III SA/Gl 1353/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Jużków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez spółkę w upadłości, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony w całości?
Ratio decidendi
Spółka znajdująca się w trudnej sytuacji majątkowej, w trakcie postępowania upadłościowego, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów sądowych, powinna zostać zwolniona od tych kosztów. Sąd, rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza, musi samodzielnie ocenić przesłanki określone w przepisach, w tym sytuację finansową strony.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, spółka "A" Sp. z o.o., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Spółka znajduje się w postępowaniu upadłościowym z powodu utraty płynności finansowej i braku środków na prowadzenie działalności. Referendarz sądowy częściowo zwolnił spółkę od opłat, ale odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona wniosła sprzeciw od tego postanowienia, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. W skardze na ww. decyzję, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że w dniu [...] r. został złożony przez zarząd skarżącej spółki wniosek o ogłoszenie upadłości, z uwagi na to, że spółka utraciła w tym okresie płynność finansową. Sytuacja majątkowa spółki uniemożliwia jej dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Postępowanie upadłościowe toczy się przed Sądem Rejonowym [...] w K. do sygn. akt: [...]. Spółka oświadczyła, że w toku tego postępowania została sporządzona przez biegłego sądowego opinia w przedmiocie zasadności złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącej spółki obejmującej likwidację majątku. Opinia ta stanowi załącznik do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi [...] zł na dzień [...] r. Jednocześnie spółka poniosła stratę za ostatni rok obrotowy, która wg bilansu wyniosła [...] zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w "A" BANK S.A., na którym w dniu złożenia wniosku o prawo pomocy miała zdeponowaną kwotę [...] zł. W dniu [...] r. wpłynęło do akt sprawy pismo radcy prawnego A.I., pełnomocnika procesowego wnioskodawcy, zawierające sprostowanie treści rubryki 9.3 druku urzędowego formularza PPF. Zamiast kwoty [...] zł powinna być w tej rubryce wpisana kwota [...] zł, jako stan rachunku powadzonego przez stronę w banku na dzień [...] r. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, jak również o nadesłanie raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca nadesłała dokumenty przedstawiające stan finansowy spółki. Na materiał dowodowy składają się: zeznania CIT – 8 za rok 2012 i za rok 2011; deklaracje VAT – 7 za okres od stycznia 2013 r. do maja 2013 r.; aktualny wykaz majątku skarżącej spółki na dzień [...] r.; raporty kasowe: z dnia [...] r. i z dnia [...] r.; zbiorczy druk zapisów na koncie [...] od dnia [...] r. do dnia [...] r. i wyciąg z rachunku prowadzonego w "A" Banku za okres od marca 2913 r. do maja 2013 r. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 200 (dwieście) zł a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W dniu [...] r. do tut. Sądu wpłynął sprzeciw od powyżej opisanego postanowienia. Strona w sprzeciwie podkreśliła, że w toku postępowania upadłościowego została sporządzona przez biegłego sądowego opinia w przedmiocie zasadności złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącej spółki obejmującej likwidację majątku. Opinię tą załączono do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednoznacznie wynika z niej, że spółka nie ma możliwości prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. W związku natomiast z postępowaniem upadłościowym sytuacja spółki ulegnie jeszcze pogorszeniu. Aktywa strony zostaną zlicytowane w celu zaspokojenia dłużników a skarżący nie dysponuje żadnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego nawet w częściowej wysokości. Podkreślono również, że rachunek bankowy został zamknięty w dniu [...] r. z ujemnym saldem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., postanowienie, co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia stronie przysługuje środek odwoławczy określony w art. 259 P.p.s.a., to jest sprzeciw. W razie wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 P.p.s.a.). Podkreślić należy, iż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu. Skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest bowiem utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego z mocy samej ustawy i przejście sprawy będącej jego przedmiotem do właściwości sądu (W. Chróścielewski, J.P. Tarno: Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004). Mając na uwadze powyższe rozważenia stwierdzić trzeba, iż wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. W takiej sytuacji sąd rozpoznaje złożony w sprawie wniosek, w tym wypadku wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd rozważając przedmiotową sprawę musi ustalić, czy spełniona została przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2, a mianowicie osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona skarżąca wykazała, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby uwzględnienie jej wniosku w całości. Po przeanalizowaniu dokumentów dostarczonych przez skarżącą stwierdzić należy, że spółka znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji majątkowej i faktycznie nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie chociażby części opłat sądowych. Odnośnie danych zawartych w deklaracjach VAT – 7, należy stwierdzić, że kwoty wskazujące podstawę opodatkowania tym podatkiem w poszczególnych miesiącach nie wskazują na przychód, czy też ogólnie, szeroko rozumiane zyski spółki. Analiza z wyciągu z rachunku bankowego spółki, prowadzonego w "A" Banku wskazuje na ujemne saldo zamknięcia tego rachunku bankowego na dzień [...] r., zamykało się ono w kwocie – [...] zł. Na wyciągu tym widnieje wiele transakcji obciążeniowych. Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 694 zł. Jednakże Sąd ma na uwadze, że skarżąca zainicjowała jednocześnie sześć spraw sądowoadministracyjnych, które łącznie generują koszty sądowe (sygn. akt: III SA/Gl 1313 – 1314/13, 1352 – 1353/13, 1570-1571). Łączny, sumaryczny wpis sądowy od tych sześciu skarg wyniósłby w sumie 3 637 zł. Ocena stanu majątkowego strony skarżącej, dokonana na podstawie nadesłanych w/w dokumentów wskazuje jednoznacznie, że nie ma możliwości przywrócenia rentowności spółce. Majątek spółki jak i należności kontrahentów przekraczają istniejące już zobowiązania spółki a jak wynika z opinii biegłego sądowego realna masa upadłości uwzględniająca istniejące środki pieniężne nie wystarczy nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Sąd biorąc pod uwagę powyższe przy uwzględnieniu ilości spraw strony skarżącej zawisłych przed tut. Sądem, postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło