III SA/Gl 1394/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A sp. z o.o. sp. k. w T. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu G. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 8.422,00 zł skarżąca Spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że zajmuje się usługami budowlanymi. Ubiegły rok zakończyła z dobrym wynikiem finansowym. W ramach realizowanego projektu – budowy bloków mieszkalnych – wspólnie z B Sp. z o.o. zainwestowała ok. 3 mln zł. Jednakże w związku z zaistniałymi problemami, zakończonymi zerwaniem umowy na realizację wyżej wskazanego projektu, Spółka nie otrzymała wynagrodzenia za prace już wykonane w kwocie 3 mln zł. Ponadto B Sp. z o.o. naliczyła jej kary umowne w kwocie 1,5 mln zł. Sytuacja ta powoduje, iż Spółka nie jest w stanie pokryć kosztów niniejszego postępowania. Kolejne zobowiązania w bieżącej sytuacji Spółki spowodowałyby utratę płynności finansowej, a w konsekwencji konieczność jej likwidacji. W oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach podała, że jej kapitał wynosi 5.000,00 zł, a wartość środków trwałych szacuje się na 4.291.377,51 zł. Wprawdzie za ubiegły rok obrotowy wypracowała zysk rzędu 1.491.210,00 zł, niemniej jednak jej zobowiązania wynoszą 1.763.248,72 zł. Dodatkowo spłaca raty zawartych umów leasingowych, które wynoszą 98.665,43 zł, podczas gdy tytułem składek ZUS zobowiązana jest odprowadzić do budżetu kwotę 82.373,19 zł. Dodatkowo naliczone odsetki od zawartych kredytów wynoszą 192.880,00 zł, a stan środków w kasie Spółki to kwota 13.682,00 zł. Są to jedyne środki pieniężne, którymi dysponuje, albowiem stan jej rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił: (-) 920.764,00 zł, (-) 1.700.000,00 zł, (-) 7.000.000,00 zł i (-) 2.200.000,00 zł. Do akt sprawy dołączono następujące dokumenty źródłowe: - ewidencję środków trwałych; - bilans wraz z rachunkiem zysków i strat za 2015 r.; - deklaracje VAT-7 za ostatnie trzy miesiące; - bilans wraz z rachunkiem zysków i strat za 2015 r., raportami kasowymi i deklaracjami VAT-7 za ostatnie trzy miesiące komplementariusza Sp. z o.o. A; - zeznania podatkowe PIT-36L komandytariuszy: S. C. (30% udziałów), W. C. (59% udziałów) i F. C. (10% udziałów). W tym stanie rzeczy referendarz sądowy postanowieniem z 8 lutego 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia przyjął, że skarżąca Spółka poza kapitałem (funduszem) podstawowym (666.000,00 zł) posiada jeszcze kapitał (fundusz) zapasowy (1.500.000,00 zł), a jej środki trwałe szacuje się na 4.291.377,51 zł (vide: bilans). Ponadto za ubiegły rok obrotowy wypracowała zysk w kwocie 1.491.210,16 zł, która to okoliczność nie może przemawiać za uwzględnieniem złożonego wniosku i traktowaniem skarżącej Spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów funkcjonujących w obrocie gospodarczym. Powołując się na deklaracje VAT za wrzesień i listopad 2016 r. wskazał na wysokość przychodów skarżącej spółki, tj. 3.647.836,00 zł i 1.174.672,00 zł. Referendarz podkreślił, że wskazane w wniosku ujemne saldo na rachunkach bankowych wnioskodawcy nie została w żaden sposób udokumentowana. Wyciągi z kont bankowych, mimo wezwania w tym zakresie nie zostały bowiem nadesłane. I choć z treści sporządzonego za 2015 r. bilansu wynika, że Spółka posiada zobowiązania długo i krótkoterminowe obejmujące m.in. zaciągnięte kredyty i pożyczki to okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego, nie tylko dlatego, że aktywa Spółki w tym okresie wykazywały zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych środki rzędu 298.434,66 zł, ale również dlatego, że dołączony do akt dokument w postaci bilansu za 2015 r. nie obrazuje aktualnej sytuacji finansowej i zdolności płatniczych wnioskodawcy. W ostatniej części uzasadnienia podkreślono, że ponieważ z dokumentów przedłożonych do akt sprawy wynika, że komplementariuszem skarżącej spółki jest A Sp. z o.o., która w 2015 r. wypracowała zysk rzędu 20.315,13 zł przy przychodzie ze sprzedaży wynoszącym 436.179,60 zł, a jej środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych wynosiły w tym okresie 17.406,58 zł, przyjąć należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżąca Spółka nie wykazała bowiem jakoby jej sytuacja materialna oraz jej wspólników uniemożliwiała poniesienie należnego od wniesionej skargi wpisu, skoro z zeznań podatkowych PIT-36L i zał. PIT/B za 2015 r. dochody komandytariuszy wynosiły: 489.235,98 zł (S. C.), 1.061.548,17 zł (W. C.) i 144.245,32 zł (F. C.). Jak bowiem ustalono są oni jeszcze wspólnikami bądź prokurentami w A Sp. z o.o. oraz A’ Sp. z o.o. Postanowienie powyższe zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie zawarto polemikę z poglądem referendarza sądowego, jakoby przy ocenie możliwości pokrycia kosztów sądowych istotna była jedynie wysokość osiągniętych przychodów bez uwzględnienia kosztów ich pokrycia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.", w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2015 r., poz. 658), który ma zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z treścią tego przepisu rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponieważ sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to tym samym, że rolą sądu nie jest ponowne zbadanie wniosku, lecz merytoryczna kontrola postanowienia referendarza sądowego w świetle argumentacji przedstawionej w sprzeciwie. Po przeprowadzeniu analizy zarówno zaskarżonego postanowienia jak i sprzeciwu Sąd uznał rozstrzygnięcie referendarza za trafne. Zarówno duża wysokich osiąganych przez stronę skarżącą przychodów jak i kosztów ich uzyskania pozwalają przyjąć, że skarżąca spółka obraca środkami pieniężnymi znacznej wartości co nie powinno stanowić przeszkody w uiszczeniu wpisu od skargi wynoszącego 8.422 zł. Sprzeciw w tym kontekście nie wniósł nowych okoliczności do sprawy, pełnomocnik strony skarżącej ograniczył się jedynie do polemiki ze stanowiskiem referendarza sądowego, nie popierając swoich wywodów dokumentami źródłowymi. Co należy szczególnie podkreślić, kluczową przyczyną odmowy prawa pomocy była forma prawna skarżącej spółki (spółka komandytowa) i wysokość przychodów osiąganych przez jej komplementariusza, A. Do tej kwestii nie odniesiono się w ogóle w sprzeciwie. Mając na uwadze powyższe Sąd w składzie tu orzekającym stwierdził, że złożony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazał bowiem w sposób wystarczająco przekonywający, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Stosownie bowiem do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków - art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec powyższego zaskarżone obecnie postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2017 r. uznano za prawidłowe i na podstawie powołanego na wstępie art. 260 ustawy p.p.s.a. utrzymano je w mocy.