III SA/Gl 1409/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1 uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Dyrektor Izby Celnej w K. , po rozpatrzeniu odwołania W. L. na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. o nr [...] , którą orzeczono o odpowiedzialności podatkowej ww. podatnika jako osoby trzeciej, tj. osoby pełniącej obowiązki prezesa zarządu spółki "A" Sp. z o.o. w T. z tytułu zaległości podatkowej za kwiecień 2003 r. w kwocie [...] zł, kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł oraz orzeczono odsetki za zwłokę od ww. zaległości w kwocie [...] zł, uchylił decyzję w zakresie odsetek za zwłokę modyfikując ich kwotę na [...] zł, w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymując w mocy W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy: Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał [...] r. decyzję o nr [...] , w której określił sp. z o.o. ""A" " z/s w T. , zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc kwiecień 2003r. w wysokości: [...] zł. Nieuregulowanie wskazanych wyżej należności dały podstawę Dyrektorowi Izby Celnej w K. do wszczęcia, tytułem wykonawczym o nr [...] z dnia [...] r. postępowania egzekucyjne, które zgodnie z raportem poborcy z dnia [...] r. okazało się bezskuteczne, ponieważ dłużnik pod wskazanym adresem nie prowadzi działalności gospodarczej, a aktualnego miejsca prowadzenia działalności nie zdołano ustalić. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] r. Wydział Egzekucji Izby Celnej w K. przekazał Naczelnikowi Urzędu Celnego w K. dokumentację potwierdzającą brak majątku należącego do ww. Spółki, celem prowadzenia postępowania w zakresie odpowiedzialności osób trzecich za okres od kwietnia 2003 do kwietnia 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. , postanowieniem z [...] r. r [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej W. L. jako osoby trzeciej, tj. osoby pełniącej obowiązki Prezesa Zarządu Spółki z o.o. ""A" " z tytułu zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za wskazany wyżej okres. Pismem z dnia [...] r., zgodnie z postanowieniem art. 200 Ordynacji podatkowej, wyznaczony został Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z powyższego uprawnienia wskazanego w zawiadomieniu Podatnik nie skorzystał, natomiast pismem z dnia [...]r . W. L. , powołując się na toczące postępowanie złożył dodatkowe wnioski dowodowe i załączył materiały do sprawy. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. uznając, iż przedstawione przez Stronę dowody nie dają podstawy do wyłączenia Pana W. L. z odpowiedzialności jako osoby trzeciej, postanowieniem nr [...] odmówił przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Stronę. Natomiast w dniu [...] r., kierując się dyspozycją art. 116 Ordynacji podatkowej wydał decyzję o nr [...] , orzekającą o odpowiedzialności podatkowej W. L. jako członka zarządu spółki z o.o. ""A" " z tytułu zaległości w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy kwiecień 2003r. oraz z tytułu odsetek za zwłokę od tych zaległości i kosztów postępowania. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowiły art. 207, art. 107 § 1, §2 pkt 2, pkt 4, art. 108 § 1, art. 109 § 1, §2 pkt 1 oraz art. 116 § 1 § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Strona będąca adresatem ww. decyzji pismem z [...] r. złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w K. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w K. , zarzucając wydanym decyzjom naruszenie przepisów ): prawa materialnego, to jest art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a także prawa formalnego, to jest: art. 120 Ordynacji podatkowej nakładającego na organ podatkowy obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa, art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji nakładających obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego oraz udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, art. 122 Ordynacji nakładającego obowiązek podejmowania przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, art. 123 § 1 w związku z art. 200 Ordynacji podatkowej nakładających na organ podatkowy obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, art. 180 § 1 w związku z art. 187 § 1 i § 3 Ordynacji nakładających obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ podatkowy całego materiału dowodowego oraz zakomunikowania stronie faktów znanych organowi podatkowemu z urzędu, art. 188 Ordynacji nakładającego obowiązek uwzględnienia przez organ żądania w zakresie przeprowadzenia dowodu, art. 192 Ordynacji nakładającego na organ podatkowy obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się w sprawie okoliczności faktycznych przyjętych przez organ jako dowód, art. 118 Ordynacji podatkowej polegającego na braku możliwości wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego w którym powstała zaległość podatkowa - upłynęło 5 lat. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m. in., że w okresie sprawowania przez odwołującego się funkcji Prezesa Zarządu, Spółka "A" znajdowała się w bardzo dobrej kondycji finansowej i nie posiadała żadnych zaległości podatkowych czy długoterminowych zobowiązań, zaś wszelkie zobowiązania bieżące były regulowane z zachowaniem ich terminów płatności, o czym świadczą zgłaszane dowody w sprawie m.in. zaświadczenia o niezaleganiu oraz dokumenty finansowe. Dlatego też, zdaniem Strony nie ma podstaw do przyjęcia, iż nie złożono wniosku o upadłość we właściwym czasie, skoro sytuacja firmy w badanym okresie nie dawała podstaw do kierowania do Sądu Gospodarczego wniosku o upadłość czy wszczęcie postępowania układowego. Tym bardziej, że przeprowadzone przez Organ Celny oraz Urząd Skarbowy w S. czynności sprawdzające oraz kontrole podatkowe nie wykazywały żadnych naruszeń w zakresie prawa podatkowego. W dalszej części odwołania zarzucono organowi, że pomimo faktu zaistnienia przedawnienia, co do zobowiązań za okres objęty decyzją, Naczelnik Urzędu Celnego wydał przedmiotową decyzję. Jak zauważono, zgodnie z treścią art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej: "nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat". Tak więc zaległości podatkowe z roku 2003 uległy przedawnieniu z końcem roku 2008. Natomiast przedmiotowa decyzja rzekomo wydana przez organ dnia [...] r. - faktycznie została wydana w roku 2009, gdyż zgodnie z posiadaną kopertą listową została nadana przez organ w urzędzie pocztowym w K. w dniu [...] r. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami odwołania i wydał opisaną na wstępie decyzję. W. L. nie zgodził się z treścią decyzji organu odwoławczego i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powtarzając w jej treści wnioski i zarzuty z odwołania; zaakcentowano bezpodstawność przyjęcia, iż nie można było ustalić miejsca prowadzenia działalności Spółki skoro wynikało to z pisma Naczelnika Urzędu Celnego w S. ; nie prowadzono żadnych czynności wyjaśniających w stosunku do Prezesa Zarządu, czy Prokurenta w celu ustalenia miejsca prowadzenia działalności przez Spółkę; będąc w posiadaniu danych z KRS celowo pominięto osoby reprezentujące Spółkę aby uprościć sobie postępowanie. W konsekwencji więc strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu co wyczerpuje znamiona art. 240 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a tym samym skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Równolegle z prowadzonym postępowaniem organ I instancji prowadził postępowanie w przedmiocie wniosku spółki "A" , złożonego w dniu [...] r., o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] r. [...] W jego wyniku wydał decyzję z [...] r. nr [...] odmawiającą uchylenia zaskarżonej decyzji. W wyniku wniesionego przez wnioskującą spółkę odwołania Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał decyzję organu podatkowego I instancji w mocy. Ta ostatnia decyzja stała się przedmiotem skargi do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 lutego 2011 r., III SA/Gl 1618/10, oddalił skargę Spółki. Ten wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej. Rozpatrując skargę kasacyjną strony skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r., I GSK 1046/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji wydał wyrok z 1 marca 2013 r. (sygn. akt III SA/Gl 27/13), którym uchylił zaskarżoną decyzję. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w sprawie najbardziej istotne jest przesądzenie, czy w stosunku do skarżącej zostało prawidłowo wszczęte postępowanie podatkowe. Podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty, które mogły być źródłem informacji o adresach prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wobec skarżącej prowadzono postępowanie kontrolne zakończone protokołem z [...] r., a: jak wynika z ustaleń wstępnych zawartych na stronie 2 tego protokołu, skarżąca w okresie objętym kontrolą oraz trwania kontroli funkcjonowała w następujących siedzibach, z której to informacji, poza adresem w T. organ nie skorzystał dla potrzeb doręczenia skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Należy jednocześnie podkreślić, że – stosownie do art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna, jednak z innych powodów niż wskazane w jej uzasadnieniu. Należy zwrócić uwagę, że aby mogło dojść do przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stosownie do art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, zaległość ta musi zostać ustalona w drodze decyzji organu podatkowego. Odpowiedzialność członka zarządu ma bowiem charakter pochodny w stosunku do odpowiedzialności spółki. Zatem decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej nie można wydać w sytuacji gdy decyzja ustalająca zaległość podatkową nie została wydana, lub też gdy postępowanie zmierzające do jej wydania było obarczone brakami uzasadniającymi wznowienie postępowania lub też stwierdzenie jej nieważności. Należy zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. i poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego I instancji odmawiające uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej spółki "A" sprawił, iż kwestia wznowienia postępowania pozostaje kwestią otwartą. Z uzasadnienia wyroku wynika natomiast, że podniesiony we wniosku o wznowienie postępowania zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej Sąd ten uznał za zasadny. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu [...] r. Natomiast postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] r., odnoszącą się do spółki ""A" :" Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął postanowieniem z [...] r. Zatem kwestia ewentualnej odpowiedzialności subsydiarnej W. L. była zależna od wyniku postępowania wywołanego wnioskiem o wniesienia postępowania. Zatem w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, co obligowało organ odwoławczy, zgodnie z art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej do zawieszenia postępowania. Wydana decyzja miałą charakter przedwczesny. Tym samym uznać należy, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej rozstrzygając o odpowiedzialności na podstawie tego przepisu w sytuacji braku decyzji w przedmiocie braku zaległości podatkowej, określonej prawomocnym rozstrzygnięciem. Naruszono także przepisy postępowania, tj. art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej wydając decyzję pomimo istnienia zagadnienia wstępnego, określonego w tym przepisie. Ponieważ naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy, dlatego też stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Konsekwencją powyższego rozstrzygnięcia jest stwierdzenie, stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).