III SA/Gl 1360/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant sekretarz sądowy Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę. Wnioskiem z [...] 2009 r. J. K. wystąpił o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2009 rok. Decyzją z [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., powołując się na art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 1, art. 71a Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił J. K. przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję; odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję; odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną wynoszącą 9,10 ha oraz stwierdzoną po kontroli administracyjnej 3,42 ha, skoro procentowa różnica wynosiła 100%, to JPO nie została przyznana i nałożono sankcję. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, odmowa przyznania JPO skutkuje odmową przyznania UPO. Podstawą odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych było ustalenie, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną również wynosiła 100%. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. przypomniał, że zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnice między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, która będzie potrącana w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości. Organ pierwszej instancji powołując się na stan sprawy wyjaśnił, że w swoim wniosku J. K. zadeklarował 17 działek ewidencyjnych wskazując 9 działek rolnych o łącznej powierzchni 9,10 ha. Stwierdzono jednak, że cztery działki ewidencyjne wskazane we wniosku nie figurują w ewidencji gruntów i budynków. Wezwany wnioskodawca złożył w tym przedmiocie wyjaśnienia, na podstawie których ustalono, że J.K. na podstawie umów dzierżawi od miast Z. i R. grunty. Brak było jednak zgodności, co do numeracji działek wynikającej z umów dzierżaw i tych wskazanych we wniosku. W dniu [...] 2009 r. wnioskodawca złożył korektę wniosku deklarując nowe działki oraz dokonał zmian, co do powierzchni. W tej sytuacji, organ pierwszej instancji wezwał J.K. do złożenia aktualnego wykazu zmian w ewidencji gruntów i budynków w przypadku podziału lub zmiany numeracji działek ewidencyjnych. Tego dokumentu strona jednak nie przedłożyła, co spowodowało przyjęcie powierzchni stwierdzonej podczas kontroli administracyjnej. W odwołaniu od tej decyzji, J. K. zarzucając naruszenie art. 75, art. 77, art. 220, art. 127, art. 129 kpa wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu opisując niesporny w sprawie stan faktyczny wyraził pogląd, iż bezzasadnie organ zażądał uzupełnienie wniosku poprzez dołączenie aktualnego wykazu zmian w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie strony, nie ciążył na niej taki obowiązek, ponieważ to na organach administracji publicznej ciąży obowiązek dokonywania zmian w ewidencji gruntów oraz informowanie o tym osoby zainteresowanej. Reasumując, odwołujący się zarzucił organowi administracji wadliwe działania, tak w sferze faktycznej, jak i prawnej. Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji powołując się na art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7, art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.). W uzasadnieniu przypomniał, że strona ubiegała się o przyznanie płatności deklarując sześć działek rolnych o powierzchni 9,10 ha położonych na wskazanych we wniosku działkach ewidencyjnych. Tę powierzchnię zadeklarowano do JPO, natomiast do UPO 4,66 ha, a do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 4,44 ha. Podczas kontroli danych zawartych we wniosku stwierdzono nieprawidłowości, i dlatego J. K. został wezwany do złożenia wyjaśnień. W wezwaniu tym wskazano wykryte błędy dotyczące numeracji działek ewidencyjnych. Jednocześnie wnioskodawca został zobowiązany do złożenia aktualnego wypisu z rejestru gruntów lub wykazu zmian danych ewidencji gruntów i budynków. W zakreślonym terminie strona nie przedłożyła tego dokumentu przedkładając jedynie umowy i aneksy do umów dzierżawy, faktury, decyzję administracyjną, dowody zapłaty. Z umowy dzierżawy z [...] 2009 r. zawartej z Miastem Z. oraz aneksu z [...] 2009 r. do umowy dzierżawy wynikało ze wskazanej tam numeracji, jakie działki ewidencyjne są jej przedmiotem. Do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji - [...] 2010 r. strona nie przedłożyła aktualnego wypisu z rejestru gruntów lub wykazu zmian danych ewidencji gruntów i budynków. Następnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. powołując się na przepisy prawa wspólnotowego oraz przepisy krajowe wszechstronnie wyjaśnił stan prawny tej sprawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że na podstawie dowodów z dokumentów złożonych przez stronę ustalono jedynie prawo użytkowania działek ewidencyjnych w latach 2003-2008, natomiast nie ustalono aktualnych danych geodezyjnych, ponieważ uległy one zmianie w 2009 r. Obowiązek złożenia aktualnego wypisu z rejestru gruntów lub wykazu zmian danych ewidencji gruntów i budynków wynika z art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, gdzie mowa jest o Zmianie do złożonego wniosku o przyznanie danej płatności (schematu pomocowego). Formularz Zmiany rolnik ma prawo złożyć z własnej inicjatywy do 31 maja, a potem na warunkach tam określonych. Według art. 68 wskazanego Rozporządzenia Komisji (WE), jeżeli rolnik poinformuje, że dane zawarte we wniosku sa nieprawidłowe lub zdezaktualizowały się od czasu jego złożenia, nie stosuje się pomniejszenia płatności. Organ odwoławczy powołując się na instrukcję wypełniania wniosku o przyznanie płatności na 2009 rok przypomniał, że to wnioskodawca winien zweryfikować poprawność danych dotyczących roku 2008, co oznacza, że nie może przenosić nieaktualnych już danych do wniosku na 2009 rok. Odnosząc się do zasadniczego zagadnienia spornego w tej sprawie, organ odwoławczy wskazując na regulacje prawne zawarte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) stwierdził, że J. K. został powiadomiony o zmianie numeracji działek przez organ, który oddał mu działki w dzierżawę, co wynika z umów dzierżawy, gdzie wskazano już nową numerację działek. Na końcu, organ odwoławczy cytując art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. 2. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne wyraził pogląd, iż to na wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania, że dane zawarte we wniosku sa zgodne z aktualnym stanem rzeczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. K. zarzucając naruszenia prawa wspólnotowego oraz przepisów krajowych wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że to organ administracji winien był sprawdzić, czy działki wskazane we wniosku są tymi, które figurują w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację w sprawie. Na rozprawie 3 listopada 20010 r. J. K. wyjaśnił, że nie uzyskał żądanego przez organ dokumentu (wykaz zmian danych ewidencji gruntów) i nie przedłożył go, ponieważ wiązało się to ze znacznymi kosztami - około [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prezentuje w tej sprawie następujące stanowisko: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, według art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w tym trybie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można organom administracji publicznej skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w art. 19 ust. 1 i 2 stanowi, że płatności obszarowe są przyznawane w drodze decyzji, w której określa się również zmniejszenia płatności obszarowych, w tym także w kolejnych latach, jeżeli zmniejszenia te wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w jej art. 1 pkt 1. Natomiast według art. 3 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej organ administracji publicznej stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Podstawą prawną przeprowadzania kontroli jest art. 30 tej ustawy, przewidujący kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, których przeprowadzenie może zostać powierzone jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Należy tutaj przypomnieć, że czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie zawierające między innymi wskazanie miejsca i zakresu kontroli. Z czynności kontrolnych sporządza się raport, a w przypadku gdy kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, Prezesowi Agencji Rynku Rolnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Natomiast przepisy dotyczące kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu określonych w przepisach Unii Europejskiej stosuje się odpowiednio do kontroli w zakresie spełniania warunków do przyznania płatności uzupełniającej. W rozpoznawanej sprawie, J. K. zadeklarował do płatności odpowiednio: 9,10 ha, 4,66 ha i 4,44 ha. Ustalenia dotyczące zawyżenia powierzchni deklarowanej są w tej sprawie bezsporne, ponieważ wyniki kontroli są jednoznaczne. Organ odwoławczy wskazał, jakimi zasadami kierują się służby kontrolne Agencji i jakie przepisy mają zastosowanie w tym zakresie. Odnosząc się zatem do zarzutów podniesionych w skardze należy podnieść, że wnioskodawca ubiegający się o płatności do skonkretyzowanych gruntów rolnych ponosi pełną odpowiedzialność za treść tego wniosku. W ocenie Sądu, organy obu instancji wydały w tej sprawie decyzje zgodne z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) oddalił skargę.