III SA/Gl 1394/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2008 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek, zwróciła przede wszystkim uwagę na konsekwencje czynności podejmowanych w stosunku do niej przez organy podatkowe, w szczególności zajęcia rachunków bankowych, w wyniku których straciła płynność finansową. Podkreślił też, że jej majątek nie przedstawia jakiejkolwiek realnej wartości oraz że wpływy z tytułu jej działalności, tj. "nabytych cesji" (ich ogólną kwotę określono na [...] zł), są niskie i pozwalają jedynie na opłacenie jej bieżących kosztów. W rubryce nr 6 urzędowego formularza /wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych/ wpisano [...] zł, zaś w rubryce nr 8 /wartość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu/ – [...] zł. Według wniosku wartość środków trwałych wnioskodawcy jest [...]. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca nadesłała wszystkie żądane dokumenty – w formie odpisów poświadczonych za zgodność m. in. w kilku przypadkach przez doradcę podatkowego prowadzącego jej rachunkowość, a mianowicie m. in.: sprawozdanie finansowe za [...] r. (według bilansu skarżąca nie posiadała na dzień [...] r. żadnych aktywów trwałych, natomiast pośród aktywów obrotowych szczególną pozycję zajmowały należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł. Po stronie pasywów warto zwrócić uwagę na wysokość kapitału podstawowego /[...] zł/, kapitału zapasowego /[...] zł/, a nade wszystko ciążących na jednostce zobowiązań /[...] zł/, w tym publicznoprawnych /[...] zł/. Z kolei według rachunku zysków i strat przychody ze sprzedaży, z działalności operacyjnej oraz finansowej wyniosły odpowiednio: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł, niemniej jednak w informacji dodatkowej wyeksponowano negatywne skutki decyzji wydanych przez organy podatkowe oraz "dalsze ujemne pogłębianie się ostatecznych wyników finansowych"), deklaracje dla podatku od towarów i usług za okresy od [...] do [...] r., zeznanie podatkowego za [...] r. (wykazano w niej przychody w kwocie [...] zł, koszty ich uzyskania w kwocie [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł, który jednak został pomniejszony o stratę z lat ubiegłych w kwocie [...] zł), wykaz środków trwałych, raport kasowy za [...] r. /odnotowano w nim wpłaty należności w łącznej kwocie [...] zł oraz sumę wypłat w kwocie [...] zł), wyciągi z rachunku bankowego za [...] i [...] r. (saldo końcowe na tym rachunku wyniosło [...] zł, pośród wydatków warto zwrócić uwagę na kwoty przekazywane na rzecz wspomnianego doradcy podatkowego prowadzącego rachunkowość skarżącej, wynoszące łącznie [...] zł), zaświadczenie o zajęciu tego rachunku oraz kilku zawiadomień o zajęciu z dnia [...] r. i tytułów wykonawczych. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 przywołanej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba prawna, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie może ona ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czyli nawet kosztów w nieznacznej wysokości. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, że zachodzi przesłanka do uwzględnienia jej żądania w całości. Do konkluzji takiej prowadzi przede wszystkim wzgląd na bardzo dużą wysokość przysługujących jej należności, które, jak wynika z odpisu przedłożonego raportu kasowego, są jednak spłacane, choć w niewielkiej części. Pewne znaczenie ma również wysokość kapitałów zapasowego i zapasowego Spółki, aczkolwiek jest ona niższa od ciążących na niej zobowiązań. Na marginesie warto także odnotować, że skarżąca może korzystać z fachowej pomocy zatrudnianego przez siebie doradcy podatkowego prowadzącego jej księgi rachunkowe, co zmniejsza potrzebę reprezentacji jej interesów w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto udział takiego pełnomocnika nie jest konieczny na obecnym etapie postępowania, skoro – zgodnie z art. 175 § 3 pkt 1 oraz art. 194 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Rozwijając ten wątek, trzeba też podnieść, że w myśl art. 6 tego Prawa Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według jego art. 134 § 1 nie jest związany granicami skargi. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że sytuacja skarżącej jest trudna i w ocenie rozpoznającego wniosek uniemożliwia jej na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Tego rodzaju stan rzeczy stanowi zaś, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawę do przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. W rozpatrywanym kontekście podkreślić należy, że skarżąca prowadzi działalność ze stratą oraz że stoi przed koniecznością spłaty należności publicznoprawnych, w trakcie egzekucji których zajęto ostatnio jej rachunek bankowy. Wypada przy tym mieć na względzie, iż wnioskodawczyni od dłuższego czasu nie wykazuje jakiejkolwiek podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług i występuje w charakterze skarżącej w kilku postępowaniach toczących się obecnie przed Sądem. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.