III SA/Gl 1377/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-12-03

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody i wydatki wskazują na trudną sytuację finansową, a która zainicjowała wiele postępowań sądowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Analiza jej sytuacji rodzinnej i majątkowej, w tym dochodów, wydatków oraz liczby zainicjowanych spraw, może przemawiać za uwzględnieniem takiego wniosku, zwłaszcza gdy wiek i stan zdrowia ograniczają zdolności zarobkowe.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, M. W., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Dyrektora ARiMR dotyczącą płatności obszarowych. W uzasadnieniu podała, że jej dochody z emerytur są niskie, a wydatki na leki, rehabilitację i utrzymanie gospodarstwa wysokie. Dodatkowo, skarżąca zainicjowała dziewięć innych spraw sądowych, co znacząco zwiększa jej obciążenie finansowe.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego podała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Ich źródłem utrzymania są świadczenia emerytalne w kwocie: 1.027,34 zł i 1.625,87 zł netto, które przeznaczają na opłaty za tzw. media czyli energię elektryczną, wywóz nieczystości, podatek rolny czy podatek od nieruchomości. Ponadto z uwagi na wiek i stan zdrowia na leki i rehabilitację wydatkują ok. 500,00 zł. Wprawdzie są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej [...] ha, niemniej jednak część gruntów położona jest na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. A ponieważ hodują zwierzęta gospodarskie dodatkowo na ich utrzymanie wydatkują ok. 200,00 zł. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono szereg dokumentów źródłowych, w tym: roczne obliczenia podatku przez organ rentowy w postaci PIT-40A, wyciągi z rachunków bankowych, z których ustalono, że skarżąca we wcześniejszych latach korzystała z EFRROW, a otrzymane kwoty wynosiły m.in. 1.922,77 zł ([...]2013 r.), 508,80 zł ([...] 2014 r.) i 274,01 zł ([...] 2014 r.). Wprawdzie w domu, w którym zamieszkuje wraz z mężem zameldowani są jeszcze jej dwaj synowie, synowa i wnuk. Jednakże z informacji zawartych w piśmie z dnia [...] 2014 r. wynika, że tylko jeden z synów faktycznie tam przebywa wraz z żoną i wnukiem, natomiast drugi syn "mieszka oddzielnie w związku". Z dokumentów dołączonych do pisma z dnia [...] 2014 r. ustalono, że synowa skarżącej, zamieszkała pod tym samym adresem, pobiera zasiłek macierzyński w kwocie 1.040,76 zł netto. Natomiast syn utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych [...] sierpnia 2014 r. Tymczasem ponoszone w związku z koniecznym utrzymaniem wydatki obejmują: wywóz śmieci (94,50 zł na kwartał), odprowadzanie ścieków (185,39 zł), telefon, TV i internet (131,57 zł), energię elektryczną (209,17 zł i 190,37 zł), podatek rolny i od nieruchomości (111,00 zł wydatek roczny), ubezpieczenie OC rolników, budynków rolnych i zwierząt 1.258,00 zł (wydatek roczny). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 cyt. ustawy zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy przemawiają za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Miesięczne dochody skarżącej i jej męża wynoszą bowiem 2.653,21 zł, podczas gdy ponoszone wydatki obejmują: wywóz śmieci (94,50 zł na kwartał), odprowadzanie ścieków (185,39 zł), telefon, TV i internet (131,57 zł), energię elektryczną (209,17 zł i 190,37 zł), podatek rolny i od nieruchomości (111,00 zł wydatek roczny), leki i rehabilitację (500,00 zł), ubezpieczenie OC rolników, budynków rolnych i zwierząt gospodarskich (1.258,00 zł - wydatek roczny), utrzymanie zwierząt (200,00 zł). Wprawdzie wpis od skargi zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi [...] zł, niemniej jednak skarżąca zainicjowała jeszcze 9 innych spraw, co oznacza, że łączna kwota, którą zobowiązana jest uiścić wynosi [...] zł i ta rzeczywiście przekracza jej możliwości finansowe. Tym bardziej, że syn skarżącej wraz z żoną i małoletnim dzieckiem utrzymują się z zasiłku macierzyńskiego w kwocie 1.040,76 zł netto, a zatem na ich pomoc i wsparcie finansowe liczyć nie może. A ponieważ jest osobą, której wiek i stan zdrowia ogranicza zdolności zarobkowe, przyjąć należało, że skarżąca nie posiada również wystarczających środków na opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego z wyboru. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło