewego). Na skutek tej choroby utracił on [...] % widoczności w lewym oku. Poza tym, wnioskodawca cierpi na częste zawroty głowy, zaniki pamięci, a choroba wymaga długotrwałego leczenia. Jednocześnie, w chwili obecnej, skarżący ma orzeczoną sądownie separację ze swoją małżonką. W tym stanie rzeczy, stan majątkowy skarżącego uległ wyraźnemu pogorszeniu. Aktualnie strona utrzymuje się jedynie z zasiłku chorobowego, wynoszącego [...] zł.
Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że obecnie prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedynym jego dochodem jest świadczenie w wysokości [...] zł netto.
Strona oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000Euro.
Do wniosku skarżący dołączył: postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r. (sygn. akt: [...] ) orzekające separację skarżącego z jego żoną M. D. (orzeczenie to jest prawomocne od dnia [...] r.); obszerną dokumentację medyczną oraz zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. wraz z indywidualną kartą wypłaty zasiłków.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku P. D., należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym miejscu trzeba odnotować, że mocą wcześniejszego postanowienia referendarza sądowego, wydanego w dniu 9 sierpnia 2013 r., skarżący został już w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, należy jednak podnieść, że wniosek P. D. o ustanowienie adwokata należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla skarżącego w przypadku, gdy ten jest już w sprawie zwolniony od kosztów sądowych poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałby on z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie zastępcy procesowego).
W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa uległa rzeczywiście pogorszeniu, w stosunku do sierpnia 2013 r. Aktualnie skarżący pozostaje w separacji ze swoją żoną. Jego jedynym dochodem jest świadczenie w wysokości około [...] zł netto, które przyznane mu zostało na czas określony (od dnia [...] r. do dnia [...] r.).
Należy mieć również na uwadze problemy zdrowotne skarżącego, ponieważ stan jego zdrowia w sposób istotny uległ pogorszeniu. Faktem jest, że problemy zdrowotne nie stanowią samoistnej przesłanki, skutkującej uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak nie sposób zaprzeczyć, że problemy zdrowotne w sposób istotny wpływają bezpośrednio na kondycję majątkową wnioskodawcy.
Problemy zdrowotne skarżącego powodują, że istotnemu zmniejszeniu uległa jego zdolność do podjęcia zatrudnienia i zdobycia dodatkowego źródła dochodu, ponadto, leczenie schorzeń generuje koszty, czy to w postaci zakupu leków, czy też wizyt lekarskich.
Reasumując, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co skutkowało uwzględnieniem jego wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, a de facto o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło