III SA/Gl 1356/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-10-30
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Mirosław Kupiec, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy omyłkowe wysłanie odwołania na nieaktualny adres organu podatkowego, mimo posiadania informacji o nowym adresie w treści decyzji organu I instancji i wcześniejszej korespondencji, stanowi podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na brak winy pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że omyłkowe wysłanie odwołania na nieaktualny adres organu podatkowego, mimo dostępności aktualnego adresu w treści decyzji organu I instancji i wcześniejszej korespondencji, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na brak winy pełnomocnika. Działanie pełnomocnika zostało ocenione jako niedbalstwo, wymagające od profesjonalisty szczególnej staranności, która nie została dochowana.Stan faktyczny
Pełnomocnik J.K. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. dotyczącej odpowiedzialności za zaległość podatkową w podatku akcyzowym. Odwołanie zostało sporządzone w terminie, jednak omyłkowo wysłano je na nieaktualny adres Urzędu Celnego w B. Przesyłka została zwrócona nadawcy. Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując, że błąd wynikał z omyłki i nieaktualnych informacji w Internecie. Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił przywrócenia terminu, stwierdzając uchybienie terminu i brak winy pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmawiającego przywrócenia terminu) oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr: [...], którym na podstawie art. 163 § 1 i § 2, art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U z 2005r. Nr 8, poz.60 z poźn. zm.) organ ten w związku z odwołaniem pełnomocnika J.K. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...]r . orzekającej o odpowiedzialności J. K. za zaległość podatkową w podatku akcyzowym za miesiąc [...]r. s.c. "A"z/s w W. oraz w związku z wnioskiem pełnomocnika strony z dnia [...]r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na w/w decyzję
- odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na w/w decyzję
- stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania na w/w decyzję
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy.
W/w decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. orzekł o odpowiedzialności J. K.za zaległość podatkową w podatku akcyzowym za miesiąc [...] r. s.c. "A"z/s w W. .
Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. o numerze wskazanym została doręczona pełnomocnikowi strony za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w dniu 29.02.2012r., co zostało potwierdzone podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Pismem z dnia [...]r . pełnomocnik strony złożył odwołanie od w/w decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Odwołanie zostało zaadresowane na adres następujący: Naczelnik Urzędu Celnego w B., ul.[...] : [...] B. Przedmiotowa przesyłka zawierająca odwołanie została zwrócona nadawcy.
Zwrócone nadawcy odwołanie wraz z pismem pełnomocnika strony z dnia [...] r., w którym wystąpiono o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało nadane w dniu [...]r. Przesyłka została zaadresowana na siedzibę Naczelnika Urzędu Celnego w B.tj.: [...] B. : ul. [...] i wpłynęła do adresata w dniu [...]r .
We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik strony podniósł, że odwołanie od decyzji we wskazanej sprawie zostało sporządzone i nadane pocztą przez pełnomocnika odwołującego z: zachowaniem terminu oraz do właściwego organu jednak omyłkowo wysłano je na nieaktualny już adres Urzędu Celnego w B. przy ul. [...], zamiast na adres nowej siedziby przy ul. [...].
Rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił, że zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem zaś skuteczności czynności procesowej - wniesienie odwołania - jest m.in. zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji, a w konsekwencji decyzja taka korzysta z ochrony trwałości. Organ odwoławczy zauważył, że przy obliczaniu terminu do wniesienia odwołania nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję, co wynika z art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, decyzja organu I instancji z dnia [...]r. została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu 29.02.2012r. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał dnia 14.03.2012r.
Odwołanie wprawdzie sporządzono 14.03.2012r. i nadano w urzędzie pocztowym w dniu 14.03.2012r., jednak przy prawidłowym skierowaniu do właściwego organu podano błędny adres organu I instancji, t.j: do Dyrektora Izby Celnej w K. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w B. ul. [...] ; [...] B. Organ zaznaczył, że również koperta zawierająca odwołanie została zaadresowana w sposób nieprawidłowy tj: Naczelnik Urzędu Celnego w B., ul. [...]; [...] B. . Przedmiotowa przesyłka została zwrócona nadawcy. W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej w K. stanął na stanowisku, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Skierowanie bowiem odwołania na niewłaściwy adres organu spowodowało skutek w postaci uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Organ odwoławczy podkreślił, że w sierpniu 2011r., a więc na siedem miesięcy przed dokonaną czynnością - wniesieniem odwołania w niniejszej sprawie, Urząd Celny w B. zmienił siedzibę w ramach miasta B. z ul. [...] na ul. [...]. Powyższa zmiana adresu siedziby została zaktualizowana we wszystkich właściwych dla organów podatkowych publicznych danych teleadresowych.
Natomiast odwołanie, wysłane do Naczelnika Urzędu Celnego w B. pod właściwy adres organu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało przez pełnomocnika strony nadane w urzędzie pocztowym [...] w dniu 06.04.2012r. tj., po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika strony, że bez jego winy nastąpiło omyłkowe wysłanie odwołania na nieaktualny adres Urzędu Celnego w B. przy ul. [...], zamiast na adres nowej siedziby przy ul. [...]organ zauważył, że decyzja organu I instancji oprócz oznaczenia organu podatkowego zawierała również w stopce aktualny adres organu jak i pouczenie o trybie złożenia odwołania.
Ponadto organ nadmienił, że pozostałe pisma kierowane do strony postępowania tj. pismo z dnia 29.09.2011r., z dnia 29.11.2011r., z dnia 18.01.2012r. również w stopce zawierały informację o aktualnym adresie organu I instancji.
W tej sytuacji w ocenie organu z winy pełnomocnika strony, który błędnie zaadresował przesyłkę nastąpiło niedochowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądowo administracyjne z którego wynika, że "każde przekroczenie obowiązującego terminu, w tym nawet nieznaczne, stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji stwierdzającego to uchybienie" (wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 roku, SA/Łd 2665/95, Biuletyn Skarbowy 1997 roku, Nr 5, s. 32 oraz wyrok NSA z dnia 18.10.1994 roku, S.A./Gd 2865/94, LEX nr 26997).
Organ wskazał, że uchybienie terminowi zawitemu skutkuje tym, iż dokonana czynność jest bezskuteczna prawnie, niemniej ustawodawca przewidział instytucję procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić wtedy, gdy zainteresowany uprawdopodobni, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Samo uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, niedającym pewności, lecz jedynie wiarygodność twierdzenia o danym fakcie. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu nie do przezwyciężenia. Zgodnie z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Organ podkreślił, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminu oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie stwierdzone zostało uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a strona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopełniła czynności, dla której był określony termin.
Rozważyć zatem zdaniem organu należało czy uprawdopodobniono, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy pełnomocnika Strony, co wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
Organ wskazał, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się, np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Okolicznością taką jest również nieprawidłowe doręczenie pisma. Podkreślił przy tym, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do wykonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem) - B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2006", Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2006, str.642.)
Wskazał także organ, iż w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, że przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, (wyrok NSA z dnia 22 maja 1997r. SA/Sz 630/906 .Także nie stanowią o braku winy wszelkie sytuacje, w których zainteresowany powołuje się na przyczynienie osoby trzeciej do powstania zwłoki (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2002r.sygn. akt I SA/Ka 195/02).
O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Tak więc, brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1997r. sygn. akt III SA 1581/95).
Odnosząc te uwagi do argumentacji z wniosku pełnomocnika strony z dnia 06.04.2012r., gdzie jako przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wskazano omyłkowe wysłanie odwołania na nieaktualny adres organu I instancji organ zauważył, iż nie uzasadniają one twierdzeń o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Wręcz przeciwnie nieprawidłowe oznaczenie adresu organu (w nagłówku odwołania i na kopercie) i w konsekwencji wysłanie przesyłki pod nieprawidłowy adres stanowiło zdaniem Dyrektora Izby Celnej w K. niedbalstwo pełnomocnika, który powinien wykazać się szczególnym profesjonalizmem działając w imieniu i na rzecz strony.
Organ podkreślił, że warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. W odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania, winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., I SA/Gd 745/98).
W skardze na postanowienie skarżący zarzucił organowi odwoławczemu art. 15 § 1 O.p. w zw. z art 170 § 1 i § 2 O.p. polegające na naruszeniu zasady przestrzegania przez organy podatkowe swojej właściwości z urzędu poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, pomimo jego skierowania na adres niewłaściwego organu podatkowego - Izby Skarbowej w K. Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w B., który miał obowiązek przekazać odwołanie właściwemu organowi, art. 162 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, pomimo spełnienia przesłanek przywrócenia terminu opisanych w tym przepisie, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nastąpiło z winy skarżącego, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że uchybienie to nastąpiło bez winy, art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Dyrektor Izby Celnej w K. po analizie zarzutów Strony skarżącej zawartych we wniesionej skardze podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym akcie.
Za całkowicie nietrafne uznał zarzuty Strony dotyczące naruszenia art. 15 § 1 O.p. w zw. z art 170 § 1 i § 2 O.p. polegające na naruszeniu zasady przestrzegania przez organy podatkowe swojej właściwości z urzędu poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, pomimo skierowania pisma na adres niewłaściwego organu podatkowego - Izby Skarbowej w K. Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w B., który miał obowiązek przekazać odwołanie właściwemu organowi. W tym względzie organ zauważył, że art. 170 § 1 O.p. chroni osobę wnoszącą podanie przed nieznajomością struktury organów administracji państwowej i samorządowej. Ma on zastosowanie także w przypadku, gdy strona, pomimo wynikającej z decyzji informacji o zasadach wnoszenia odwołania do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, odwołanie wnosi bezpośrednio do organu odwoławczego lub do innego organu niewłaściwego. Z w/w artykułu wynika to, że organ zobowiązany jest do przekazania podania właściwemu organowi podatkowemu. Jednak warunkiem koniecznym do jego zastosowania jest wpływ podania do organu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jak wynika z akt sprawy odwołanie z 14.03.2012r. ze wskazaniem błędnego adresu organu I instancji - również na kopercie- zostało zwrócone do nadawcy. Inny organ administracji publicznej nie odebrał zatem ww. odwołania i w związku z powyższym nie miał możliwości zastosowania normy wynikającej z art. 170 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że jest ono prawidłowe.
Zgodnie z art. 223 § 1 i 2 pkt 1 O. p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 12 § 1).
Z kolei zgodnie z art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. (...).
W myśl natomiast art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (...).
W przedmiotowej sprawie decyzja organu celnego I instancji z dnia 24.02. 2012r. została doręczona pełnoletniemu domownikowi T. K. żonie J. K. w dniu 29.02.2012r., która zobowiązała się doręczyć pismo adresatowi. Takie doręczenie jest zgodne z unormowaniem zawartym w w/w regulacji art. 149 O.p.
W tej sytuacji termin do skutecznego wniesienia odwołania upłynął w dniu 14.03.2012r. Odwołanie wprawdzie sporządzone zostało w dniu 14.03.2012r. czyli w ustawowym terminie, jednak zostało ono wadliwie zaadresowane i wysłane na adres nie będący już adresem właściwym dla Urzędu Celnego w B. to jest na adres B. ul.[...]. Na prawidłowy adres organu celnego I instancji odwołanie to wniesiono dopiero w dniu [...] r., poprzez nadanie w Urzędzie Pocztowym [...] , a więc już po ustawowym terminie.
W konsekwencji organ odwoławczy, prawidłowo na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zauważyć należy, że pomiędzy stronami nie jest sporną data odbioru decyzji organu celnego I instancji tj. 29.02.2012r. Uwagę tę o tyle należy podnieść albowiem organ odwoławczy stwierdził, że doręczenie decyzji z dnia 24.02.2012r. nr [...] nastąpiło w w/w dacie pełnomocnikowi strony, co jest błędnym stwierdzeniem w zestawieniu z treścią zwrotnego potwierdzenie odbioru tej decyzji zawartego w aktach. Błąd ten jednak jakkolwiek stanowi uchybienie organu odwoławczego w zakresie oceny stanu faktycznego to nie może jednak skutkować uwzględnieniem skargi w sytuacji, gdy sporne postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je całości albo w części, jeżeli stwierdzi: inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego zaś naruszenia przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd nie stwierdził.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest także prawidłowość postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w K., którym odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności J. K.za zaległość podatkową w podatku akcyzowym za wskazany wyżej okres rozliczeniowy s.c. "A"z/s w W..
Organ odwoławczy wydając to postanowienie stanął na stanowisku, iż brak jest przesłanek do przychylenia się do wniosku pełnomocnika Strony gdyż nie uprawdopodobnił on by uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło nie z jego winy. W ten sposób ocenił argumentację z wniosku z dnia 6.04.2012 r., która sprowadzała się do wskazania na kopercie zawierającej przesyłkę z odwołaniem omyłkowo nieaktualnego już adresu organu I instancji to jest B. ul. [...], zamiast [...] , to jest nowego adresu siedziby tegoż organu. We wniosku bowiem jak i obecnie w skardze pełnomocnik strony podnosił, iż wysłanie odwołania na nieaktualny adres organu I instancji nastąpiło z powodu omyłki. Polegało to na błędnym założeniu, iż w dalszym ciągu aktualnym jest adres organu celnego w B. przy ul. [...]. W tym względzie pełnomocnik wskazywał, iż nieaktualny już adres organu w dalszym ciągu widnieje na wielu portalach internetowych.
Sąd po zapoznaniu z całością materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy i argumentacją skargi nie znajduje podstaw do uznania jej zasadności.
Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zaś podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony (§ 2 powołanego art. 162).
W ocenie Sądu w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu, przesłankę braku winy w uchybieniu terminu należy badać w odniesieniu do tego podmiotu, który dopuścił się tego uchybienia, tj. strony, uczestnika postępowania lub pełnomocnika. Jeżeli niezachowanie terminu do dokonania czynności procesowych nastąpiło w wyniku zaniechań strony, to w odniesieniu do niej badamy spełnienie przesłanki braku winy. Natomiast jeśli uchybienie jest wynikiem zaniechań pełnomocnika, a tak jest w niniejszej sprawie, to zbadać należy czy pełnomocnik uprawdopodobnił swój brak winy w uchybieniu terminu. W istocie rzeczy jednak zaniechanie pełnomocnika obciąża samą stronę. Strona ponosi bowiem odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy dokonywaniu czynności procesowych.
Niespornym w sprawie jest to, że pełnomocnik strony składając w dniu 6.04.2012r. wniosek dotrzymał 7 dniowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania wynikało z błędnego wskazania przez pełnomocnika strony adresu organu I instancji, zatem ustanie przyczyny uchybienia terminu (omyłka w zaadresowaniu przesyłki) nastąpiło w dniu 6.04.2012r. W tym dniu przesyłka ta wpłynęła do kancelarii pełnomocnika z adnotacją poczty "zwrot nie podjęto w terminie". W tym też dniu pełnomocnik strony powziąwszy wiedzę o swym błędzie zwrócił się do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przesłanką zastosowania instytucji przywrócenia term
inu jest uprawdopodobnienie braku winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku procesowego można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Innymi słowy, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. także B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 295).
Zauważyć również należy, że w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników stron, należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania, winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, iż przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie.
Zdaniem Sądu powoływana przez pełnomocnika strony okoliczność błędnego wskazania adresu organu celnego I instancji widniejącego na portalach internetowych nie świadczy o dochowaniu staranności jakiej wymaga się od podmiotu profesjonalnie świadczącego pomoc prawną.
Zauważyć należy, że decyzja organu I instancji z 24.02.2012r. doręczona stronie zawierała w swej treści aktualny adres tegoż organu to jest B. ul. [...] (vide stopka decyzji). Także już wcześniejsza korespondencja kierowana w toku postępowania do strony także zawierała informacje o aktualnym adresie organu to jest B.ul. [...].
W tak istniejącym stanie faktycznym, w ocenie Sądu pełnomocnikowi strony znany był aktualny adres organu celnego I instancji. Skoro bowiem skarżący w prawidłowym terminie udzielił pełnomocnictwa i przekazał pełnomocnikowi materiały konieczne do wniesienia środka odwoławczego, a pełnomocnik sporządził odwołanie precyzując konkretne zarzuty przeciwko decyzji z 24.02.2012r., tym samym zapoznał się z treścią tej decyzji, a zatem i adresem organu I instancji widniejącym w decyzji. W tej sytuacji kierowanie odwołania na adres tegoż organu przy ul. [...] w B. oznacza, że pełnomocnik strony działał w niedbalstwie dowodzącym jego winy. Tak bowiem Sąd ocenia zachowanie pełnomocnika strony polegające na braku jakichkolwiek działań po stronie pełnomocnika w celu potwierdzenia wiedzy co do aktualnego adresu organu celnego I instancji.
W konsekwencji słusznie Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, odmówił przywrócenia tego terminu. Wbrew bowiem zarzutom skargi nie doszło w sprawie do naruszenia art. 162 § 1 O.p.
Nie doszło także do naruszenia art. 15 § 1 w zw. z art. 170 § 1 i § 2 O.p. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych odwołanie ze wskazaniem błędnego adresu organu I instancji zostało zwrócone do nadawcy. Zatem inny organ administracji publicznej nie odebrał w/w odwołania w związku z czym nie miał możliwości zastosowania normy wynikającej z art. 170 § 1 Ordynacji podatkowe, w myśl którego jeżeli organ podatkowy do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je organowi właściwemu, zawiadamiać o tym wnoszącego podanie. Z w/w artykułu wynika zatem to, że organ zobowiązany jest do przekazania podania właściwemu organowi podatkowemu jednak warunkiem koniecznym do jego zastosowania jest wpływ podania do organu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Skoro zatem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło