III SA/Gl 1352/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-08-09

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości z powodu utraty płynności finansowej, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo posiadania rachunku bankowego z pewnymi środkami i wykazywania obrotów w deklaracjach VAT?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie ma wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Jednakże, jeśli spółka wykazuje obroty w deklaracjach VAT i posiada środki na rachunku bankowym, które pozwalają na pokrycie części kosztów sądowych, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając jedynie od części opłat.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku akcyzowego. Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości i posiada opinię biegłego sądowego w tym zakresie. Mimo to, wykazała obroty w deklaracjach VAT i posiadała środki na rachunku bankowym. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając spółkę od części opłat sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 200 (dwieście) zł; 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 200 (dwieście) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na ww. decyzję, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że w dniu [...] r. został złożony przez zarząd skarżącej spółki wniosek o ogłoszenie upadłości, z uwagi na to, że spółka utraciła w tym okresie płynność finansową. Sytuacja majątkowa spółki uniemożliwia jej dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Postępowanie upadłościowe toczy się przed Sądem Rejonowym K.– [...] w K. do sygn. akt: [...]. Spółka oświadczyła, że w toku tego postępowania została sporządzona przez biegłego sądowego opinia w przedmiocie zasadności złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącej spółki obejmującej likwidację majątku. Opinia ta stanowi załącznik do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie [...]zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi [...] zł na dzień 31 grudnia 2012 r. Jednocześnie spółka poniosła stratę za ostatni rok obrotowy, która wg bilansu wyniosła [...] zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w "B" S.A., na którym w dniu złożenia wniosku o prawo pomocy miała zdeponowaną kwotę [...] zł. W dniu 4 lipca 2013 r. wpłynęło do akt sprawy pismo radcy prawnego A. I., pełnomocnika procesowego wnioskodawcy, zawierające sprostowanie treści rubryki 9.3 druku urzędowego formularza PPF. Zamiast kwoty [...]zł powinna być w tej rubryce wpisana kwota [...]zł, jako stan rachunku powadzonego przez stronę w banku na dzień 31 maja 2013 r. Pismem z dnia 16 lipca 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, jak również o nadesłanie raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca nadesłała dokumenty przedstawiające stan finansowy spółki. Na materiał dowodowy składają się: zeznania CIT – 8 za rok 2012 i za rok 2011; deklaracje VAT – 7 za okres od stycznia 2013 r. do maja 2013 r.; aktualny wykaz majątku skarżącej spółki na dzień 30 lipca 2013 r.; raporty kasowe: z dnia 27 lutego 2013 r. i z dnia 19 marca 2013 r.; zbiorczy druk zapisów na koncie 100 od dnia 1 stycznia 213 r. do dnia 31 lipca 2013 r. i wyciąg z rachunku prowadzonego w "B" za okres od marca 2913 r. do maja 2013 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby uwzględnienie jej wniosku w całości. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżąca spółka znajduje się rzeczywiście w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej. Co istotne jednak, dokonując analizy kondycji finansowej skarżącej należało stwierdzić, że spółka jest jednak w stanie wygospodarować gotówkę, na pokrycie chociażby części opłat sądowych. Z deklaracji VAT – 7 za okres od stycznia 2013 r. do maja 2013 r. wynika, że wnioskodawca wykazuje jednak obrót, nie zaprzestając prowadzenia działalności gospodarczej. W styczniu, lutym i maju 2013 r. podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług była relatywnie niska (odpowiednio: [...] zł; [...] zł; [...] zł), podstawa ta jednak była wysoka w marcu 2013 r. ([...] zł) i w kwietniu 2013 r. ([...] zł). Odnośnie danych zawartych w deklaracjach VAT – 7, należy dla porządku zaznaczyć, że kwoty wskazujące podstawę opodatkowania tym podatkiem w poszczególnych miesiącach nie wskazują na przychód, czy też ogólnie, szeroko rozumiane zyski spółki, kwoty te wskazują jednak na rozmiar obrotu, na rozmiar wartości czynności handlowych dokonywanych przez spółkę w ramach uczestnictwa w obrocie gospodarczym. Z analizy tych deklaracji wynika, że spółka prowadzi aktywną i regularną działalność gospodarczą – działalność, która jest w stanie zapewnić jej środki finansowe, które pozwolą na poniesienie chociażby części kosztów sądowych. Do podobnych wniosków prowadzi także analiza z wyciągu z rachunku bankowego spółki, prowadzonego w "B" za okres od dnia 4 marca 2013 r. do dnia 28 czerwca 2013 r. Z analizy tego rachunku bankowego wynika bowiem, że, wbrew pozorom, stan finansowy spółki wykazuje jednak stabilność, przynajmniej w aspekcie obrotu gotówkowego. Należy stwierdzić, że generalnie rzecz biorąc, transakcje obciążeniowe nie przeważają w sposób wyraźny i trwały nad transakcjami uznaniowymi. Saldo zamknięcia rachunku na koniec marca było dodatnie i wynosiło [...] zł, pod koniec kwietnia wyniosło [...] zł, natomiast pod koniec maja saldo wyniosło [...] zł. Ujemne było jedynie saldo zamknięcia tego rachunku bankowego na dzień [...] czerwca 2013 r. i zamykało się ono w kwocie – [...] zł. Faktem jest, że na wyciągu tym widnieje wiele transakcji obciążeniowych, jednak w sposób ciągły i regularny dokonywane są także transakcje uznaniowe, a szczególnie te transakcje, w których kontrahentem spółki jest firma "C" Sp. z o.o. w T.. Przedmiotem tych transakcji są wysokie kwoty wpłacane przez ww. firmę na rachunek skarżącej spółki: [...] zł (18 marca 2013 r.); [...] zł (27 marca 2013 r.); [...] zł (28 marca 2013 r.); [...] zł (12 kwietnia 2013 r.); [...] zł (16 kwietnia 2013 r.). Chociażby te cytowane wyżej transakcje wskazują na to, że spółka jest przecież w stanie dysponować swoimi środkami finansowymi w sposób pozwalający na regulowanie bieżących należności, jak również i uiszczenie określonej kwoty pieniężnej tytułem kosztów sądowych. Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. W ocenie rozpoznającego wniosek o prawo pomocy, skarżąca spółka będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. Należy mieć jednocześnie na uwadze, że skarżąca zainicjowała jednocześnie cztery sprawy sądowoadministracyjne, które łącznie generują koszty sądowe (sygn. akt: III SA/Gl 1313 – 1314/13, 1352 – 1353/13). Łączny, sumaryczny wpis sądowy od tych czterech skarg wyniósłby w sumie 2.435 zł. W sytuacji, w której również w trzech pozostałych sprawach wnioskodawca jest zwolniona z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 200 zł, łączny wpis sądowy od tych jedenastu skarg wyniesie 800 zł. Jest to kwota, która stanowi w przybliżeniu jedynie 30 % kwoty, którą skarżąca byłaby zobowiązana uiścić na podstawie przepisów normujących koszty sądowe, bez rozpoznania niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło