III SA/Gl 1390/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza PPPr strona skarżąca wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wniosek ten motywując trudną sytuacją finansową oraz brakiem środków na pokrycie tego rodzaju wydatku. Skarżąca podniosła, że nie posiada środków trwałych, których zbycie mogłoby przynieść dochód. Nabyte przez stronę skarżącą wierzytelności są w części nieściągalne, zaś wpłaty dłużników mają nieregularny charakter i są niskie. Z przedstawionych informacji wynika, że kapitał zakładowy "A" Sp. z o.o. wynosi [...] zł, a zysk za ubiegły rok wyniósł [...] zł. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika również, że na dzień [...] r. skarżąca Spółka nie posiadała żadnych dostępnych na rachunku bankowym środków. Przedłożone raporty kasowe ujawniły wpływy stosunkowo niewielkich sum: we [...] było to [...] zł, w [...][...] zł, a w [...][...] zł. Bilans sporządzony na dzień [...] r. ujawnił, że aktywa Spółki sięgają [...] zł, w tym należności z tytułu dostaw i usług to [...] zł. Pasywa Spółki obejmują zaś: należności z tytułu pożyczek - [...] zł, zobowiązania z tytułu dostaw, robót i usług – [...] zł, zobowiązania wobec budżetu – [...] zł. Z kolei rachunek wyników obejmujący stan do dnia [...] r. pozwolił ustalić, że przychody strony skarżącej wyniosły [...] zł, w tym przychody ze sprzedaży [...] zł. Zysk netto z prowadzonej działalności wyniósł zaś [...] zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Ustanowiona przez obowiązujące przepisy zasada odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) nie ma charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 § 2 pkt. 2 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brak wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy dysponuje co prawda pewnymi określonymi środkami finansowymi, nie mniej jednak ze względu na ich wielkość nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości. W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że strona skarżąca występowała już wcześniej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2008 r. referendarz sądowy zwolnił ją od kosztów sadowych i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Złożony obecnie wniosek ustanowienie radcy prawnego z urzędu oznacza ocenę sytuacji materialnej Spółki z uwzględnieniem nieco złagodzonych rygorów, co nie prowadzi jednak do całkowitego odstąpienia od wnikliwej analizy sytuacji gospodarczej strony wnioskującej. Odnosząc treść przywołanych wyżej przepisów do rozpoznawanego wniosku uznać przyjdzie, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie. Ustanowienie radcy prawnego oznacza, że ze środków publicznych zostaną wyłożone określone kwoty pieniężne, z których wypłacone zostanie wynagrodzenie dla takiego pełnomocnika. Tym samym podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie posiada możliwości ich zdobycia. Sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest na tyle ciężka aby można było stwierdzić konieczność udzielenia jej wsparcia ze strony Państwa. Przedłożone raporty kasowe, obejmujące okres od [...] do [...] br. wskazują na uzyskiwanie określonego dochodu. Skarżąca posiada aktywa w znacznej wysokości ([...]zł – w tym należności i roszczenia w kwocie [...]). W druku formularza PPF wskazała (vide rubryka 5), że część zakupionych zobowiązań jest nieściągalna. Nie mniej jednak nie sprecyzowała ani tego jaka część wierzytelności, ani też dlaczego jest nieściągalna. Wyklucza to w zasadzie możliwość obiektywnej weryfikacji jej twierdzeń w tym zakresie, a w konsekwencji skutkuje negatywną oceną zgromadzonego materiału dowodowego. Na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży bowiem obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności na jakie się powołuje. W rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia twierdzeń o nieściągalności części wierzytelności zwłaszcza, że skarżąca Spółka jest podmiotem wyspecjalizowanym w obrocie wierzytelnościami, a tym samym oczekiwać można wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich okoliczności w tym zakresie. Dodatkowym argumentem przemawiającym za oddaleniem wniosku jest fakt, iż rachunek wyników, wedle stanu na dzień [...]r. wskazuje, iż zysk netto skarżącej wyniósł [...]zł. W tym miejscu wypada zwrócić uwagę na treść art. 2 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, z którego wynika, że gdy jest mowa o przychodach i zyskach - rozumie się przez to uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli. Innymi słowy wskazany zysk oznacza, iż sytuacja majątkowa Spółki ulega poprawie, co w świetle okoliczności badanych przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy ma zasadnicze znaczenie i świadczy o tym, że Spółka jest w stanie znaleźć środki na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Na koniec wreszcie trzeba zauważyć, że część dokumentów rachunkowych Spółki sporządzona została przez doradcę podatkowego Z. L. W myśl art. 175 § 1 P.p.s.a. być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego ( art. 175 § 1 P.p.s.a.). Wyjątkiem od tej zasady jest przewidziana w art. 175 § 2 P.p.s.a możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej przez sędziego, prokuratora, notariusza albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych w sprawie, w której jest stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem. Skargę tę może również wnieść prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Natomiast w sprawach z zakresu obowiązków podatkowych może ją sporządzić doradca podatkowy, zaś w sprawach z zakresu własności przemysłowej – rzecznik patentowy (art. 175 § 3 P.p.s.a.). Strona skarżąca nie wyjaśniła dlaczego doradca podatkowy sporządzający dla niej część dokumentacji księgowo – rachunkowej nie może sporządzić w jej imieniu skargi kasacyjnej. Nie przedstawiła również żadnego dowodu, który świadczyłby o tym, że doradca ten już nie jest przez nią zatrudniony i nie świadczy na jej rzecz usług. W tych okolicznościach niepodobna więc stwierdzić, że przyznanie stronie skarżącej radcy prawnego z urzędu jest rzeczywiście konieczne i uzasadnione. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.