III SA/Gl 1365/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-03-24
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała w sprawozdaniu finansowym zysk wynikający z rozwiązania rezerwy na przyszłe zobowiązanie, może zostać uznana za podmiot nieposiadający środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego i tym samym uzyskać prawo pomocy w pełnym zakresie?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, która wykazała w sprawozdaniu finansowym zysk wynikający z rozwiązania rezerwy na przyszłe zobowiązanie, może zostać uznana za podmiot nieposiadający środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, jeśli wykaże, że zysk ten nie stanowi faktycznych środków finansowych, którymi może swobodnie dysponować. W takim przypadku spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca spółka w likwidacji wniosła o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jako uzasadnienie podała brak majątku i środków finansowych, co potwierdziła sprawozdaniem likwidacyjnym i finansowym. Sprawozdanie wykazało zysk wynikający z rozwiązania rezerwy na przyszłe zobowiązanie, a nie faktyczne środki finansowe. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. w likwidacji w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dotacji oraz subwencji z budżetu państwa w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sadowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącej.
Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...], strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka podała, że nie posiada majątku pozwalającego jej ponieść koszty postępowania sądowego. Spółka znajduje się w stanie likwidacji, a ze sprawozdania likwidacyjnego na dzień [...] 2009 r. suma aktywów spółki wynosi "0" zł, podobnie, jak suma pasywów. Tak więc wnioskodawca nie posiada w rzeczywistości żadnych środków finansowych.
Wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi [...] zł, natomiast wysokość strat za rok 2008 zamyka się w kwocie [...] zł netto. Rachunek bankowy spółki prowadzony w "B" został zamknięty.
Ze sprawozdania likwidacyjnego wynika, że rachunek zysków i strat skarżącej wykazuje zysk netto po stronie skarżącej spółki. Zysk ten powstał w wyniku rozwiązania rezerwy na poczet decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] 2008 r.
Do wniosku zostało dołączone sprawozdanie finansowe za okres od dnia [...] 2009 r. do dnia [...] 2009 r. wraz z opinią i raportem niezależnego biegłego rewidenta z badania powyższego sprawozdania finansowego.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca zawarła żądanie przyznanie jej prawa pomocy "szczególnie w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych", tymczasem na urzędowym formularzu wniosku PPF nie zakreśliła formy prawa pomocy o jaką wnosi. W tej sytuacji wnioskodawca wezwany został do doprecyzowania zakresu wniosku, pod rygorem przyjęcia, że zakres wniosku obejmuje przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Z uwagi na to, że skarżąca spółka nie sprecyzowała zakresu wniosku, należało przyjąć, że wnioskodawca zażąda przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku skarżącej spółki należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy w pełni uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Sprawozdanie finansowe za okres od dnia [...] 2009 r. do dnia [...] 2009 r. zostało sporządzone jako sprawozdanie zamykające likwidację spółki.
Z analizy bilansu skarżącej spółki wynika, że skarżąca na dzień zamknięcia ksiąg w ogóle nie posiada aktywów, ani w postaci środków trwałych, ani środków obrotowych.
Faktem jest że w bilansie po stronie pasywów widnieje zysk w kwocie [...] zł netto. Jest to jednak kwota, która pochodzi z operacji księgowej polegającej na przeksięgowaniu na dzień zamknięcia likwidacji spółki (tj. na dzień [...] 2009 r.) kwoty [...] zł z pozycji rezerwy na przyszłe zobowiązanie – na pozostałe przychody operacyjne. Pierwotnie, kwota ta umieszczona była w księgach, jako rezerwa na przyszłe zobowiązanie, z uwagi na to, że na mocy wzmiankowanej wyżej decyzji Marszałka Województwa [...] powstał obowiązek zwrotu otrzymanej wcześniej dotacji, właśnie w tej kwocie.
Zabieg ten miał na celu zbilansowanie pasywów i aktywów likwidowanej spółki w sprawozdaniu finansowym. W tej sytuacji kwota określona jako zysk finansowy nie jest tożsama z pojęciem środków finansowych, którymi wnioskodawca może swobodnie dysponować.
Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło