III SA/Gl 1352/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej w podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. W skardze na powyższą decyzję zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wnioskodawca otrzymywał do września 2014 r. emeryturę. Jednakże nieostateczną decyzją z dnia 25 września 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie prawa do emerytury. Od tego czasu wnioskodawca nie posiada żadnego źródła utrzymania i od dnia 14 października 2014 jest zarejestrowany, jako osoba bezrobotna. Aktualnie, z uwagi na ciężki stan zdrowotny wnioskodawcy jest mu bardzo trudno podjąć jakąkolwiek prace zarobkową. Wnioskodawca pozostaje w trzyosobowym gospodarstwie domowym razem ze swoją żoną B. oraz uczącym się synem M. ([...] lat). Żona wnioskodawcy również ma problemy zdrowotne. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Jego żona jest właścicielem samochodu osobowego marki Seat Leon z 2005 r. Skarżący mieszka w domu jednorodzinnym, stanowiącym własność jego żony. Na jedyny dochód ich wspólnego gospodarstwa składa się wynagrodzenie jego żony w kwocie 2.500 zł. Miesięczne wydatki swojej rodziny określił wnioskodawca następująco: leczenie i rehabilitacja jego i żony: 500 zł; opłaty za media: około 840 zł; stancja syna: 420 zł oraz spłata rat kredytowych żony: 600 zł. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 31 października 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy (z uwzględnieniem sytuacji majątkowej jego żony). Wezwanie to miało w szczególności na celu udokumentowanie warunków zaciągnięcia licznych kredytów i wskazanie warunków oraz sposobu ich spłaty. W odpowiedzi na to wezwanie do akt wpłynęły następujące dokumenty: akt notarialny, w którym ustanowiono na rzecz małżonków J. dożywotnią służebność osobistą mieszkania (zobowiązanym jest ich wspólny syn S. J.); umowę najmu lokalu (stancja syna M.); wyciągi z rachunku bankowego wnioskodawcy i jego żony; zeznanie podatkowe B. J. za 2015 r.; zaświadczenie o osobach zameldowanych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy; zaświadczenie pracodawcy o pożyczce udzielonej żonie skarżącego; zaświadczenie o statusie skarżącego osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku; kserokopie druków opłat za media; oraz dokumentacja odnosząca się do stanu zdrowia małżonków J. W piśmie przewodnim z dnia 5 grudnia 2016 r. skarżący oświadczył, że spośród osób zameldowanych w miejscu jego zamieszkania faktycznie mieszkają jedynie trzy osoby, natomiast wpłaty widniejące na wyciągu z jego rachunku bankowego wynikają z pożyczek udzielanych skarżącemu przez członków jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku K. J., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący wykazał w sposób dostatecznie jasny aktualną sytuację majątkową, zarówno swoją własną, jak i swojej żony. Wnioskodawca wykazał, że spełnia przesłanki ustawowe skutkujące uwzględnieniem jego wniosku w całości. Wnioskodawca posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do pobierania zasiłku. Pozostaje w trzyosobowym gospodarstwie domowym, w którym jedyny dochód uzyskuje jego żona (wynagrodzenie). Skarżący ma problemy zdrowotne, które uniemożliwiają poszukiwanie (jaki i wykonywanie) pracy zarobkowej. Wynagrodzenie żony w kwocie 1.890 zł wystarczyć musi na poniesienie opłat za media, zakup żywności, środków czystości i odzieży, opłatę stancji syna. Ponadto stan zdrowotny wnioskodawcy i jego małżonki generuje również koszty związane z leczeniem. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący rzeczywiście nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, jak również nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.