III SA/Gl 1413/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-05-19
Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Brandys – Kmiecik, Barbara Orzepowska – Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która posiadała towar usunięty spod dozoru celnego i wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że towar ten został usunięty spod dozoru celnego, może być uznana za dłużnika celnego?Ratio decidendi
Osoba, która nabyła, posiadała lub jest w posiadaniu towaru usuniętego spod dozoru celnego i wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć o tym fakcie, może być uznana za dłużnika celnego na podstawie art. 211 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego. Odpowiedzialność ta powstaje z mocy prawa w momencie usunięcia towaru spod dozoru celnego, a wartość celna towaru jest ustalana na datę jego przywozu, a nie na datę późniejszego zdarzenia, takiego jak wypadek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzeniu powstania długu celnego w związku z usunięciem samochodu spod dozoru celnego i uznaniu L.R. za dłużnika. L.R. posiadał samochód, który nie miał uregulowanego statusu celnego, i twierdził, że nie wiedział o nieprawidłowościach. Organy celne ustaliły, że L.R. wszedł w posiadanie pojazdu wiedząc lub mogąc się dowiedzieć o jego nieuregulowanym statusie celnym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie daty powstania długu celnego i wartości pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi L. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...]. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r., którą Naczelnik Urzędu Celnego w B. stwierdził, iż samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...], nr fabryczny [...] został usunięty spod dozoru celnego co spowodowało powstanie w dniu [...] r. długu celnego w wysokości [...] zł. Jednocześnie uznano L.R. za dłużnika w oparciu o art. 211 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, gdyż stwierdzono, że jest osobą, która posiadała towar i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła sie dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego.
Powyższa decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, po uprzednim uchyleniu w dniu [...] r. przez Dyrektora Izby Celnej w K. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. W podstawie prawnej powołano art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68 poz.623 ze zm.), art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 75 poz.802 ze zm.) oraz art. 35 § 1 i § 3 , art. 211 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Natomiast w uzasadnieniu organ przedstawił obszernie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz argumentację prawną.
Przede wszystkim podkreślono, że w dniu [...] r. w miejscowości K. miała miejsce kolizja drogowa, której uczestnikiem był L.R. prowadzący samochód osobowy marki [...]. Przybyli na miejsce zdarzenia funkcjonariusze Komendy Policji w B. ustalili, iż tenże pojazd nie posiada dokumentów potwierdzających dokonanie wobec niego formalności celnych. W związku z powyższym w/w samochód osobowy marki [...] o numerze podwozia [...] rok produkcji [...] został przekazany do dyspozycji Urzędu Celnego w B.
Przesłuchany w dniu [...] r. L.R. zeznał do protokołu, iż pojazd nie został przez niego sprowadzony z zagranicy osobiście, a tylko mu przekazany w ramach rozliczeń przez S.J., który był mu winien [...] zł, zamieszkałego w K. na [...]. Ponadto L.R. wyjaśnił, iż samochód otrzymał w [...] r. a dokonaniem formalności celnych miał się zająć S.J.
W dniu [...] r. wszczęte zostało "z urzędu" postępowanie celne w sprawie wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...] o numerze podwozia [...], rok produkcji [...] w stosunku do L.R., które następnie zostało połączone postanowieniem z dnia [...] r. z postępowaniem celnym wszczętym postanowieniem z dnia [...] r. wobec S.J. Przesłuchany w areszcie śledczym w G. w dniu [...] r. w charakterze świadka S.J. zeznał, że samochód był przeznaczony dla L.R.; sprowadzeniem go z zagranicy do Polski zajmował się R.K., który prawdopodobnie mieszka w G.; zeznający zaś nie miał nic z tym samochodem do czynienia; pojazd ten miał stanowić zapłatę - zwrot za dług, który S. J. miał w stosunku do L.R. Ponadto S.J. wyjaśnił, iż L. R. przekazał mu że " sam zapłaci cło i wszystko pozałatwia".
Dalej organ zaznaczył, że w piśmie z dnia [...] r. strona wyjaśniła, że przedmiotowy samochód został wprowadzony na polski obszar celny na warunkach odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła przez R.K. spokrewnionego z właścicielem pojazdu D.K. - L. Posiadając [...] i [...] obywatelstwo wraz ze S.J. przywieźli ten samochód do Polski i usunęli go spod dozoru celnego. Wskazał na potrzebę przesłuchania R.K., nie podając jednak jego danych personalnych. W odpowiedzi jednak na pismo Naczelnika Urzędu Celnego w B. o udostępnienie aktualnego adresu (czasowego lub stałego) zameldowania R.K., Centralne Biuro Adresowe w W. przekazało informację, iż w zbiorze Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności figuruje kilkadziesiąt osób o tym nazwisku i bez podania bliższych danych (imiona rodziców, nr PESEL lub seria i numer dowodu osobistego) podanie adresu zameldowania R.K. nie jest możliwe.
Pierwotną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. stwierdził, iż nastąpiło nielegalne wprowadzenie na polski obszar celny towaru w postaci samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...], nr fabryczny [...], co spowodowało powstanie w dniu [...] r. długu celnego w wysokości [...] zł., a L.R. został uznany za dłużnika w oparciu o art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, gdyż jest osobą, która posiadała towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny podlegający należnościom celnym przywozowym, i która zarazem wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć , że w chwili jego nabycia lub wejścia w posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Celnej w K. wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...], którą uchylił powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...]. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, organ II instancji wskazał na następujące uchybienia w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Celnego w B.: nie podjęcie czynności w celu uzyskania dostatecznych dowodów potwierdzających rozstrzygnięcie odnoszące się do kwalifikacji prawnej powstałego długu celnego; nie wykorzystanie wszystkich możliwości ustalenia osób odpowiedzialnych za powstały dług celny; przyjmując do obliczeń należności celnych średnią wartość rynkową samochodu m-ki [...] na podstawie zestawień [...] nie uwzględniono korekt wynikających ze stanu towaru.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji powołał biegłego rzeczoznawcę samochodowego do dokonania oceny technicznej pojazdu samochodowego m-ki [...], rok produkcji [...], nr fabryczny [...], w celu ustalenia wartości rynkowej pojazdu wg stanu technicznego na dzień [...] r., z uwzględnieniem uszkodzeń powstałych w wyniku kolizji. Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wystąpił do D.K.-L. zamieszkałej w miejscowości B. przy ulicy [...] w N., będącej ostatnim właścicielem pojazdu od [...] r. co wynikało z dokumentu "[...] " nr [...] z prośbą o wyjaśnienie komu i w jakich okolicznościach oddała samochód m-ki [...], rok produkcji [...], nr fabryczny [...]? Czy dokonała sprzedaży w/w pojazdu, a jeśli tak, kto był jego nabywcą? Kiedy przedmiotowy w sprawie samochód został przywieziony do Polski i przez kogo? Czy znana jej jest osoba Pana R.K.? Jeśli tak , to jaki jest jego aktualny adres zamieszkania.
W udzielonej odpowiedzi D.K. – L. wyjaśniła, iż nigdy nie posiadała wspomnianego samochodu; ze sprawą nie miała nic do czynienia; nie wiedziała nawet że zostały na nią wystawione jakieś dokumenty samochodowe; odnośnie osoby R.K. stwierdziła, że nie żyje od przeszło [...] lat.
W dniu [...] r. przedstawiony organowi I instancji został również dowód sporządzony przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. T.M., który w ocenie technicznej nr [...] przedmiotowego samochodu ustalił jego wartość rynkową ( na rynku polskim) z uwzględnieniem uszkodzeń spowodowanych kolizją na poziomie [...] zł.
W tak ustalonym stanie faktycznym ponownie wydana została decyzja pierwszoinstancyjna stwierdzająca, iż samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...], nr fabryczny [...] został usunięty spod dozoru celnego co spowodowało powstanie w dniu [...] r. długu celnego w wysokości [...] zł., a L.R. został uznany za dłużnika. W sprawie nie ustalono faktycznego dnia i miejsca wprowadzenia pojazdu na polski obszar celny. Naczelnik Urzędu Celnego w B. w oparciu o art. 223 § 2 ustawy Kodeks celny przyjął, że dług celny powstał w miejscowości K., w której funkcjonariusze Policji zatrzymali przedmiotowy pojazd samochodowy po kolizji samochodowej z dnia [...] r. Z uwagi na brak dowodów wskazujących precyzyjną datę wprowadzenia pojazdu na polski obszar celny uznano, iż datą powstania długu celnego jest dzień ujawnienia towaru tj. dzień wypadku -[...] r., w którym L.R. uczestniczył jako kierowca przedmiotowego pojazdu. Zgodnie z treścią art. 222 § 1 Kodeks celny kwota należności celnych przywozowych została obliczona na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego, a wartość przedmiotowego pojazdu została ustalona w oparciu o art.29 Kodeksu celnego o ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] r., w której została ona oszacowana na [...] zł.
W odwołaniu od tej decyzji L.R. zarzucił naruszenie: przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 210; przepisów Kodeksu celnego, w szczególności art. 210 i art. 211 poprzez nieustalenie pełnego kręgu osób odpowiedzialnych za powstanie długu celnego; przepisów art. 221 w związku z art. 210 § 3 i 211 § 3 Kodeksu celnego poprzez brak indywidualizacji odpowiedzialności za powstanie długu celnego; przepisów art. 222 § 1 i § 2 Kodeksu celnego poprzez błędne określenie daty wprowadzenia towaru na polski obszar celny.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję I instancji uznając ją za prawidłową. Przedstawił uwarunkowania prawne związane z akcesją Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnoty Europejskiej i wskazał na konieczność zastosowania, zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623), przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, co niewątpliwie miało miejsce w sprawie, gdyż dług celny powstał w dniu [...] r.
Analizując normy prawne zawarte w art. 2, art. 35 – 39, art. 211 i art. 212 Kodeksu celnego oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U. z 2001 Nr 18 poz.214 ze zm.) organ odwoławczy stwierdził, że L.R. użytkując przedmiotowy pojazd znalazł się w kręgu dłużników, zobowiązanych do uiszczenia należności celnych ciążących na tym pojeździe w związku z jego usunięciem spod dozoru celnego. Bezspornym jest bowiem, że był on w posiadaniu przedmiotowego samochodu; kierując pojazdem posiadał kluczyki oraz dokumenty samochodu, gdyż okazał je policji podczas kontroli drogowej , co potwierdza że faktycznie użytkował przedmiotowy pojazd. Nadto wiedział, że w chwili wejścia w jego posiadanie był to towar o nieuregulowanym statusie celnym.
Organ podkreślił także, że zarówno z zeznań L. R. jak i jego wyjaśnień składanych pisemnie wynika, iż wiedział, że samochód którym się poruszał był przywieziony z Niemiec bez dokonania odprawy celnej. Powyższe fakty potwierdziła także żona S. J. – R. J. – zeznając, że L.R. zakupił samochód od jej męża i użytkował ten samochód. W konsekwencji więc fakt dysponowania przez L.R. samochodem posiadającym obce ( niemieckie ) tablice rejestracyjne oraz brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających rejestrację samochodu oprócz niemieckiego dokumentu "[...]" wystarczyło – zdaniem organu - aby uznać go za dłużnika w rozumieniu przywołanego przepisu. Wchodząc bowiem w posiadanie tegoż pojazdu, nie zachował należytej staranności w zakresie kontroli jego statusu.
Ustosunkowując się do kolejnych zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji – Dyrektor Izby Celnej w K. uznał je za bezzasadne powołując na potwierdzenie swego stanowiska konkretne dowody, m.in. odpowiedź D.K. – L. , że nie miała ze sprawą nic wspólnego, a jej mąż nie żyje od [...] lat; niewypełniony dokument umowy kupna – sprzedaży podpisany "in blanco" uznał, że nie może on stanowić dowodu sprzedaży przedmiotowego samochodu; informację z Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności uznając, że osoba R.K. - osoby o bliżej nie określonych personaliach, wynika tylko z zeznań złożonych przez S.J. i L. R., którzy jednak nie potrafili podać żadnych bliższych danych. Ponieważ nie pozyskano wyczerpujących dowodów w sposób jednoznaczny wskazujących miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące powstanie długu celnego, organ celny uznał w oparciu o art. 223 § 2 ustawy Kodeks celny miejscowość K., w której funkcjonariusze Policji zatrzymali pojazd samochodowy po kolizji drogowej, do której doszło w dniu [...] r.
Odnosząc się do zarzutu indywidualizacji długu celnego w przypadku solidarnych dłużników i braku przepisów celnych definiujących istotę zobowiązania solidarnego organ wyjaśnił, iż solidarność dłużników została zdefiniowana w art. 221 ustawy Kodeks celny, zgodnie z którym jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników to są oni solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z tego długu. Przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie L.R., natomiast w stosunku do dłużnika solidarnego - Pana S. J. prowadzone było odrębne postępowanie.
Na zakończenie organ uznał, że wobec braku danych do zastosowania art.25-28 Kodeksu celnego, wartość celną ustalono zgodnie z postanowieniami wynikającymi art.29 § 1 tj. na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami. Dlatego też Naczelnik Urzędu Celnego w B. prawidłowo przyjął wartość rynkową przedmiotowego samochodu osobowego marki [...] w oparciu o ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] r., w której została ona oszacowana na [...] zł. Następnie dokonał kalkulacji, polegającej na odliczeniu od wartości rynkowej kwoty przypadającej na zwyczajową marżę, cło, podatek akcyzowy, podatek od towarów i usług.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się L.R. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powielając w całości zarzuty i argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego podkreślił, że samochód po wypadku nie przedstawia już żadnej wartości i nie zgadza się z wyceną dokonaną przez organy celne. Wskazał, że nie sporządzono protokołu zajęcia samochodu, rzeczoznawca nie podał jego wartości; zawnioskował o przesłuchanie poprzedniego właściciela samochodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom celnym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Skoro więc zdarzenie warunkujące wszczęcie przedmiotowej sprawy miało miejsce w dniu [...] r., to zasadnym było zastosowanie przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.). Natomiast z mocy art. 3 ust. 1 pkt 2 Kodeksu celnego dług celny oznacza powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. Zaś na podstawie art. 262 tego Kodeksu do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy Działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa.
Wskazać również należy, że zgodnie z art.2 § 1 ustawy Kodeks celny wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego następuje chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny lub jego faktycznego wywozu z tego obszaru. Na podstawie art. 35 § 1 i § 3 ustawy Kodeks celny towary wprowadzone na polski obszar celny podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w wypadku towarów niekrajowych - aż do czasu kiedy ich status zostanie zmieniony, bądź, gdy zostaną powrotnie wywiezione.
Bezspornym jest w sprawie, że w dniu [...] r. skarżący L.R. użytkował przekazany mu przez S.J. samochód osobowy marki [...], oznaczony niemieckimi tablicami rejestracyjnymi wraz z kluczykiem i dokumentami niemieckimi – bez uprzednio przeprowadzonej procedury celno-podatkowej. Zaistniałe zdarzenie zatem wyczerpuje przesłanki powodujące powstanie długu celnego w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego (art. 211 § 1 ustawy Kodeks celny). Odpowiedzialność więc w tym zakresie L.R. – zdaniem składu orzekającego – jest bezsporna, co przesądza art. 211 § 3 tego Kodeksu. Za dłużnika bowiem w świetle tej normy prawnej może być uznana zarówno osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, jak i osoba, która uczestniczyła w usunięciu towaru i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego. Za dłużnika może zostać również uznana osoba, która ani nie usunęła towaru spod dozoru celnego, ani też w nim nie uczestniczyła, ale nabyła, posiadała lub posiada towar i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego.
Poza tym usunięcie spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, powoduje - z mocy prawa - powstanie długu celnego, który powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego. Mając zaś na względzie dyspozycję art. 223 § 2 Kodeksu celnego - zgodnie z którym o ile nie można ustalić miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące powstanie długu celnego, uważa się, że dług celny powstał w miejscu, w którym organ celny ustalił, że towar znajduje się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego - zasadnie organy obu instancji przyjęły za chwilę powstania długu celnego dzień [...] r. - to jest dzień zaistnienia kolizji drogowej kiedy to sporny samochód został zidentyfikowany przez organy Policji.
Wyjaśnienia strony oraz S.J. dotyczące wzajemnego przerzucania odpowiedzialności w przedmiotowym zakresie nie mają znaczenia dla kwestii powstania długu celnego. Powstaje on bowiem z mocy samego prawa, w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego bez uprzedniego uregulowania jego statusu.
Przechodząc do oceny zasadności przyjęcia przez organy współodpowiedzialności skarżącego za dług celny należy podkreślić, że zgodnie z art. 211 § 3 pkt 3 ustawy Kodeks celny dłużnikami są również osoby, które nabyły, posiadały lub są w posiadaniu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego. Dlatego też stosownie do art. 221 tejże ustawy, za dłużników solidarnych organy uznały L.R. - jako osobę, która posiadała towar i która przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego (art. 211 § 3 pkt 3 ustawy Kodeks celny) oraz S.J.
Bezsprzecznym jest w sprawie, że skarżący przyjął od S. J. pojazd samochodowy i posiadał ten towar użytkując go. Był on zatem w fizycznym posiadaniu pojazdu, na którym ciążył dług celny. Wobec powyższego należało uznać, że wyczerpane zostały obydwie przesłanki zawarte w art. 211 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, określające L. R. jako dłużnika, zarówno ze względu na fakt, iż był osobą, która posiadała usunięty spod dozoru celnego towar, a także osobą, która przy należytej staranności mogła się dowiedzieć, iż był to towar usunięty spod dozoru celnego.
Również bezzasadny jest zarzut podważający ustaloną przez biegłego wartość pojazdu. Podnoszona bowiem okoliczność, iż po wypadku samochód nie przedstawia żadnej wartości (jego wartość wynosi [...] zł) nie znajduje oparcia w przepisach prawnych. Wartość towaru ustalana jest bowiem w dacie jego przywozu. Skoro więc skarżący korzystał z pojazdu, który zniszczeniu uległ dopiero w wyniku wypadku w dniu [...] r., to zasadnym było dokonanie wyceny towaru bez uwzględnienia zaistniałych w wypadku uszkodzeń pojazdu. W oparciu bowiem o art. 29 Kodeksu celnego "metodą ostatniej szansy" jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25 - 28 jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r oraz przepisów niniejszego działu. Zatem ustalenie wartości celnej importowanych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o powołaną metodę "ostatniej szansy" następuje w oparciu o katalogi lub wyspecjalizowane czasopisma zawierających bieżące ceny rynkowe tych towarów na polskim obszarze celnym. Następnie biorąc pod uwagę za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę towaru tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co towar będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu marży, podatku VAT, akcyzy i cła; uwzględniając stan towaru i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (np. ponadnormatywny lub niższy od normatywnego przebieg, uszkodzenia) stosując w tym celu odpowiednie korekty.
Biorąc więc za punkt wyjścia oszacowana przez biegłego wartość pojazdu, dokonano kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "czystej" zwyczajowej marży, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego i cła. Tak wyliczona wartość celna pojazdu została następnie przyjęta do ustalenia kwoty długu celnego. Również więc w tym zakresie organy dokonały prawidłowego rozstrzygnięcia.
Na zakończenie podkreślić należy, że organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniu jak i w skardze obszernie przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, uzasadniając swe stanowisko. Skład orzekający Sądu w całości podziela wyrażone poglądy, które znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. Natomiast kwestia wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu z tytułu zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie będzie przedmiotem odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło