III SA/Gl 14/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. H. na decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy . Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. H. wniósł o uznanie decyzji wydanych w trakcie postępowania celnego w sprawach [...] oraz [...] za krzywdzące i niezgodne ze stanem faktycznym oraz powodujące wyrządzenie strat skarżącemu. Zaznaczył przy tym, że sprawa nie dotyczy decyzji ostatecznych, a jedynie wszystkich decyzji wydanych przed decyzją ostateczną. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od Urzędu Celnego w C. na jego rzecz odszkodowania za wyrządzone szkody, zasądzenie zwrotu pobranych w konsekwencji działań komornika kwot, zobowiązanie Urzędu Celnego w C. do usunięcia wszelkich wpisów dotyczących niesolidności skarżącego we wszystkich źródłach dostępnych Urzędowi Celnemu w C., zasądzenie kosztów procesu, oraz wszelkich opłat i kosztów związanych z konsekwencjami wydanych bezpodstawnie decyzji. W uzasadnieniu opisał dotychczasowy stan sprawy akcentując nieprawidłowości jakie, w jego ocenie, zaistniały w sprawie. Jednocześnie ze skargą K. H. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy powołując się na trudna sytuacje finansową. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 2687/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Pismem z dnia 23 stycznia 2006 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków skargi poprzez wskazanie numeru i daty wydania zaskarżonej decyzji, postanowienia albo innego aktu lub czynności będącej przedmiotem skargi, oznaczenie organu, którego działalność lub bezczynność skarga dotyczy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pismem z dnia [...] r. K. H. wskazał decyzje nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z [...] r. Zaakcentował jednocześnie, że decyzje te były wielokrotnie uchylane i zmianiane oraz, że oczekuje od Sądu zbadania prawidłowości jaki i sposobu wykonania wszystkich decyzji, przy czym, jak podkreślił, skarga nie dotyczy decyzji ostatecznych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wnosząc o jej odrzucenie wskazał, że stronie przysługiwał środek odwoławczy od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. nr [...], która została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z [...] r. nr [...], a następnie postanowieniem z 13 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Gl 888/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę K. H. na decyzję ostateczną Końcowo, powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjaśnił, że w tej sprawie nie istnieje związek między działaniem organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (postanowienie NSA z 27 września 1996 r,. sygn. akt I SA 1326/96). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz warunków formalnych, a przede wszystkim dopuszczalność skargi. W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z jego treścią kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, inne akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność organów w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Natomiast zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a jednym z warunków dopuszczalności skargi na wskazane wyżej akty bądź czynności jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu, zgodnie z wyraźnym wskazaniem skarżącego, są decyzje z dnia [...] r. nr [...] oraz z [...] nr [...] wydane przez Dyrektora Urzędu Celnego w C., działającego jako organ I instancji. Przepis art. 220 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm..), której przepisy działu IV "Postępowanie podatkowe" miały zastosowanie w sprawach celnych w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny obowiązującej w dacie wydania przedmiotowych decyzji stanowił, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. W tej sytuacji decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w C. nie mogły być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, skoro stronie przysługiwał od tych rozstrzygnięć środek zaskarżenia, tj. odwołanie. Powyższe dotyczy również każdej decyzji, na podstawie których organ ten uchylał oraz zmieniał uprzednio wydane przez siebie rozstrzygnięcia. Nadmienić tylko można, że z akt administracyjnych wynika, iż wskazane przez skarżącego decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w C. nie były zaskarżane w toku instancji. Natomiast ich zmiana (w części dotyczącej wymiaru cła oraz odsetek od cła) dokonana została w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 265- Kodeksu celnego. Decyzje wydane przez Dyrektora Urzędu Celnego w C. w tym trybie były następnie zaskarżone przez K. H. do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, który orzekł o utrzymaniu ich w mocy. Skarżący od tych decyzji wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które zostały odrzucone. Zatem zarzuty skargi dotyczą spraw zakończonych decyzjami ostatecznym, które podlegały kontroli sądowej. Zresztą sam skarżący w skardze podkreślił, że nie dotyczy ona decyzji ostatecznych, a jedynie prawidłowości wydania oraz sposobu wykonania wszystkich decyzji wydanych przed decyzją ostateczną. Należy stwierdzić, że skarżący wniósł o uruchomienie nieznanego ustawie trybu kontroli sądowoadministracyjnej. Dodatkowo przyjdzie wskazać, że do właściwości sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie w przedmiocie odszkodowania, bowiem materia ta podlega właściwości sądów powszechnych. Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że żądania skarżącego pozostają poza zakresem rzeczowym postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na mocy art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, gdyż zgodnie z art. 247 wyżej powołanej ustawy prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.